Begrippen

K

• KapconstructiePremium · ook: Kapconstructie, kap, dakconstructie, dakstoel, houten kap

  De kapconstructie is het dragende geraamte van een hellend dak. Het bestaat uit spanten, gordingen, sporen of dakelementen die het gewicht van de dakbedekking, de sneeuw en de wind opvangen en naar de muren afvoeren. De dakpannen zie je; de kap eronder houdt alles op zijn plek.

• KanthoutPremium · ook: Kanthout, gekantrecht hout, constructiehout, balkhout, regelwerk, vurenhout

  Kanthout is rechthoekig gezaagd constructiehout, gebruikt voor balken, regels, gordingen en spanten. Bij de aanschaf gaat het bijna altijd over de maat, en dat is precies de verkeerde vraag. Twee balken van dezelfde afmeting kunnen sterk verschillen in wat ze dragen; wat telt is de sterkteklasse, en die staat op het hout gestempeld. Een stempel als C18 of C24 zegt meer over de overspanning dan de dikte, en daarnaast bepaalt het vochtgehalte of het hout na inbouw krom trekt of blijft liggen.

• KangoeroewoningPremium · ook: Kangoeroewoning, kangoeroeflat, duowoning, generatiewoning, meergeneratiewoning

  Een kangoeroewoning is een woning waarin twee huishoudens zelfstandig wonen onder een dak, met een eigen voordeur en eigen voorzieningen, maar met een onderlinge verbinding. De vorm is bedoeld voor twee generaties die dicht bij elkaar willen wonen, meestal ouders en kinderen, zodat zorg en hulp dichtbij zijn.

• KalkzandsteenPremium · ook: Kalkzandsteen, kalkzandsteenblok, kzs, lijmblok, vellingblok

  Kalkzandsteen is een steenachtig bouwmateriaal van zand en kalk, onder stoom en druk gehard, dat in Nederland de meest toegepaste steen is voor binnenwanden en woningscheidende wanden. Het is zwaar, drukvast en goed geluidwerend, en juist dat gewicht is de reden dat het wordt gebruikt: massa is de goedkoopste manier om geluid tussen woningen tegen te houden.

• Kadastrale kaartPremium · ook: Kadastrale kaart, perceelkaart, kadasterkaart

  De kadastrale kaart geeft de begrenzing en de nummering van percelen weer. Zij laat zien welk stuk grond bij welk perceel hoort, maar zij is geen meetkundig exacte weergave van de erfgrens in het veld. Bij een geschil over de erfgrens is een grensreconstructie door het Kadaster de aangewezen stap, niet de kaart.

• KoofPremium · ook: Koof, kooflijst, verlaagde koof, kast, ombouw, sanca

  Een koof is een afgetimmerde ruimte langs een plafond of wand waarin leidingen, kanalen of verlichting worden weggewerkt. Het is een van de meest bruikbare oplossingen bij verbouwen — en het is ook de plek waar dingen definitief onbereikbaar worden gemaakt. Wat je in een koof wegwerkt, kun je niet meer inspecteren, en er zijn onderdelen die volgens de regels bereikbaar moeten blijven: elektrische lasverbindingen, afsluiters, meet- en regelapparatuur, en de aansluiting van een rookgasafvoer.

• KolomPremium · ook: Kolom, stijl, stut, pijler

  Een kolom is een verticaal dragend element dat belasting van bovengelegen constructiedelen naar de fundering brengt. Zij werkt op druk. In woningen komt de kolom voor bij open plattegronden, bij aanbouwen, bij carports en in parkeergarages, en overal waar een muur is vervangen door een puntsteunpunt.

• KoevoetPremium · ook: Koevoet, nagelklauw, gespleten hefboom, spijkertrekker

  Een koevoet is een gebogen stalen hefboom met aan één of beide einden een gespleten klauw, waarmee je spijkers trekt en houtdelen van elkaar licht. De hele werking zit in de hefboom en het steunpunt. De kracht die je met de hand op de lange arm zet, wordt bij de klauw tientallen malen vermenigvuldigd. Dat maakt het gereedschap effectief en tegelijk de belangrijkste bron van schade: die kracht komt ook terecht op het hout waar je op steunt.

• KloostersponningPremium · ook: Kloostersponning, groef, gleuf, sleuf

  Een kloostersponning is een groef in het vlak van een houten of stenen deel, omsloten aan drie zijden. Het onderscheid met een gewone sponning klinkt als een woordenkwestie en het bepaalt hoe je hem maakt. Een sponning ligt langs de rand en is aan twee zijden open; een kloostersponning ligt in het vlak en is aan drie zijden omsloten. Dat verschil betekent dat je een sponning met een schaaf of een frees langs de kant kunt aflopen, en een kloostersponning niet: die moet in het vlak worden uitgestoken of gefreesd, met een aanzet en een uitloop die je niet kunt wegwerken. Bij historisch werk is precies die uitloop het detail waaraan je de hand van de maker herkent.

