Begrippen

G

• GutsPremium · ook: Guts, holbeitel, gutsbeitel, holle beitel

  Een guts is een beitel met een holle in plaats van een vlakke snede, waarmee je hout uitholt, ronde vormen steekt en op de draaibank materiaal wegneemt. De holte is niet alleen een vorm maar een functie: een holle snede snijdt in het midden dieper dan aan de randen en loopt daardoor niet vast in het hout zoals een vlakke beitel dat doet.

• GrondverfPremium · ook: Grondverf, grondlak, primer, voorlak

  Grondverf is de eerste verflaag op een kale of ontvette ondergrond, bedoeld om hechting te geven, de zuiging te sluiten en de aflak een gelijkmatige basis te bieden. Op kaal hout en op metaal is hij niet optioneel. Een aflak rechtstreeks op kaal hout hecht slecht, trekt ongelijkmatig in en laat binnen enkele jaren los, en dat is de meest voorkomende oorzaak van schilderwerk dat te vroeg aan vervanging toe is.

• GrondenPremium · ook: Gronden, grondverven, in de grondverf zetten, primeren

  Gronden is het aanbrengen van de eerste verflaag op een kale of herstelde ondergrond. Die laag regelt hoeveel de ondergrond opzuigt en zorgt dat de volgende lagen zich eraan hechten. Zonder grondlaag zakt de verf ongelijk weg, hecht ze slecht en laat ze binnen een paar jaar los.

• GrenenPremium · ook: Grenen, grenenhout, grenehout, vurenhout wordt er vaak mee verward

  Grenen is een naaldhoutsoort met een duidelijk onderscheid tussen een lichter spinthout en een roodbruin kernhout, en met een harsgehalte dat hoger ligt dan bij vuren. Het is in Nederland het standaardhout voor verduurzaming, omdat juist het spinthout het impregneermiddel goed opneemt.

• GranietPremium · ook: Graniet

  Graniet is een stollingsgesteente met een korrelige structuur van kwarts, veldspaat en mica. Het is hard, dicht, zuurbestendig en vrijwel niet poreus. Daardoor is het de meest praktische natuursteen voor keukenwerkbladen en voor zwaar belaste vloeren, en het is de soort die het minste onderhoud vraagt.

• GlazurenPremium · ook: Glazuren, emailleren, verglazen bij baksteen

  Glazuren is het aanbrengen van een glasachtige laag op een keramisch product, die bij hoge temperatuur versmelt tot een dichte, harde en waterdichte laag. Bij tegels, sanitair en dakpannen bepaalt het glazuur de kleur, de reinigbaarheid en de waterdichtheid. Bij baksteen spreekt men van verglazen of sinteren; dat gebeurt bij zeer hoge temperatuur zonder een aparte glazuurlaag.

• GlasvezelbehangPremium · ook: Glasvezelbehang, glasweefsel, glasvliesbehang, glasvezelweefsel

  Glasvezelbehang is een geweven of geperst wandbekledingsmateriaal van glasvezels, dat op de wand wordt gelijmd en daarna wordt overgeschilderd. Het is sterk, scheuroverbruggend en onbrandbaar, en dat is waarom het wordt toegepast: op een wand die scheurt, in een ruimte met veel gebruik, of waar brandveiligheid meetelt. Het nadeel is dat het er vrijwel niet meer af gaat.

• GlasvezelPremium · ook: Glasvezel, glasfilament, glasdraad

  Glasvezel is glas dat tot dunne draden is getrokken. In die vorm is het buigzaam, sterk op trek en ongevoelig voor rot en roest. In de bouw zit het in isolatie, in wapeningsweefsel onder stucwerk, in behang en in producten van glasvezelversterkte kunststof.

• GlaslatPremium · ook: Glaslat, glaslijst, beglazingslat, parclose, ruitlat

  Een glaslat is de smalle lat die een ruit in de sponning van een kozijn of een raam vasthoudt. Hij lijkt een afwerking en hij is een onderdeel van de waterkering. Bij vrijwel elk houtrot in een kozijn loopt het spoor via de glaslat: daar komt water in de sponning, daar blijft het staan, en van daaruit trekt het de onderdorpel in.

• GlansverfPremium · ook: Glansverf, hoogglans, lakverf, aflak

  Glansverf is verf met een hoge glansgraad die een harde, gladde en goed reinigbare laag geeft. De glansgraad bepaalt het uiterlijk en de eigenschappen: hoe hoger de glans, hoe harder en beter reinigbaar de laag, en hoe genadelozer hij oneffenheden in de ondergrond laat zien.

• GipsvezelplaatPremium · ook: Gipsvezelplaat, vezelgipsplaat, gipsvezel

  Een gipsvezelplaat bestaat uit gips dat met papiervezels is versterkt en tot een homogene plaat is geperst, zonder kartonlagen. Zij is zwaarder, sterker en stootvaster dan gipskarton, en zij is in één product vocht- en brandwerend.

• GipsplaatzaagPremium · ook: Gipsplaatzaag, gipskartonzaag, steekzaag, spitszaag, muizenrug

  Een gipsplaatzaag is een korte handzaag met een spitse punt en grove tanden, waarmee je rechtstreeks in een gipsplaat kunt insteken. Hij is een van de goedkoopste gereedschappen die er zijn en hij lost het probleem op waar elektrische zagen op stuklopen: een uitsparing maken in een plaat die al aan de wand hangt, zonder de leidingen erachter te raken.

