Ik bouw of verbouw zelf
Je bent opdrachtgever én uitvoerder, en die twee rollen stellen andere vragen. Wat mag zonder vergunning, wat vraagt een constructeur, en waar houdt zelf doen op.
Wat hier voor je staat
41–80 van 168 documenten
- Begrip
Traditionele bouw
Traditionele bouw betekent dat de woning op de bouwplaats wordt opgebouwd uit losse onderdelen: stenen, blokken, mortel, beton en hout, laag voor laag. Het tegenovergestelde is prefab, waarbij hele wanden en v…
- Begrip
Trekbalk
Een trekbalk is het horizontale element onderaan een spant, dat de twee spantbenen bijeenhoudt en daarmee de spatkracht van het dak opneemt. Het is dezelfde functie als die van een hanenbalk, maar dan onderaan…
- Begrip
Trekstang
Een trekstang is een stalen staaf die twee constructiedelen aan elkaar trekt en zo uit elkaar wijken tegengaat. Bij een gevel die naar buiten staat, is de verleiding om hem terug te trekken, en dat is precies …
- Begrip
Systeembouw
Systeembouw is bouwen met geïndustrialiseerde, gestandaardiseerde elementen die in een fabriek worden gemaakt en op de bouwplaats worden gemonteerd. In Nederland kende de periode 1950 tot 1975 tientallen bouws…
- Begrip
Stapelbouw
Stapelbouw is bouwen door op de bouwplaats steen voor steen te metselen of blok voor blok te stapelen. Het is de manier waarop vrijwel de hele Nederlandse woningvoorraad tot ver in de twintigste eeuw is gebouw…
- Begrip
Steensmuur
Een steensmuur is een gemetselde muur met een dikte van een hele steenlengte, ongeveer eenentwintig centimeter zonder afwerking. De muur is massief en heeft dus geen spouw. Je vindt hem vooral in gevels van won…
- Begrip
Sterkteklasse
Een sterkteklasse is de genormeerde aanduiding van de rekenwaarde waarmee een constructiemateriaal mag worden berekend. Bij beton staat er iets als C20/25, en die twee getallen worden vrijwel altijd verkeerd g…
- Begrip
Strek
Een strek is een baksteen die met de lange zijde in het gevelvlak ligt. Het is de tegenhanger van de kop, die met de korte zijde naar buiten ligt. Daarnaast betekent strek ook: de gemetselde afwerking boven ee…
- Begrip
Strekkenlaag
Een strekkenlaag is een laag metselwerk waarin de bakstenen met hun lange zijde in het zicht liggen. Het is de meest gemetselde laag in Nederland, en dat komt door één ontwikkeling: sinds de spouwmuur bestaat,…
- Begrip
Strekkenverband
Strekkenverband is een verband waarin uitsluitend strekken zichtbaar zijn: elke steen ligt met de lange zijde naar buiten. De lagen verspringen ten opzichte van elkaar, doorgaans een halve steen maar soms een d…
- Begrip
Strengperssteen
Een strengperssteen wordt gemaakt door klei door een mond te persen en met een draad op maat te snijden. Het resultaat is een strakke, maatvaste steen met een glad oppervlak, aanzienlijk goedkoper dan handvorm…
- Begrip
Spijker
Een spijker is een puntige metalen pen met een kop, die je in hout drijft om twee delen te verbinden. Waar een schroef zijn houvast uit schroefdraad haalt, haalt een spijker het uit wrijving en uit de vezels d…
- Begrip
Spinthout
Spinthout is het jonge, buitenste hout van een boomstam, tussen de schors en het kernhout. Het is meestal lichter van kleur, zachter en minder duurzaam dan het kernhout en gevoeliger voor houtworm, schimmel en …
- Begrip
Sporenkap
Een sporenkap is een dakconstructie waarbij schuine sporen van de nok naar de muurplaat lopen en samen een driehoek vormen die door hanenbalken bijeen wordt gehouden. Het is de oudste en eenvoudigste kapvorm e…
- Begrip
Spouwanker
Een spouwanker is een korte staaf of draad die het buitenblad van een spouwmuur verbindt met het binnenblad. Het buitenblad draagt zichzelf maar staat niet stabiel; de ankers houden het rechtop tegen windbelast…
- Begrip
Staal
Staal is een legering van ijzer en koolstof, in de bouw gebruikt voor draagconstructies, voor wapening in beton en voor bevestigingsmiddelen. Het is sterk op trek en op druk en het is daarmee complementair aan…
- Begrip
Staalskelet
Een staalskelet is een draagconstructie van stalen kolommen en liggers. Bij staal draait alles om twee dingen die het materiaal zelf niet heeft. Onbeschermd staal verliest bij brand binnen minuten zijn sterkte…
- Begrip
Staand verband
Staand verband is een metselverband waarin lagen met alleen strekken en lagen met alleen koppen elkaar afwisselen, waarbij de koppen recht boven elkaar staan in plaats van te verspringen. Daardoor ontstaan ver…
- Begrip
Skeletbouw
Skeletbouw is een bouwwijze waarbij een raamwerk van kolommen en liggers de constructie draagt, en waarbij de gevels en wanden alleen afsluiten en isoleren. Het onderscheid met massiefbouw is fundamenteel: bij…
- Begrip
Sluitsteen
De sluitsteen is de middelste steen bovenin een boog, die de boog sluit en de druklijn doorgeeft. De naam suggereert dat hij de boog draagt, en het is precies andersom. Een boog draagt zichzelf door druk, en d…
- Begrip
Ruwbouw
De ruwbouw is het constructieve deel van een bouwwerk: fundering, dragende wanden, vloeren, dak en gevels. Het is het deel dat je later niet of nauwelijks kunt wijzigen. Wat in de ruwbouw wordt vastgelegd — de…
- Begrip
Scheurmeter
Een scheurmeter is een eenvoudig hulpmiddel waarmee je de breedte van een scheur afleest of waarmee je volgt of een scheur nog beweegt. Je plakt of schroeft hem over de scheur en noteert de stand op vaste momen…
- Begrip
Scheurvorming
Scheurvorming is het optreden van barsten in metselwerk, beton, stucwerk of afwerking. De meeste scheuren zijn onschuldig; het gaat erom de enkele scheur te herkennen die dat niet is.
