Begrippen

D

• DakvormPremium · ook: Daktype, kapvorm

  De dakvorm is de meetkundige vorm van het dak: zadeldak, schilddak, lessenaarsdak, plat dak, mansardekap en de varianten daarop. Zij bepaalt het aanzien van het gebouw, de bruikbare ruimte onder het dak en het aantal kwetsbare aansluitingen.

• DakterrasPremium · ook: Dakterras, daktuin, terras op het dak, dakopbouw met terras

  Een dakterras is een beloopbaar terras op een plat dak of een dakopbouw. Voordat het een inrichtingsvraag is, is het er twee andere. Een dakterras is bouwen: het vraagt vrijwel altijd een vergunning, en het legt een gebruiksbelasting op een dak dat daar niet op is berekend. En op één punt gaat het bij de uitvoering structureel mis: de dakbedekking eronder moet bereikbaar blijven. Een vastgelijmd of vastgeschroefd terras betekent dat een lekkage alleen te vinden is door het hele terras te slopen.

• DakplaatPremium · ook: Isolatiedakplaat, sandwichdakplaat, dakelement

  Een dakplaat is een geïsoleerd element dat in één handeling dakbeschot en isolatie levert. De platen worden op de gordingen bevestigd, waarna panlatten en pannen erop komen. Zij vervangen de losse opbouw van beschot, isolatie en dampremmer.

• DakpanplaatPremium · ook: Pannenplaat, dakpanprofielplaat, damwandpanplaat

  Een dakpanplaat is een grote metalen of kunststof plaat die in het profiel van dakpannen is geperst. Eén plaat vervangt tien tot twintig losse pannen en wordt met schroeven op de panlatten of gordingen bevestigd.

• DakopbouwPremium · ook: Optopping, nokverhoging, dakverhoging, extra bouwlaag

  Een dakopbouw is een uitbreiding waarbij het dak van een woning of gebouw wordt verhoogd of vervangen om een extra verdieping of meer bruikbare hoogte te maken. Anders dan een dakkapel verandert de dakvorm en het silhouet van het gebouw.

• DakkapelPremium · ook: Kajuit, dakuitbouw

  Een dakkapel is een uitbouw op het schuine dak met een eigen voorkant, meestal met raam. Hij maakt de zolder hoger en lichter, en levert daarmee bruikbare vloeroppervlakte op. Het is een van de meest gekozen manieren om een woning te vergroten.

• DakhellingPremium · ook: Dakschuinte, hellingshoek, dakverval

  De dakhelling is de hoek die het dakvlak maakt met het horizontale vlak, uitgedrukt in graden. Zij bepaalt welke dakbedekking mag worden toegepast, hoe snel water wegloopt en hoeveel bruikbare ruimte er onder het dak overblijft.

• DakbalkPremium · ook: Dakbint, spoor, spant

  Dakbalken vormen samen het geraamte van een schuin dak. Zij dragen het dakbeschot, de panlatten en de pannen, en brengen die belasting plus de wind- en sneeuwbelasting over naar de muren.

• DagmaatPremium · ook: Dagmaten, in het daglicht gemeten, lichte maat, vrije maat, binnenwerkse maat

  De dagmaat is de vrije maat van een opening: de afstand van binnenkant tot binnenkant, zonder het materiaal eromheen. Bij een deur is het de doorgangsmaat, bij een raam de lichtopening, en bij een ruimte de vrije breedte tussen de wanden.

• DaglichtfactorPremium · ook: Daglichtquotiënt, dlf

  De daglichtfactor geeft aan hoeveel daglicht er op een plek binnen aanwezig is ten opzichte van buiten, uitgedrukt in een percentage. Een daglichtfactor van twee procent betekent dat er op die plek een vijftigste van het buitenlicht is.

• DoorzonwoningPremium · ook: Doorzonwoning, doorzonhuis

  Een doorzonwoning is een eengezinswoning waarvan de woonkamer over de volle diepte van het huis loopt, met een raam aan de voorzijde en een raam aan de achterzijde. Het type komt uit de wederopbouw en beslaat een groot deel van de Nederlandse rijenbouw uit de jaren vijftig tot en met de jaren zeventig.

• DoorzonkamerPremium · ook: Doorzonkamer, doorzonwoning, doorzonwoonkamer

  Een doorzonkamer is een woonkamer die zich over de volle diepte van de woning uitstrekt, met ramen aan de voor- en achterzijde. Het is het kenmerk van de naoorlogse Nederlandse rijtjeswoning en het is een van de meest succesvolle woningplattegronden ooit gemaakt: licht van twee kanten, een ruimte die groot oogt en een indeling die zich laat aanpassen.

