Thema's
Materiaal
1025 documenten · 451–500 hieronder
- Begrip
Stelkozijn
Een stelkozijn is een hulpkozijn dat tijdens de ruwbouw wordt geplaatst en waarin het definitieve kozijn later wordt gemonteerd. Het houdt de opening op maat en beschermt het afwerkkozijn tegen bouwvocht en bes…
- Begrip
Stelpoot
Een stelpoot is een in hoogte verstelbare poot onder een kast, een apparaat of een constructie. De volgorde van het werk is hier de hele kunst. De poten worden gesteld voordat het werkblad erop komt, want daar…
- Begrip
Sterkteklasse
Een sterkteklasse is de genormeerde aanduiding van de rekenwaarde waarmee een constructiemateriaal mag worden berekend. Bij beton staat er iets als C20/25, en die twee getallen worden vrijwel altijd verkeerd g…
- Begrip
Stijl- en regelwerk
Stijl- en regelwerk is het frame van verticale stijlen en horizontale regels waarop een wand, een plafond of een dakkapel wordt beplaat. Het draagt de beplating, houdt de isolatie op zijn plaats en biedt beves…
- Begrip
Stolpraam
Een stolpraam bestaat uit twee draaiende delen die tegen elkaar sluiten zonder vaste tussenstijl in het kozijn. Daardoor is de opening volledig vrij, en de sluiting hangt aan een stolpstijl op een van de twee …
- Begrip
Stompe deur
Een stompe deur heeft geen verdikte rand en valt met de vlakke zijkant in het kozijn, waardoor deur en kozijn in één vlak liggen. Het beeld is strakker dan bij een opdekdeur en de montage is aanzienlijk minder…
- Begrip
Stootvaste gipsplaat
Een stootvaste gipsplaat heeft een verdichte kern met vezelversterking, waardoor zij aanzienlijk meer weerstand biedt tegen stoten en doorboren dan een standaardplaat. Zij wordt gekozen in ruimten met intensie…
- Begrip
Stopverf
Stopverf is een kneedbare massa van krijt en lijnolie waarmee glas in een houten sponning wordt vastgezet en afgedicht. Het is het traditionele beglazingsmateriaal en het is bij oude ramen nog steeds de juiste…
- Begrip
Strekkenlaag
Een strekkenlaag is een laag metselwerk waarin de bakstenen met hun lange zijde in het zicht liggen. Het is de meest gemetselde laag in Nederland, en dat komt door één ontwikkeling: sinds de spouwmuur bestaat,…
- Begrip
Strekkenverband
Strekkenverband is een verband waarin uitsluitend strekken zichtbaar zijn: elke steen ligt met de lange zijde naar buiten. De lagen verspringen ten opzichte van elkaar, doorgaans een halve steen maar soms een d…
- Begrip
Strengperssteen
Een strengperssteen wordt gemaakt door klei door een mond te persen en met een draad op maat te snijden. Het resultaat is een strakke, maatvaste steen met een glad oppervlak, aanzienlijk goedkoper dan handvorm…
- Begrip
Structuurbehang
Structuurbehang is overschilderbaar behang met een reliëf, dat een minder vlakke wand acceptabel maakt. Het wordt gekozen als goedkope tussenoplossing en het is er geen. Een wand met structuurbehang komt niet …
- Begrip
Stucco
Stucco is een dunne, gepolijste kalkafwerking op een wand, in meerdere flinterdunne lagen aangebracht. Er is één eigenschap waar de hele planning van een stuccoklus op draait. Stucco laat zich niet onzichtbaar…
- Begrip
Stucplafond
Een stucplafond is een plafond met een gepleisterde afwerking, al dan niet met ornamenten. Bij oude panden is het een rietplafond: stuc op riet, gespijkerd aan de balklaag — en dat is de kern van dit onderwerp…
- Begrip
Soldeerring
Een soldeerring is een koppelstuk voor koperen buis waarin het soldeer al is ingebouwd. De ingebouwde ring maakt het werk sneller en het maakt de controle lastiger. Bij een gewone capillaire fitting zie je een…
- Begrip
Solid surface
Solid surface is een massief materiaal van acrylhars met minerale vulstof, in platen verwerkt. Eén eigenschap zet dit materiaal apart van alles wat ernaast in de showroom ligt. De naden zijn onzichtbaar te lij…
- Begrip
Spaanplaat
