Builddocs maakt bouwen gemakkelijker en begrijpelijker voor iedereen

KlussenKlussen

Blaasjes in gietvloeren

Kort na oplevering van een sportcomplex worden blaasjes vastgesteld in de gietvloeren van enkele kleedlokalen. De blaasjes hebben een beperkte afmeting en komen lokaal voor, waarbij het schadebeeld zich geleidelijk lijkt uit te breiden. TechnoConsult wordt ingeschakeld voor onderzoek en advies.

In de kelder van een nieuw gebouwd sportcomplex bevinden zich enkele kleedruimtes, waarvan de vloeren zijn afgewerkt met een kunstharsgebonden gietvloersysteem. De gietvloeren zijn aangebracht op een zwevend uitgevoerde cementgebonden dekvloer, voorzien van vloerverwarming. De kelderbak betreft een in het werk gestorte geïsoleerde betonconstructie. In de gietvloeren worden na verloop van tijd blaasjes aangetroffen. De leverancier van de vloer onderzoekt deze blaasjes en bij metingen met een vochtindicator worden verhoogde vochtwaardes vastgesteld bij de blaasjes. Het vloerenbedrijf concludeert dat de schade het gevolg is van vocht in de ondergrond.

Geen lekkages in de installatie

Vervolgens wordt de installateur aangesproken. Hij bekijkt de vloerverwarming, waterleidingen en de riolering. Bij het afpersen van de installatie, tracergastesten en rookproeven worden geen lekkages in het systeem vastgesteld. Conclusie: De schade is niet het gevolg van lekkage aan of in de installaties. Vanwege het ontbreken van een eenduidige oorzaak voor de schade, wordt TechnoConsult gevraagd de zaak nader te onderzoeken.

Schadebeeld gietvloeren

TechnoConsult stelt ter plaatse vast dat de blaasjes zich voordoen op ogenschijnlijk willekeurige locaties in de kleedruimtes. Bij de blaasjes wordt een verhoogde indicatieve vochtgraad gemeten. Enkele blaasjes worden doorgeprikt. De blazen zijn gevuld met vocht. De vloeistof voelt enigszins kleverig aan, heeft een penetrante geur en is sterk alkalisch is (pH-waarde 11 – 13). De vloer wordt verder geopend. Op het oppervlak van de cementgebonden dekvloer is een dunne schrap- en primerlaag aanwezig. Aan de hand van carbidmetingen worden vochtpercentages van 1,4 – 1,7 %-CM gemeten, de dekvloer wordt als ‘droog’ beoordeeld. Aan de hand van hechtsterktemetingen wordt bepaald dat de gietvloer een uitstekende hechting heeft op de ondergrond (gemiddeld 1,2 N/mm²).  

Lees ook:

Blazen in verlijmde pvc-stroken

[embedded content]

Analyse schade

Hoe is het mogelijk dat een met vocht gevuld blaasje ontstaat in een uitstekend hechtende gietvloer op een ogenschijnlijk droge ondergrond? Het antwoord is osmose, een fenomeen dat een direct gevolg is van het streven van de natuur naar evenwicht.

Natuurlijk evenwicht

Neem als voorbeeld een glas met water en zout en een glas met enkel water, die samen onder een glazen stolp worden geplaatst. Na verloop van tijd zal het waterpeil in het glas water zijn gedaald en in het glas met de zoutoplossing zijn gestegen. Het streven van de natuur is namelijk gericht op een gelijke concentratie in beide glazen. Omdat de natuur geen zoutkristallen kan verplaatsen, tracht de natuur dit te bereiken door verdunning van de oplossing in het ene glas. Waterdamp kan namelijk wel worden getransporteerd.

Concentratieverschillen

Osmose ontstaat dus door concentratieverschillen, bijvoorbeeld omdat er nog verontreinigingen in de ondergrond aanwezig zijn of sprake is van een slechte menging van de toegepaste producten. Een primerlaag kan als semi-permeabel membraan gaan werken, waarbij grote moleculen niet en kleine moleculen wel worden doorgelaten, met drukverschillen tot gevolg. Osmose leidt tot aanzienlijk hogere druk dan waterdruk. Blazen in dikke, kunstharsgebonden vloerafwerkingen illustreren de kracht en de geleidelijkheid van het proces.

