Begrippen

A

• AfplaktapePremium · ook: Afplaktape, schilderstape, schilderskrep, maskeertape, crêpetape, masking tape

  Afplaktape is een tape van crêpepapier met een verwijderbare lijmlaag, waarmee je een deel van het oppervlak afdekt zodat de verf er niet op komt. De hele kunst zit niet in het plakken maar in de kleeflaag en de verwijdertermijn. Tape die te sterk plakt of te lang blijft zitten, trekt bij het verwijderen de onderlaag mee — en dat is precies het schilderwerk dat je wilde beschermen.

• AftimmeringPremium · ook: Aftimmering, aftimmerwerk, afwerktimmerwerk

  Aftimmering is al het timmerwerk dat de ruwbouw afwerkt en wegwerkt: kokers, kasten, aanslagen, dagkanten, plinten en betimmerde vlakken. Het draagt niets, maar het bepaalt wel hoe strak een ruimte oogt. In offertes staat het als aparte post, en wat die post precies bevat, verschilt sterk per aannemer.

• AkoestiekPremium · ook: Akoestiek, ruimteakoestiek, geluidsbeleving, zaalakoestiek

  Akoestiek is de manier waarop geluid zich in een ruimte gedraagt: hoe lang het naklinkt, hoe verstaanbaar spraak is en hoe vermoeiend of prettig een ruimte klinkt. Het onderscheid met geluidsisolatie is de sleutel. Isolatie los je op met massa: een zware muur houdt geluid tegen. Akoestiek los je op met absorptie: een zacht, poreus oppervlak neemt geluid op. Een zwaar gordijn verbetert de akoestiek en isoleert nauwelijks; een betonnen wand isoleert uitstekend en maakt de akoestiek slechter.

• AlkydverfPremium · ook: Alkydverf, alkydharsverf, terpentinegedragen verf, oplosmiddelhoudende verf, synthetische lak

  Alkydverf is verf met een alkydhars als bindmiddel, verdund met terpentine of white spirit. Er zit een eigenschap in die niemand op de bus vermeldt en die achteraf niet te herstellen is. Witte alkydverf vergeelt, en hij vergeelt het hardst waar geen daglicht komt. Achter een deur, in een kast, achter een gordijn of op een noordkamer wordt het wit binnen enkele jaren merkbaar geler dan hetzelfde wit dat in de zon zit. Daglicht draait dat deels terug, maar niet volledig — en dat is de reden dat wit binnenwerk tegenwoordig zelden nog in alkyd wordt uitgevoerd.

• AnhydrietvloerPremium · ook: Calciumsulfaatgebonden dekvloer, gietvloer in de betekenis van gietdekvloer

  Een anhydrietvloer is een vloeibaar aangebrachte dekvloer met calciumsulfaat als bindmiddel in plaats van cement. Hij vloeit zichzelf vlak uit, hecht goed rond vloerverwarmingsbuizen en is daardoor de gebruikelijke keuze bij vloerverwarming.

• Art decoPremium · ook: Art deco, artdeco, art-deco

  Art deco is de bouw- en interieurstijl van ruwweg 1920 tot 1940, herkenbaar aan strakke geometrie, symmetrie en gestileerde ornamenten. In Nederlandse woningen zie je hem terug in glas in lood met hoekige patronen, terrazzo in de hal, tegelplinten, gestucte lijsten en trapsgewijze vormen.

• AanbrandlaagPremium · ook: Hechtlaag, chapisch, contactlaag.

  Een aanbrandlaag is een dunne mortellaag die op een gladde ondergrond wordt aangebracht om ervoor te zorgen dat de volgende laag stuc of pleister goed hecht. Zonder die tussenlaag laat het stucwerk na verloop van tijd los.

• AcclimatiserenPremium · ook: Acclimatiseren, laten acclimatiseren, laten wennen, conditioneren, op klimaat brengen

  Acclimatiseren is het laten wennen van bouwmateriaal aan de temperatuur en luchtvochtigheid van de ruimte waarin het wordt verwerkt. Hout, laminaat, parket en pvc nemen vocht op of geven het af tot ze in evenwicht zijn met hun omgeving. Wie dat vooraf laat gebeuren, voorkomt dat de vloer na het leggen krimpt, zwelt of kromtrekt.

• AcetonPremium · ook: Aceton, propanon, dimethylketon, nagellakremover

  Aceton is een snel verdampend, sterk oplosmiddel dat wordt gebruikt om verf, lijm, hars en vet te verwijderen. Het risico zit niet in de vloeistof maar in de damp, en dat is contra-intuïtief. Acetondamp is zwaarder dan lucht: hij zakt naar de vloer en kruipt over de vloer verder, tot bij een waakvlam, een stopcontact of een verwarmingstoestel. Werken met een open bakje aceton in een gesloten bijkeuken met een cv-ketel is daarmee een reëel brandrisico, ook als de ketel meters verderop staat.

