Ik bouw of verbouw zelf
Je bent opdrachtgever én uitvoerder, en die twee rollen stellen andere vragen. Wat mag zonder vergunning, wat vraagt een constructeur, en waar houdt zelf doen op.
Wat hier voor je staat
81–120 van 227 documenten
- Begrip
Spanbetonvloer
Een spanbetonvloer is een vloer van voorgespannen betonelementen, doorgaans kanaalplaten, die grote overspanningen aankan zonder tussensteunpunten. Het is sinds de jaren zeventig de standaardvloer in de Nederl…
- Begrip
Spant
Een spant is een draagconstructie in dwarsrichting van het dak, die de last van gordingen of dakvlakken opneemt en naar de muren of kolommen afvoert. Het spant is het onderdeel dat de vorm van het dak bepaalt …
- Begrip
Spantbeen
Een spantbeen is het schuine, op druk belaste element van een dakspant, dat van de voet naar de nok loopt. Het is de tegenhanger van de trekbalk: waar die op trek staat, staat het spantbeen op druk. En druksta…
- Begrip
Spantpoot
De spantpoot is het schuine, dragende deel van een spant dat van de voet naar de nok loopt. Twee spantpoten vormen samen de driehoek van het spant. Zij draagt de gordingen of het dakvlak en brengt de last naar…
- Begrip
Sparing
Een sparing is een opening die bewust wordt opengelaten of gemaakt in een wand, vloer, dak of balk, zodat daar later een leiding, kanaal, kozijn, trap of ander onderdeel doorheen of in kan. Het woord komt van u…
- Begrip
Spatkracht
Spatkracht is de zijwaartse duwkracht die een schuine of gebogen constructie op haar steunpunten uitoefent. Een dakvlak, een boog of een gewelf draagt zijn gewicht niet recht naar beneden af, maar deels naar o…
- Begrip
Spijker
Een spijker is een puntige metalen pen met een kop, die je in hout drijft om twee delen te verbinden. Waar een schroef zijn houvast uit schroefdraad haalt, haalt een spijker het uit wrijving en uit de vezels d…
- Begrip
Sporenkap
Een sporenkap is een dakconstructie waarbij schuine sporen van de nok naar de muurplaat lopen en samen een driehoek vormen die door hanenbalken bijeen wordt gehouden. Het is de oudste en eenvoudigste kapvorm e…
- Begrip
Staal
Staal is een legering van ijzer en koolstof, in de bouw gebruikt voor draagconstructies, voor wapening in beton en voor bevestigingsmiddelen. Het is sterk op trek en op druk en het is daarmee complementair aan…
- Begrip
Staalplaatbetonvloer
Een staalplaatbetonvloer is een vloer waarbij beton wordt gestort op een geprofileerde staalplaat die daarna deel blijft uitmaken van de constructie. De plaat oogt als een bekisting die is blijven zitten, en d…
- Begrip
Staalskelet
Een staalskelet is een draagconstructie van stalen kolommen en liggers. Bij staal draait alles om twee dingen die het materiaal zelf niet heeft. Onbeschermd staal verliest bij brand binnen minuten zijn sterkte…
- Begrip
Stabiliteitswand
Een stabiliteitswand is een wand die het gebouw stabiliseert tegen horizontale krachten, vooral wind. Zij neemt die krachten op in haar vlak en voert ze naar de fundering. Verticale belasting draagt vrijwel el…
- Begrip
Skeletbouw
Skeletbouw is een bouwwijze waarbij een raamwerk van kolommen en liggers de constructie draagt, en waarbij de gevels en wanden alleen afsluiten en isoleren. Het onderscheid met massiefbouw is fundamenteel: bij…
- Begrip
Sleutelstuk
Een sleutelstuk is een kort stuk hout onder het uiteinde van een zware vloerbalk. Het draagt de balk op een breder vlak, verkort de overspanning en houdt de verbinding met de muur of de stijl bij elkaar. Je vin…
- Begrip
Sluitsteen
De sluitsteen is de middelste steen bovenin een boog, die de boog sluit en de druklijn doorgeeft. De naam suggereert dat hij de boog draagt, en het is precies andersom. Een boog draagt zichzelf door druk, en d…
- Begrip
Snelbouwsteen
Een snelbouwsteen is een grootformaat blok van kalkzandsteen, beton of cellenbeton, bedoeld om binnenwanden snel op te bouwen. Het formaat vervangt tien tot twintig gewone stenen, en het gewicht bepaalt of er …
- Begrip
Ruwbouw
De ruwbouw is het constructieve deel van een bouwwerk: fundering, dragende wanden, vloeren, dak en gevels. Het is het deel dat je later niet of nauwelijks kunt wijzigen. Wat in de ruwbouw wordt vastgelegd — de…
- Begrip
Schiethamer
Een schiethamer drijft een geharde nagel in één slag in beton of staal, met de kracht van een kruitpatroon of een gasontsteking. Je hoeft niet voor te boren en je gebruikt geen plug. Dat maakt het gereedschap …
- Begrip
Schietlood
Een schietlood is een puntig gewicht aan een koord, dat door de zwaartekracht een volmaakt verticale lijn aangeeft. Het is het eenvoudigste meetgereedschap dat er bestaat en tegelijk het enige dat niet kan ont…
- Begrip
Schijnvoeg