Spaanplaat bestaat uit houtspanen die met lijm zijn samengeperst. De spanen liggen willekeurig, waardoor de plaat in beide richtingen ongeveer gelijke eigenschappen heeft maar minder sterk is dan multiplex of O…
- Begrip
Spaanplaatschroef
Een spaanplaatschroef is een dunne houtschroef met een scherpe punt, een grove draad en een verzonken kop, ontworpen om zonder voorboren in plaatmateriaal te gaan. Hij is de werkpaardschroef van de bouw: goedk…
- Begrip
Spaarlamp
Een spaarlamp is een compacte fluorescentielamp die minder energie gebruikt dan een gloeilamp. Er zit één eigenschap in die het weggooien anders maakt dan bij welke andere lamp ook. In elke spaarlamp zit een k…
- Begrip
Spanbeton
Spanbeton is beton waarin stalen strengen onder hoge trekspanning zijn aangebracht, zodat het beton permanent onder druk staat. Beton is sterk op druk en zwak op trek; door het vooraf onder druk te zetten kan …
- Begrip
Spanbetonvloer
Een spanbetonvloer is een vloer van voorgespannen betonelementen, doorgaans kanaalplaten, die grote overspanningen aankan zonder tussensteunpunten. Het is sinds de jaren zeventig de standaardvloer in de Nederl…
- Begrip
Spanjolet
Een spanjolet is een raam- of deursluiting met een verticale stang langs de stijl. Draai je aan de knop of hendel in het midden, dan schuiven de uiteinden van de stang tegelijk naar boven en naar beneden en gri…
- Begrip
Spanningscorrosie
Spanningscorrosie is het scheuren van metaal onder de gelijktijdige werking van een trekspanning en een specifiek corrosief milieu. Het metaal ziet er van buiten nog gaaf uit, terwijl er van binnen al scheuren …
- Begrip
Spatel
Een spatel is een plat, veerkrachtig blad met een handvat, waarmee je plamuur, vulmiddel of lijm aanbrengt, uitstrijkt en afsteekt. De breedte en de veerkracht van het blad bepalen het resultaat. Een te stijf …
- Begrip
Speedboor
Een speedboor is een plat stalen blad met een centreerpunt en twee snijranden, dat een groot gat in hout maakt met een kleine machine. Zijn kracht is dat hij weinig vermogen vraagt: het blad schraapt het hout …
- Begrip
Spijker
Een spijker is een puntige metalen pen met een kop, die je in hout drijft om twee delen te verbinden. Waar een schroef zijn houvast uit schroefdraad haalt, haalt een spijker het uit wrijving en uit de vezels d…
- Begrip
Spinthout
Spinthout is het jonge, buitenste hout van een boomstam, tussen de schors en het kernhout. Het is meestal lichter van kleur, zachter en minder duurzaam dan het kernhout en gevoeliger voor houtworm, schimmel en …
- Begrip
Sponning
Een sponning is een rechthoekige inkeping langs de rand van een houten of kunststof deel, waarin een ander deel aansluit of waarin glas wordt gezet. Het is een detail dat je bijna nooit ziet en dat bepaalt of …
- Begrip
Spouwlat
Een spouwlat is de houten of kunststof lat die in de spouw tegen de zijkant van een kozijn wordt bevestigd. Hij sluit de stelruimte af, draagt de waterkerende folie en vormt de aanslag waartegen het buitenblad …
- Begrip
Spouwlood
Spouwlood is de waterkerende laag in een spouwmuur die water dat langs het buitenblad naar beneden loopt, opvangt en naar buiten afvoert. Regen dringt altijd in enige mate door metselwerk. De spouw vangt dat o…
- Begrip
Staal
Staal is een legering van ijzer en koolstof, in de bouw gebruikt voor draagconstructies, voor wapening in beton en voor bevestigingsmiddelen. Het is sterk op trek en op druk en het is daarmee complementair aan…
- Begrip
Staaldraad
Staaldraad is dun, buigzaam staal in draadvorm, gebruikt om te binden, te spannen en te bevestigen. In de bouw kom je het tegen als binddraad bij wapening, als spandraad bij hekwerken en klimplanten, en als st…
- Begrip
Staalplaatbetonvloer
Een staalplaatbetonvloer is een vloer waarbij beton wordt gestort op een geprofileerde staalplaat die daarna deel blijft uitmaken van de constructie. De plaat oogt als een bekisting die is blijven zitten, en d…
- Begrip
Staalskelet