• AcrylaatkitPremium · ook: Acrylaatkit, acrylkit, schilderskit, overschilderbare kit, decorkit

  Acrylaatkit is een watergedragen kit die uithardt door verdamping van water en die na uitharding kan worden overgeschilderd. Hij is de kit van de schilder en de aftimmeraar: naden tussen plint en wand, tussen kozijn en stucwerk, tussen wand en plafond. En hij is matig elastisch — dat is zijn grens en tegelijk de bron van vrijwel elke klacht over kitwerk dat scheurt.

• AcrylkitPremium · ook: Acrylkit, schilderskit, overschilderbare kit, acrylaatkit

  Acrylkit is een watergedragen kit die na droging overschilderbaar is en die weinig beweging kan opnemen. Zij is bedoeld voor naden binnen die nauwelijks werken, en zij is niet geschikt voor natte ruimten of voor buitennaden die bewegen.

• AcrylverfPremium · ook: Acrylverf, acrylaatverf, watergedragen lak, waterverdunbare verf

  Acrylverf is verf op basis van een acrylaatdispersie in water, die na verdamping van het water een elastische, niet-vergelende film vormt. Zij is inmiddels de standaard voor binnen- en buitenschilderwerk en zij vraagt een andere werkwijze dan alkydverf.

• AfbijtmiddelPremium · ook: Afbijtmiddel, afbijt, verfafbijt, decapeermiddel, stripper

  Afbijtmiddel is een pasta of gel die een uitgeharde verf- of laklaag laat opzwellen en van de ondergrond laat loslaten, zodat je hem eraf kunt schrapen. Het is het alternatief voor afbranden en schuren, en het is de aangewezen methode bij profielwerk en bij loodhoudende verf — bij het eerste omdat het de vorm volgt, bij het tweede omdat er geen verhitting en dus geen looddamp bij komt kijken.

• AfbouwPremium · ook: Afbouw, afbouwfase, afwerking, second oeuvre

  De afbouw is alles wat na de ruwbouw komt: installaties, binnenwanden, vloerafwerking, keuken, badkamer, schilderwerk en afwerking. Het is het deel waar je het gebouw daadwerkelijk beleeft, en het is ook het deel waar budgetten het vaakst worden overschreden. De ruwbouw is redelijk voorspelbaar; de afbouw is dat niet, omdat de keuzes daar oneindig zijn.

• AfbrandenPremium · ook: Afbranden, afblazen, thermisch verf verwijderen

  Afbranden is het verwijderen van oude verflagen door ze te verhitten zodat ze zacht worden en kunnen worden afgestoken. Het is effectief maar het is de meest risicovolle methode: brandgevaar bij het werken nabij hout en isolatie, en giftige dampen bij loodhoudende verf. Een heteluchtpistool op een gecontroleerde temperatuur is in vrijwel alle gevallen de betere keuze dan een open vlam.

• Afbreekmes · ook: Afbreekmes, breekmes, snap-off mes, cuttermes, segmentmes

  Een afbreekmes is een snijmes met een lang lemmet dat uit segmenten bestaat. Is de punt bot, dan breek je het voorste stukje af en snijd je verder met een scherpe punt. Het lemmet schuift uit een huis van kunststof of metaal en wordt vastgezet met een schuif of een schroef.

• AfdekfoliePremium · ook: Afdekfolie, afdekzeil, stucloper, schildersfolie, dekkleed, plakfolie

  Afdekfolie is dun kunststof- of papieren materiaal waarmee je vloeren, meubels en bouwdelen afdekt tegen verf, stof en vocht tijdens klus- en bouwwerk. Het is het goedkoopste materiaal op een klus en het bepaalt het grootste deel van de opruimtijd erna. De vraag is nooit of je afdekt maar waarmee: folie is waterdicht en glad, papier absorbeert en is stroef, en dat verschil is bij een gladde vloer letterlijk een valrisico.

• AfkortzaagPremium · ook: Afkortzaag, verstekzaag, kapzaag, radiaalzaag

  Een afkortzaag is een vaste zaagmachine waarbij het zaagblad aan een arm naar beneden wordt gebracht op materiaal dat tegen een aanslag ligt. Zijn kracht is niet snelheid maar herhaalbaarheid: twintig plinten op exact dezelfde maat en onder exact dezelfde hoek. Dat is met een handzaag of een cirkelzaag niet te doen, en het is precies wat lijstwerk, plinten en vlonderplanken vragen.