• DoorsnedePremium · ook: Snede, dwarsdoorsnede, langsdoorsnede, verticale doorsnede

  Een doorsnede is een tekening waarin het gebouw denkbeeldig is doorgesneden, zodat je in één beeld ziet hoe het van onder naar boven is opgebouwd: vloeren, verdiepingshoogten, dakvorm, en hoe de bouwdelen op elkaar aansluiten.

• DoorloophoogtePremium · ook: Doorloophoogte, vrije hoogte, stahoogte, doorgangshoogte

  De doorloophoogte is de vrije hoogte tussen de vloer en het eerste obstakel erboven, gemeten op de plek waar mensen lopen. Bij een zolderverbouwing is het de maat die het vaakst bepaalt of een ruimte als verblijfsruimte mag worden gebruikt, en boven een trap wordt hij loodrecht op de klimlijn gemeten en niet verticaal.

• DoorbuigingPremium · ook: Doorzakking, zeeg, vervorming

  Doorbuiging is het doorzakken van een balk, ligger of vloer onder belasting. Elke constructie buigt door; dat is normaal en het is in het ontwerp meegenomen. De vraag is nooit of er doorbuiging is, maar hoeveel, en of zij toeneemt. Dat onderscheid is het hele onderwerp: een vloer die al veertig jaar één centimeter doorhangt, is iets anders dan een vloer die dit jaar is gaan hangen.

• Design and constructPremium · ook: D&C, D en C, design-build, bouwteam-plus, geïntegreerd contract, turnkey

  Design and construct is een contractvorm waarbij één partij zowel het ontwerp als de uitvoering levert. De opdrachtgever beschrijft wát hij wil bereiken; de opdrachtnemer bepaalt hóe. Daarmee ligt de verantwoordelijkheid voor ontwerp en bouw bij dezelfde partij.

• DekvloerPremium · ook: Cementdekvloer, zandcementvloer, estrik

  De dekvloer is de vlakke laag boven op de constructieve vloer, waarop de vloerafwerking komt. Hij maakt de vloer vlak, verdeelt de belasting en neemt leidingen of vloerverwarming op.

• Definitieve opleveringPremium · ook: Definitieve oplevering, eindoplevering, tweede oplevering, einde onderhoudstermijn

  De definitieve oplevering is het moment waarop de onderhoudstermijn na de voorlopige oplevering afloopt en het werk definitief is aanvaard. Het is het moment waarop de laatste kans om gebreken kosteloos te laten herstellen verstrijkt — en het is precies daarom dat het bij particuliere opdrachtgevers zo vaak ongemerkt voorbijgaat. Zet een herinnering twee weken vóór het einde van de termijn en loop de woning dan nog één keer bewust na.

• Definitief ontwerpPremium · ook: DO

  Het definitief ontwerp is de fase waarin alle ontwerpkeuzes zijn vastgelegd: maten, materialen, constructieprincipe, installaties en afwerkingen. Het is de basis voor de vergunningaanvraag en voor een begroting die daadwerkelijk klopt.

• DeconstructivismePremium · ook: Deconstructivistische architectuur

  Deconstructivisme is een architectuurstroming vanaf de jaren tachtig die de rechte hoek loslaat: schuine vlakken, verspringende volumes en constructies die instabiel lijken. Het is de stroming van spraakmakende gebouwen, en zij stelt hoge eisen aan techniek en onderhoud.

• DwangsomPremium · ook: Dwangsom, last onder dwangsom

  Een dwangsom is een geldbedrag dat verschuldigd wordt als iemand niet voldoet aan een opgelegde verplichting. De gemeente gebruikt hem bij handhaving; een rechter kan hem opleggen bij een vonnis. In de bouw komt hij voor bij illegale bouwwerken, bij het niet naleven van vergunningvoorschriften en bij overlast.

• DuplexwoningPremium · ook: Duplex, duplexwoning, gesplitste eengezinswoning

  Een duplexwoning is een eengezinswoning die is opgedeeld in twee zelfstandige woningen boven elkaar: één op de begane grond en één op de verdieping. De opdeling was oorspronkelijk bedoeld als tijdelijke oplossing bij woningnood.