Lees ook:

Geleidelijke drukopbouw

Kenmerkend voor osmose is de geleidelijke drukopbouw en dus het langzaam groeien van de blazen. Dit gaat door totdat er een evenwicht is ontstaan. Voor het kunnen optreden van osmose moet aan een aantal randvoorwaarden tegelijkertijd worden voldaan:

1. Er is sprake van in water oplosbare bestanddelen.
In het coatingmateriaal, dan wel op het grensvlak van de gietvloer met de ondergrond, moeten wateroplosbare bestanddelen aanwezig zijn. Het kan hierbij gaan om bestanddelen gebruikt voor de coating of primer zelf, dan wel om producten uit de ondergrond of eerdere verontreinigen.

2. De vloerafwerking is dampdicht.
De coating of gietvloer moet dampdicht zijn, anders wordt de voor het vormen van blazen benodigde druk niet opgebouwd.

3. Er is een semi-permeabel membraan aanwezig.
Essentieel is dat de dampstroom in de richting van de blaas groter is dan omgekeerd. Dit membraan zorgt voor het typische verschijnsel van vocht in een blaas op een relatief poreuze en nog niet met vocht verzadigde ondergrond.

4. Er is vocht beschikbaar.
In de omgeving moet vocht beschikbaar zijn, waarbij het in het beton of de cementgebonden dekvloer aanwezige evenwichtsvochtgehalte c.q. restvochtgehalte vaak al voldoende is.

Oplosbaarheid gebruikte producten

Wat nu exact de trigger is, is wetenschappelijk nog onvoldoende eenduidig beschreven en onderwerp van studie. Naar het oordeel van TechnoConsult ligt dit meer in de oplosbaarheid van gebruikte producten als onderdeel van de vloerafwerking dan aan de samenstelling van de ondergrond. Een verhoogde (rest)vochtgraad in de ondergrond leidt tot een grotere kans op osmose, maar enkel mits tegelijkertijd aan de overige voorwaarden wordt voldaan. Zodra één van deze voorwaarden wordt weggenomen, dan kan en zal osmose niet optreden.

Vloeropbouw

Door de gekozen vloeropbouw wordt reeds voldaan aan een aantal van de genoemde randvoorwaarden. De gietvloer is relatief dampdicht, het product bevat in water oplosbare stoffen en de primer kan (onder bepaalde condities) functioneren als een semi-permeabel membraan.

Verwerking

De verwerking en condities tijdens het verwerken zijn eveneens van belang. Doormengen van de producten is belangrijk, evenals het schoon werken en zorgvuldig gebruik van schone materialen.

Weglaten vochtscherm

Bij het toegepaste systeem is er in combinatie met beschikbaar (rest)vocht vanuit de ondergrond altijd een geringe kans op osmose. Deze geringe kans zorgt ervoor dat niet altijd en overal extra maatregelen worden genomen. De keuze voor het achterwege laten van een vochtscherm en de hiermee gepaard gaande (beperkte) kans op osmose wordt daarbij voor lief genomen.

Maatregelen

Indien osmose zich eenmaal wijdverspreid voordoet, is algehele vervanging van de vloerafwerking vaak de enige remedie. De aangetaste gietvloeren worden verwijderd, waarna de ondergrond wordt voorzien van een schraplaag en een nieuwe gietlaag. De voormalige ‘dinosaurushuid’ behoort tot het verleden.

Tekst: ir. Daan van Kinderen, bouwtechnisch en bouwfysisch adviseur Beeld: TechnoConsult B.V.


Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Met deze wekelijkse nieuwsbrief blijf je op de hoogte van het laatste nieuws uit de bouwtechniek.



Read More

Inhoud

Inhoudsopgave

Let op!

Builddocs

Deze website is nog in ontwikkeling