• KwartsietPremium · ook: Kwartsiet, quartziet, kwartsietsteen

  Kwartsiet is een hard, van nature gevormd gesteente dat vrijwel geheel uit kwarts bestaat. Twee producten met bijna dezelfde naam zijn tegengesteld op precies het punt dat in een keuken telt. Kwartsiet is natuursteen en kan hitte hebben; kwartscomposiet is kunststeen met hars erin en kan dat niet. Een hete pan op kwartsiet is doorgaans geen probleem, dezelfde pan op kwartscomposiet geeft een blijvende vlek of scheur. De namen liggen in de folder naast elkaar, ze schelen honderden euro's, en verkopers gebruiken ze door elkaar. Vraag altijd expliciet of het natuursteen of kunststeen is.

• KwaliteitsnormPremium · ook: Kwaliteitsnorm, norm, normblad, standaard

  Een kwaliteitsnorm is een afgesproken standaard voor een product, een werkwijze of een prestatie. Het misverstand dat hier het meeste kost, gaat over de status. Een norm is geen wet. Hij wordt pas verplicht wanneer de wet ernaar verwijst of wanneer je hem in een contract afspreekt. NEN-normen zijn documenten van een private organisatie, ze kosten geld en ze zijn niet openbaar. Verwijst het Besluit bouwwerken leefomgeving naar een norm, dan is die norm op dat punt bindend; verwijst het er niet naar, dan is hij goed vakmanschap en geen verplichting. Dat verschil bepaalt of "het voldoet niet aan de NEN" een argument is of een mening.

• KwaliteitsborgerPremium · ook: Kwaliteitsborger, onafhankelijke kwaliteitsborger

  Een kwaliteitsborger is een onafhankelijke partij die tijdens de bouw toetst of het bouwwerk voldoet aan de bouwtechnische regels, en die bij gereedmelding een verklaring afgeeft. Hij werkt in opdracht van de bouwer of de opdrachtgever maar moet onafhankelijk zijn van het ontwerp en van de uitvoering.

• Kwalitatieve verplichtingPremium · ook: Kwalitatieve verplichting, zakelijke verplichting

  Een kwalitatieve verplichting is een verplichting om iets te dulden of om iets na te laten, die met het perceel meegaat naar iedere volgende eigenaar. Zij wordt bij notariële akte gevestigd en ingeschreven bij het Kadaster. Het bijzondere is dat zij automatisch overgaat: de koper is eraan gebonden zonder dat hij daarvoor hoeft te tekenen.

• KozijnankerPremium · ook: Kozijnanker, muuranker, kozijnhaak, ankerplaat, kozijnschroef, kozijnplug

  Een kozijnanker is de metalen verbinding waarmee een kozijn aan het metselwerk of de constructie wordt bevestigd. Er is één misverstand dat structureel tot problemen leidt bij zelf geplaatste kozijnen. Purschuim is een isolatie- en afdichtingsmiddel, geen bevestiging. Een kozijn wordt gedragen door stelblokjes en vastgehouden door ankers of kozijnschroeven; het schuim vult daarna de naad. Een kozijn dat alleen in het schuim staat, zakt, verdraait en klemt — en dat gebeurt niet meteen maar na een seizoen of twee.

• KorbeelPremium · ook: Korbeel, schoor, windschoor, kopband, karbeel

  Een korbeel is een korte schuine stut die de hoek tussen een staander en een ligger verstijft. Het is het antwoord op één meetkundig gegeven dat de hele stabiliteit van een raamwerk bepaalt. Een rechthoek van vier staven met scharnierende hoeken kan vervormen tot een parallellogram; een driehoek kan dat niet. Een korbeel maakt van de hoek een driehoek, en daarmee wordt een raamwerk dat scheef zou zakken een constructie die staat. Dat is meteen de reden dat je er niets uit mag zagen — de balk die in de weg zit, is precies degene die de boel rechthoudt.

• Koploze spijkerPremium · ook: Koploze spijker, kopspijker, verloren spijker, stiftnagel, brad

  Een koploze spijker is een dunne nagel met een nauwelijks zichtbare kop, voor aftimmerwerk. Het onderscheid met een gewone spijker zit niet in de spijker maar in wat je erna doet. Een koploze spijker wordt niet vlak geslagen maar met een drevel onder het houtoppervlak gezet, waarna het gaatje wordt gevuld en weggeschuurd. Daardoor zie je de bevestiging niet meer — en dat is precies waarvoor hij bestaat. Wie hem tot aan de kop inslaat en daar laat zitten, gebruikt een dure spijker die er slechter uitziet dan een gewone en die minder houdt.