• DuimstokPremium · ook: Duimstok, meterstok, vouwmeter, timmermansmeter, gliedermaat

  Een duimstok is een uit tien of twintig scharnierende delen bestaande meetstok van hout, kunststof of aluminium, doorgaans twee meter lang uitgevouwen. Waar een rolmaat doorbuigt, blijft een duimstok recht. Dat maakt hem nauwkeuriger over korte afstanden, geschikt om een maat over te brengen zonder tweede persoon, en bruikbaar als lineaal, als aanslag en als diepte- of hoekmaat.

• DruklaagPremium · ook: Druklaag, constructieve druklaag, opstortlaag, opstort, meewerkende druklaag.

  Een druklaag is een gewapende betonlaag die op de bouwplaats over prefab vloerelementen wordt gestort. Hij hoort constructief bij de vloer: hij neemt de druk op, koppelt de losse platen tot één vlak en zorgt dat de vloer de wind naar de wanden kan afvoeren. Zonder druklaag zijn het losse platen.

• DrukbeproevingPremium · ook: Drukbeproeving, afpersen, persen, druktest, lekdichtheidsbeproeving

  Een drukbeproeving is de controle waarbij een nieuw aangelegde leiding onder verhoogde druk wordt gezet om te toetsen of alle verbindingen dicht zijn. Zij hoort te gebeuren vóór het dichtmaken van sleuven, wanden en vloeren, want daarna is een lek alleen nog met hak- en breekwerk te vinden.

• Drive-inwoningPremium · ook: Drive-inwoning is de meest gebruikte schrijfwijze

  Een drive-inwoning is een eengezinswoning waarvan de begane grond grotendeels bestaat uit een inpandige garage, met de entree en een berging ernaast. Het wonen begint een verdieping hoger: de woonkamer en de keuken liggen op de eerste verdieping en de slaapkamers daarboven.

• DrempelhulpPremium · ook: Drempelhulp, drempelhelling, oprijplaat, drempeloprit, schuine drempel

  Een drempelhulp is een schuin oplopend element dat een drempel of een klein hoogteverschil overbrugt, zodat een rolstoel, een rollator of een scootmobiel erover kan. Het is een van de kleinste en goedkoopste hulpmiddelen die er zijn, en tegelijk het onderdeel dat het vaakst het verschil maakt tussen een woning die bruikbaar is en een die dat niet is. Een drempel van drie centimeter houdt een rolstoelgebruiker net zo effectief tegen als een trap.

• DraairichtingPremium · ook: Draairichting, draaizijde, openingsrichting, sluitrichting

  De draairichting van een deur of een raam geeft aan waar de scharnieren zitten en naar welke kant het draaiende deel opengaat. Het is een van de weinige bestelgegevens die je niet achteraf kunt wijzigen. Een deur op maat met de verkeerde draairichting past niet en is niet te ruilen.

• DraagmuurPremium · ook: Dragende wand, dragende muur, bouwmuur

  Een draagmuur is een muur die belasting van boven opneemt — vloeren, verdiepingen, het dak — en die naar de fundering afvoert. Hem weghalen zonder vervangende constructie leidt tot doorbuiging, scheuren en in het uiterste geval tot bezwijken.

• DraagkrachtPremium · ook: Draagkracht, draagvermogen, belastbaarheid, capaciteit

  Draagkracht is wat een constructie of een ondergrond aan belasting kan opnemen. Bij vloeren gaat het over draagkracht en gaat het in de praktijk mis op iets anders. Een vloer die sterk genoeg is, kan nog steeds onbruikbaar veren — doorbuiging is bij woningvloeren vaker maatgevend dan sterkte. Een balklaag die aan de sterkte-eis voldoet maar te veel meegeeft, laat kasten trillen, glas rinkelen en tegels scheuren. Wie vraagt of een vloer "het houdt", stelt daarmee de halve vraag.

• DraagconstructiePremium · ook: Hoofddraagconstructie, draagstructuur, casco, skelet

  De draagconstructie is het geheel van onderdelen dat de belastingen van een gebouw opneemt en naar de fundering afvoert: muren, kolommen, balken, vloeren, dakconstructie en fundering samen.

• DouchecabinePremium · ook: Douchecabine wordt met een c geschreven

  Een douchecabine is de afscheiding rond de doucheplaats: een of meer wanden met een deur, die het water binnen de doucheruimte houdt. De uitvoering loopt van een enkel vast glas tot een complete unit met bak en dak. De keuze bepaalt de prijs, de schoonmaak en de kans op lekkage.