Begrippen

M

• MachineschroefPremium · ook: Machineschroef, metrische schroef, metaalschroef, bout

  Een machineschroef heeft een gelijkmatige metrische schroefdraad over de hele schacht en snijdt geen eigen draad — hij past in een moer of in een voorgesneden draadgat. Dat is het onderscheid met elke houtschroef: die maakt zijn eigen draad in zacht materiaal. Een machineschroef vereist dat de draad er al is. Daaruit volgt dat maat en spoed exact moeten kloppen, en dat een schroef die net iets anders is, de draad kapot draait in plaats van te passen.

• MontagetangPremium · ook: Montagetang, persttang, krimptang, klemringtang

  Een montagetang is een tang die is bedoeld om onderdelen te verbinden of vast te zetten tijdens montage: het krimpen van kabelschoenen, het aanbrengen van klemringen of het persen van fittingen. Het onderscheid met een gewone tang is dat een montagetang een gedefinieerde en herhaalbare kracht levert. Bij een geperste leidingverbinding is dat het verschil tussen een dichte en een lekkende verbinding.

• MontagekitPremium · ook: Montagekit, montagelijm, constructielijm, vloeibare spijker, no-more-nails-lijm

  Montagekit is een pasteuze lijm in een koker waarmee je bouwdelen aan elkaar bevestigt zonder te schroeven of te spijkeren. Hij dankt zijn bruikbaarheid aan één eigenschap: hij overbrugt oneffenheden. Waar een dunne lijm een vlakke, passende ondergrond vereist, vult montagekit een naad van enkele millimeters op en trekt hij de delen alsnog tegen elkaar. Dat maakt hem bruikbaar op een ruwe wand, op een oud plafond en op een ondergrond die niet vlak is.

• MomentsleutelPremium · ook: Momentsleutel, koppelsleutel, draaimomentsleutel

  Een momentsleutel is een sleutel die aangeeft of hij vastklikt wanneer een vooraf ingesteld aandraaimoment is bereikt, zodat een bout niet te los en niet te vast wordt aangedraaid. Te los is onveilig en te vast ook: een overbelaste bout rekt uit en breekt later, vaak zonder waarschuwing. Bij verbindingen die dragen of die dicht moeten blijven, is gevoel geen maat.

• MokerPremium · ook: Moker, voorhamer, sloophamer, vuisthamer, mokerhamer

  Een moker is een zware hamer met een massieve kop van twee tot tien kilo, waarmee je door massa en zwaai kracht overbrengt op steen, beton, metaal of een breekijzer. De kracht komt uit de massa maal de snelheid, en niet uit de spierkracht van de gebruiker. Dat is de reden dat een goede mokerslag rustig oogt en dat harder willen slaan met een te lichte moker meer vermoeit en minder oplevert.

• MoersleutelPremium · ook: Moersleutel, sleutel, steeksleutel, ringsleutel, dopsleutel, bahco (merknaamgeworden voor de verstelbare sleutel)

  Een moersleutel is een gereedschap dat om de vlakken van een moer of een boutkop grijpt om die aan of los te draaien. Het onderscheid dat telt is hoeveel vlakken hij pakt. Een steeksleutel pakt er twee, een ringsleutel of dopsleutel pakt er zes of twaalf. Bij een vastzittende bout is dat het hele verschil: twee vlakken belasten geeft afglijden en ronddraaien, zes vlakken verdelen de kracht.

• MoerPremium · ook: Moer, borgmoer, zeskantmoer, vleugelmoer

  Een moer is een blokje met een inwendige schroefdraad dat op een bout of draadeind wordt gedraaid en de verbinding sluit. Hij lijkt het simpelste onderdeel in de hele bouw, en hij is het onderdeel waar verbindingen het vaakst op falen — niet doordat de moer breekt, maar doordat hij losloopt. Alles wat trilt, uitzet of beweegt, draait een gewone moer op termijn los. Daarvoor bestaan borgingen, en die worden meestal weggelaten.

