Vloerafwerking

Een vloer in een appartementengebouw bestaat van onder naar boven uit de constructievloer, soms een verende laag, de dekvloer en de afwerking. Van die vier is de afwerking het dunst en het lichtst, en toch bepaalt zij het grootste deel van de ervaring van de onderburen. Dat is geen toeval maar fysica: contactgeluid ontstaat op het oppervlak.

Luchtgeluid — een stem, muziek — wordt tegengehouden door massa, en daar doet een laag van acht millimeter nauwelijks iets. Contactgeluid is anders. Een voetstap, een stoelpoot, een vallend voorwerp brengt de vloer rechtstreeks in trilling, en die trilling plant zich door de constructie voort tot in de woning eronder. Hoe harder en stijver het oppervlak, hoe efficiënter dat gaat. Daarom is een tegelvloer voor de onderburen een heel andere vloer dan een tapijt, terwijl zij voor luchtgeluid vrijwel niets verschillen.

Daar komt het punt bij dat dit onderwerp zo conflictgevoelig maakt: wie de last heeft, kiest niet. De bewoner die de vloer legt, hoort er zelf niets van. Het effect ligt een verdieping lager, en de persoon die het ondervindt heeft geen zeggenschap over de keuze. Dat is de reden dat vrijwel elk reglement van een vereniging van eigenaars hier een regel over heeft, en dat die regel vaker wordt overtreden dan welke andere.

Juridisch zitten er twee lagen boven elkaar, en zij worden voortdurend verwisseld. Het Besluit bouwwerken leefomgeving stelt bij nieuwbouw een eis aan het gewogen contact-geluidniveau tussen woningen. Dat is een eis aan het gebouw zoals het wordt opgeleverd, gericht aan de bouwer, en zij geldt voor nieuwbouw. Wat een bewoner later op die vloer legt, valt daar niet onder. Dat is geregeld in het reglement van de vereniging van eigenaars of in de huurovereenkomst, en dat is privaatrecht en geen bouwregelgeving.

Het gevolg is dat een gebouw bij oplevering aan de eis kan voldoen en een paar jaar later onbewoonbaar kan aanvoelen, zonder dat er iets is overtreden in de zin van de bouwregels. De vloer die de bouwer oplevert is zelden de vloer die er ligt.

En er is een derde eis die mensen niet verwachten: de brandklasse. Voor een vloer, een trap of een hellingbaan die aan de binnenlucht grenst, geldt naast een brandklasse uit een tabel in het besluit de rookklasse s1 fl — strenger dan de s2 die voor wanden en plafonds geldt. De toevoeging fl staat voor floor, en vloerafwerking wordt met een eigen proef beoordeeld omdat een brand zich over een horizontaal vlak anders gedraagt. In een gemeenschappelijke gang of trappenhuis is dat een harde randvoorwaarde bij de keuze van tapijt of een andere afwerking.