Een staalskelet is een draagconstructie van stalen kolommen en liggers. Bij staal draait alles om twee dingen die het materiaal zelf niet heeft. Onbeschermd staal verliest bij brand binnen minuten zijn sterkte…
- Begrip
Staand verband
Staand verband is een metselverband waarin lagen met alleen strekken en lagen met alleen koppen elkaar afwisselen, waarbij de koppen recht boven elkaar staan in plaats van te verspringen. Daardoor ontstaan ver…
- Begrip
Schuimglas
Schuimglas is een isolatiemateriaal uit gerecycled glas met gesloten cellen, dat volledig waterdicht, dampdicht, drukvast en onbrandbaar is. Het wordt toegepast waar isolatie belast of nat wordt: onder funderi…
- Begrip
Schuren
Schuren is het met slijpkorrels wegnemen van materiaal om een oppervlak vlak, glad of hechtend te maken. De fout die het resultaat verpest, is niet te weinig schuren maar te snel opklimmen. Elke korrel moet de…
- Begrip
Schuurpapier
Schuurpapier is een drager van papier, linnen of gaas met daarop een laag slijpkorrels, waarmee je materiaal wegneemt, een oppervlak vlak maakt of het ruwt voor hechting. De korrelgrootte bepaalt alles: te gro…
- Begrip
Schuurwerk
Schuurwerk is een pleisterafwerking waarbij de laatste laag met een schuurspaan wordt opgeschuurd, zodat er een egale wand ontstaat met een fijne korrelstructuur. Het is de meest toegepaste wandafwerking in de …
- Begrip
Shingle
Een shingle is een strook bitumineus materiaal met een minerale toplaag, die in overlappende rijen op een hellend dak wordt gespijkerd. Het is de lichtste en goedkoopste dakbedekking voor een hellend dak, en h…
- Begrip
Sierlijst
Een sierlijst is een geprofileerde lijst die een overgang tussen twee vlakken afdekt en versiert. Er zit een montageregel achter die bepaalt of het werk mooi blijft. Een sierlijst dekt een naad af die gaat bew…
- Begrip
Siermetselwerk
Siermetselwerk is metselwerk waarin stenen bewust verspringen, uitkragen, van kleur wisselen of in een patroon worden gelegd, zodat er een decoratief motief ontstaat. Het is het onderdeel dat een gevel zijn ge…
- Begrip
Sierpleister
Sierpleister is een dunne, decoratieve afwerklaag met een korrelstructuur, aangebracht over een vlakke ondergrond of over een pleistersysteem. De korrelgrootte bepaalt de structuur en het verbruik; het bindmid…
- Begrip
Silicaatverf
Silicaatverf bindt chemisch met een minerale ondergrond in plaats van er een film op te vormen, waardoor de laag deel wordt van de ondergrond. Zij is uitzonderlijk dampopen en uv-bestendig, en zij werkt uitslu…
- Begrip
Siliconenkit
Siliconenkit is de meest elastische en meest waterbestendige kit die er is, en hij is niet overschilderbaar. Die twee eigenschappen bepalen precies waar hij hoort en waar niet. In een douche, langs een bad, te…
- Begrip
Skeletbouw
Skeletbouw is een bouwwijze waarbij een raamwerk van kolommen en liggers de constructie draagt, en waarbij de gevels en wanden alleen afsluiten en isoleren. Het onderscheid met massiefbouw is fundamenteel: bij…
- Begrip
Slangklem
Een slangklem is een metalen band die om een slang wordt geklemd om die op een nippel of een pijp vast te zetten. Hij is klein, hij kost een paar euro, en hij is de reden dat een wasmachineslang loslaat of bli…
- Begrip
Sleutelstuk
Een sleutelstuk is een kort stuk hout onder het uiteinde van een zware vloerbalk. Het draagt de balk op een breder vlak, verkort de overspanning en houdt de verbinding met de muur of de stijl bij elkaar. Je vin…
- Begrip
Slijtlaag
De slijtlaag is de bovenste laag van een vloerafwerking die de slijtage opvangt en die bepaalt hoe lang de vloer meegaat. Het is het enige getal dat er bij een vloerkeuze werkelijk toe doet, en het is het geta…
- Begrip
Sloopafval
Sloopafval is het materiaal dat vrijkomt bij sloop en bij verbouwing. Bouw- en sloopafval is verreweg de grootste afvalstroom in Nederland. Het overgrote deel wordt gerecycled, maar vooral als puingranulaat on…