• MetaalboorPremium · ook: Metaalboor, spiraalboor, HSS-boor

  Een metaalboor is een spiraalboor van snelstaal met twee snijkanten en een tophoek van doorgaans 118 graden. Anders dan een steenboor of een houtboor heeft hij geen centreerpunt. Hij snijdt, en om te kunnen snijden moet hij op zijn plaats worden gehouden — met een centerpons, met een geleiding of met een voorgeboord gaatje. Wie dat overslaat, ziet de boor over het metaal wandelen en krast het oppervlak. De spaangroef is de kern van het ontwerp. Boren is materiaal wegnemen, en afvoeren; een boor die zijn spaan niet kwijt kan, loopt vast, wordt heet en verliest zijn hardheid. Vrijwel elke mislukte boring - een boor die blauw aanloopt, een gat dat te ruim wordt, een boor die afbreekt - komt daarop terug.

• MengkraanPremium · ook: Mengkraan, mengkraan­combinatie, eengreepsmengkraan, monomando, badmengkraan, keukenmengkraan

  Een mengkraan is een kraan die koud en warm water in één uitloop samenbrengt, zodat je temperatuur en hoeveelheid met één bediening regelt. Het lijkt een comfortonderwerp en het is er ook een veiligheidsonderwerp: de temperatuur van het water dat uit een kraan komt, kan binnen seconden brandwonden geven, en bij te lage temperaturen in het leidingnet ontstaat een risico op legionella. Een mengkraan zit precies tussen die twee grenzen in.

• MeerpuntssluitingPremium · ook: Meerpuntssluiting, meerpuntsluiting, driepuntssluiting, vijfpuntssluiting, multipoint

  Een meerpuntssluiting is een deurslot dat de deur op meerdere plekken tegelijk in het kozijn vastzet, aangedreven door één sleutelbeweging of één ophaal van de kruk. De reden dat het bestaat, is eenvoudig: een deur met één slot halverwege is aan de boven- en onderzijde vrij, en dat is precies waar hij wordt opengewrikt. Meerdere punten verdelen de kracht over de hele hoogte, en dat maakt wrikken vrijwel onmogelijk.

• MuurplaatPremium · ook: Muurplaat, muurlat, dakvoetbalk, plaat, sablière

  Een muurplaat is de horizontale balk bovenop de gevel of de dragende wand, waarop de sporen, kepers of spanten van het dak rusten. Hij verdeelt de puntlasten van het dak over het metselwerk en hij verankert het dak aan de gevel. En hij ligt op de natste plek van de hele constructie: onder de goot, in het metselwerk, achter de betimmering — waar niemand kijkt en waar het vocht samenkomt.

• MultitoolPremium · ook: Multitool, oscillerende multitool, multizaag, renovatiezaag

  Een multitool is een handmachine waarvan het hulpstuk niet ronddraait maar met een kleine hoek zeer snel heen en weer trilt. Daardoor kan hij iets wat geen enkele andere zaag kan: midden in bestaand werk invallen, vlak langs een aangrenzend vlak. Een plint doorzagen zonder de vloer te raken, een deurstijl inkorten op vloerniveau, een uitsparing in een gemonteerde plaat. Dat is zijn hele bestaansreden, en daarbuiten is hij altijd de tweede keuze.

• MultimeterPremium · ook: Multimeter, universeelmeter, avometer, digitale multimeter, stroomtang

  Een multimeter is een meetinstrument dat spanning, stroom en weerstand meet. Er is één fout die kortsluiting veroorzaakt en die vrijwel iedereen ooit maakt. Meten in de stroomstand terwijl je spanning meet, maakt van de meter een draad tussen fase en nul. De meetsnoeren zitten dan in de stroomaansluitingen, waar de meter nauwelijks weerstand heeft; het gevolg is een lichtboog, een doorgeslagen zekering en in het slechtste geval brandwonden. Kijk daarom vóór elke meting waar de snoeren zitten en op welke stand de knop staat.

• MosvormingPremium · ook: Mosvorming, mosaanslag, groene aanslag, algenaanslag, biologische aanslag

  Mosvorming is de groei van mos, algen of korstmos op daken, gevels, terrassen en tuinmuren. Het is vrijwel altijd een symptoom en geen ziekte: mos groeit waar het langdurig vochtig blijft. Wie het mos wegpoetst zonder de vochtoorzaak weg te nemen, ziet het binnen een of twee jaar terug. En de manier waarop het wordt weggehaald doet er meer toe dan mensen denken: hogedruk op dakpannen, natuursteen of oud voegwerk richt schade aan die het probleem juist verergert.