Een schijnvoeg is een ingezaagde of ingelegde verzwakking in een betonvloer, die de krimpscheur op een gekozen plaats laat ontstaan. Het uitgangspunt is oncomfortabel en simpel. Beton scheurt, en de vraag is n…
- Begrip
Schilddak
Een schilddak is een dak dat aan alle vier de zijden schuin afloopt, zonder topgevels. Het is het dak van de vrijstaande woning, de villa en veel jaren-dertigbouw, en het heeft twee eigenschappen die tegen elk…
- Begrip
Schroef
Een schroef is een bevestigingsmiddel met een draad die zich in het materiaal vastgrijpt. Er is één principe dat bepaalt of twee delen tegen elkaar trekken, en het staat op geen enkele verpakking. De draad hoo…
- Begrip
Revolutiebouw
Revolutiebouw is de haastige, speculatieve woningbouw uit ruwweg 1870 tot 1901, gebouwd om snel te verkopen en met minimale materialen. Het is de bouw die in 1901 de Woningwet heeft afgedwongen — de eerste Ned…
- Begrip
Ringbalk
Een ringbalk is een doorlopende balk van beton of staal die rondom een gebouw of een bouwlaag loopt en die de wanden aan elkaar koppelt. Zij zorgt dat het gebouw als geheel werkt in plaats van als losse muren,…
- Begrip
Prefabricage
Prefabricage is het in een fabriek maken van bouwonderdelen die op de bouwplaats alleen nog worden gemonteerd. Het verschuift het werk van de bouwplaats naar de fabriek, en daarmee verschuift ook het moment wa…
- Begrip
Puimsteen
Puimsteen is licht, poreus vulkanisch gesteente, dat als toeslagmateriaal wordt gebruikt in lichte bouwblokken. De poriën die het zo licht maken, maken het ook zo lastig. Puimsteen zuigt water op als een spons…
- Begrip
Puntlast
Een puntlast is een belasting die op een klein oppervlak wordt overgebracht. Het gevaar zit niet in het gewicht maar in de concentratie, en dat verklaart schade die mensen niet zien aankomen. Niet de vloer bez…
- Begrip
Raveelbalk
Een raveelbalk is een balk die haaks op de gewone balklaag of op de sporen wordt aangebracht om de onderbroken balken op te vangen bij een sparing, bijvoorbeeld voor een trapgat, een schoorsteen, een dakraam of…
- Begrip
Raveling
Een raveling is de constructie waarmee je een opening maakt in een balklaag of in een dakvlak zonder de draagkracht te verliezen. De balken die je moet doorzagen worden opgevangen door een dwarsbalk, en die dw…
- Begrip
Pen-en-gatverbinding
Een pen-en-gatverbinding is een houtverbinding waarbij een uitstekende pen in een uitgestoken gat valt. Het is de oudste sterke houtverbinding die er is, en de reden dat hij het houdt, staat haaks op wat mense…
- Begrip
Penant
Een penant is het stuk metselwerk tussen twee openingen in een gevel. Het is het onderdeel waarvan de belasting bij een verbouwing het snelst uit de hand loopt, en dat komt door een eenvoudige rekensom. De hel…
- Begrip
Plavuis
Een plavuis is een dikke, doorgaans ongeglazuurde vloertegel van gebakken klei. De eigenschap die alles bepaalt is poreusheid. Een plavuis zuigt vocht op — dat geeft hem zijn warme, levende uitstraling en het …
- Begrip
Poer
Een poer is een blok beton dat de last van een kolom of een muur opvangt en overbrengt op een of meer palen. Het is het overgangsstuk tussen wat er bovengronds staat en wat er ondergronds draagt — en juist dáá…
- Begrip
Onderwaterbeton
Onderwaterbeton is beton dat onder water wordt gestort via een buis die tot in het beton reikt, zodat het beton niet door het water valt. Het wordt gebruikt om de bodem van een bouwkuip af te sluiten, zodat di…
- Begrip
Ontlastingsboog
Een ontlastingsboog is een gemetselde boog boven een opening die de last van de gevel eromheen leidt. Bij oudere woningen leidt dit tot een hardnekkig misverstand met echte gevolgen. Het houten balkje dat je b…
- Begrip
Oplegging
De oplegging is de plek waar een ligger, balk of vloerelement rust op zijn steunpunt, en de manier waarop de belasting daar wordt overgedragen. Het is het detail waar bij verbouwingen en bij constructieve scha…
- Begrip
Opvijzelen
Opvijzelen is het met hydraulische persen omhoog brengen van een gebouw of een gebouwdeel. Het klinkt exotisch en het is regulier funderingswerk. Een gebouw kan omhoog, en de kunst zit er niet in om het op te …
- Begrip
Overspanning
De overspanning is de afstand die een balk, een vloer of een dakelement zonder tussensteunpunt overbrugt. Het is de maat die het zwaarst doorwerkt in een constructie. Verdubbel je de overspanning, dan wordt he…
- Begrip
Nokgording
Een nokgording is de horizontale balk in de nok waarop de sporen of kepers van beide dakvlakken rusten. Hij is de ruggengraat van het dak: alles wat er langs de nok gebeurt, hangt aan die ene balk. Doorbuigt h…
- Begrip
Nulmeting
Een nulmeting is het vastleggen van de toestand van een gebouw op een vast moment, met foto's, beschrijvingen en waar nodig metingen, zodat je later kunt aantonen wat er veranderd is. Je laat hem maken voordat …