• GipsplaatschroefPremium · ook: Gipsplaatschroef, snelbouwschroef, gipskartonschroef, drywallschroef

  Een gipsplaatschroef is een dunne schroef met een trompetkop en een scherpe punt, gemaakt om gipsplaat op een onderconstructie te bevestigen. Alles aan hem is afgestemd op één ding: de kop moet net in het karton zakken zonder het door te scheuren. Zakt hij te diep, dan houdt de schroef niets meer — het karton is de draagkracht, niet het gips. Dat is de reden dat een dieptestop bij dit werk geen luxe is.

• GipsplaatPremium · ook: Gipskartonplaat, gipsvezelplaat voor de zwaardere variant zonder karton

  Een gipsplaat is een plaat met een gipskern tussen twee lagen karton, gebruikt voor wanden, plafonds en voorzetwanden. Er zijn uitvoeringen voor normale ruimtes, voor vochtige ruimtes en voor brandwerende toepassingen.

• GipskartonplaatPremium · ook: Gipskartonplaat, gipsplaat, gipskarton, wandplaat

  Een gipskartonplaat bestaat uit een gipskern tussen twee lagen karton, en is de standaardplaat voor binnenwanden, voorzetwanden en plafonds. De standaarduitvoering is niet vochtwerend, niet brandwerend en niet stootvast; daarvoor bestaan aparte platen.

• Gips · ook: Gips, gebrand gips, stucgips, gipspleister

  Gips is een bindmiddel van gebrand calciumsulfaat. Meng je het met water, dan neemt het dat water weer op en verhardt het in korte tijd tot een steenachtige massa. Gips zit in stucwerk, in gipsplaat, in gipsblokken en in gietvloeren. Het is een binnenmateriaal en verdraagt langdurige natheid niet.

• GietvloerPremium · ook: Gietvloer, naadloze vloer, coating

  Een gietvloer is een vloeibaar aangebrachte afwerklaag die naadloos uithardt tot een gesloten vlak. Er zijn kunststofgietvloeren op basis van polyurethaan of epoxy, en cementgebonden gietvloeren. Naadloosheid is de aantrekkingskracht en tegelijk de kwetsbaarheid: een gietvloer volgt de ondergrond en elke beweging daarin komt in de vloer terug.

• GevelpleisterPremium · ook: Buitenstuc, sierpleister, gevelstuc

  Gevelpleister is een afwerklaag op een buitenmuur die het metselwerk beschermt tegen regen en het gevelbeeld bepaalt. De keuze van het bindmiddel bepaalt of de gevel kan blijven ademen.

• GepotdekseldPremium · ook: Gepotdekseld, potdekselwerk, potdekselen, overnaads beschot

  Gepotdekseld is een gevelbekleding van horizontale planken die elkaar overlappen, zoals dakpannen op een dak. Het is een systeem dat al eeuwen werkt, en de manier om het kapot te maken is één handeling. Elke plank krijgt maar één bevestiging in de hoogte, zodat hij kan werken. Schroef je door de overlap heen zodat één schroef twee planken vastzet, dan zitten ze aan elkaar geklonken — en hout werkt: het krimpt en zwelt met de vochtigheid, dwars op de nerf, over de volle plankbreedte. Vastgezet aan twee kanten kan die beweging nergens heen, en dan scheurt de plank precies bij de schroef. Dat is de meest voorkomende schade aan potdekselwerk en hij is niet te repareren zonder de plank te vervangen.

• GeluidsabsorptiePremium · ook: Geluidsabsorptie, akoestische absorptie, geluidsdemping in de ruimte, absorptiewaarde

  Geluidsabsorptie is de mate waarin een materiaal geluid opneemt in plaats van terugkaatst, uitgedrukt in een getal tussen nul en een. Nul is volledige weerkaatsing, een is volledige opname. Een gladde tegelvloer zit rond nul komma nul twee; een dikke akoestische plaat rond nul komma negen. Dat getal is per frequentie anders, en juist die frequentieafhankelijkheid bepaalt of een maatregel doet wat je ervan verwacht.

• GeleiderailPremium · ook: Geleiderail, zaagrail, geleidingsrail, rail

  Een geleiderail is een aluminium profiel dat je op het werkstuk legt en waarlangs een zaag of frees loopt. Hij doet twee dingen tegelijk: hij houdt de machine kaarsrecht over de volle lengte, en hij drukt met een rubberlip het materiaal langs de zaaglijn aan zodat de bovenkant niet uitscheurt. Zonder rail is een invalzaag niet meer dan een dure cirkelzaag.

• Gelaagd glasPremium · ook: Letselwerend glas, veiligheidsglas

  Gelaagd glas bestaat uit twee of meer glasplaten met een taaie kunststoffolie ertussen. Breekt het glas, dan blijven de scherven aan de folie plakken. Daarom wordt het toegepast op plekken waar iemand doorheen kan vallen.

• GebruiksklassePremium · ook: Bij vloeren: gebruiksklasse, belastingsklasse, klasse 23, 31, 32 of 33, en bij laminaat ook de slijtklasse AC3, AC4 of AC5, wat een andere schaal is voor grotendeels hetzelfde

  Een gebruiksklasse geeft aan voor welke omstandigheden een materiaal geschikt is. Bij vloerbedekking zegt de klasse hoe zwaar het loopverkeer mag zijn, van een slaapkamer tot een winkel. Bij hout zegt de klasse hoe nat het hout wordt, van droog binnen tot in de grond. De klasse helpt je het juiste materiaal op de juiste plek te kiezen.