- Begrip
Schietlood
Een schietlood is een puntig gewicht aan een koord, dat door de zwaartekracht een volmaakt verticale lijn aangeeft. Het is het eenvoudigste meetgereedschap dat er bestaat en tegelijk het enige dat niet kan ont…
- Begrip
Schilddak
Een schilddak is een dak dat aan alle vier de zijden schuin afloopt, zonder topgevels. Het is het dak van de vrijstaande woning, de villa en veel jaren-dertigbouw, en het heeft twee eigenschappen die tegen elk…
- Begrip
Schroef
Een schroef is een bevestigingsmiddel met een draad die zich in het materiaal vastgrijpt. Er is één principe dat bepaalt of twee delen tegen elkaar trekken, en het staat op geen enkele verpakking. De draad hoo…
- Begrip
Revolutiebouw
Revolutiebouw is de haastige, speculatieve woningbouw uit ruwweg 1870 tot 1901, gebouwd om snel te verkopen en met minimale materialen. Het is de bouw die in 1901 de Woningwet heeft afgedwongen — de eerste Ned…
- Begrip
Ringbalk
Een ringbalk is een doorlopende balk van beton of staal die rondom een gebouw of een bouwlaag loopt en die de wanden aan elkaar koppelt. Zij zorgt dat het gebouw als geheel werkt in plaats van als losse muren,…
- Begrip
Polyurethaankit
Polyurethaankit is een kit met een hoge sterkte en een goede elasticiteit, die zowel afdicht als constructief verlijmt. Zij bevat isocyanaten, is niet uv-bestendig en hoort buiten te worden overgeschilderd of …
- Begrip
Prefabricage
Prefabricage is het in een fabriek maken van bouwonderdelen die op de bouwplaats alleen nog worden gemonteerd. Het verschuift het werk van de bouwplaats naar de fabriek, en daarmee verschuift ook het moment wa…
- Begrip
Puntlast
Een puntlast is een belasting die op een klein oppervlak wordt overgebracht. Het gevaar zit niet in het gewicht maar in de concentratie, en dat verklaart schade die mensen niet zien aankomen. Niet de vloer bez…
- Begrip
Rc-waarde
De Rc-waarde geeft aan hoe goed een bouwdeel warmte tegenhoudt, uitgedrukt in vierkante meter kelvin per watt. Hoe hoger, hoe beter. Zij geldt voor de hele opbouw — dak, gevel of vloer — en niet voor het isolat…
- Begrip
Penant
Een penant is het stuk metselwerk tussen twee openingen in een gevel. Het is het onderdeel waarvan de belasting bij een verbouwing het snelst uit de hand loopt, en dat komt door een eenvoudige rekensom. De hel…
- Begrip
Ontkoppeling
Ontkoppeling is het bouwkundig scheiden van twee delen zodat trilling, geluid of warmte niet van het ene naar het andere kan overgaan. Het werkt volgens één regel die geen uitzonderingen kent: één starre verbi…
- Begrip
Ontlastingsboog
Een ontlastingsboog is een gemetselde boog boven een opening die de last van de gevel eromheen leidt. Bij oudere woningen leidt dit tot een hardnekkig misverstand met echte gevolgen. Het houten balkje dat je b…
- Begrip
Oplegging
De oplegging is de plek waar een ligger, balk of vloerelement rust op zijn steunpunt, en de manier waarop de belasting daar wordt overgedragen. Het is het detail waar bij verbouwingen en bij constructieve scha…
- Begrip
Opvijzelen
Opvijzelen is het met hydraulische persen omhoog brengen van een gebouw of een gebouwdeel. Het klinkt exotisch en het is regulier funderingswerk. Een gebouw kan omhoog, en de kunst zit er niet in om het op te …
- Begrip
Nokgording
Een nokgording is de horizontale balk in de nok waarop de sporen of kepers van beide dakvlakken rusten. Hij is de ruggengraat van het dak: alles wat er langs de nok gebeurt, hangt aan die ene balk. Doorbuigt h…
- Begrip
Nulmeting
Een nulmeting is het vastleggen van de toestand van een gebouw op een vast moment, met foto's, beschrijvingen en waar nodig metingen, zodat je later kunt aantonen wat er veranderd is. Je laat hem maken voordat …
- Begrip
Multiplex
Multiplex bestaat uit oneven aantallen fineerlagen die kruislings op elkaar zijn verlijmd. Door die kruislaagse opbouw is de plaat in beide richtingen sterk en maatvast. Het is het sterkste en meest maatvaste …