Naar de inhoud

Dit is een bètaversie van Builddocs. Je kunt alles bekijken, maar aanmelden en een abonnement afsluiten kan nog niet.

Begrip

Mechanische eigenschappen

Onderwerp Veiligheid

Ook: Mechanische eigenschappen · mechanische eigenschap · sterkte-eigenschappen · mechanisch gedrag · constructieve eigenschappen

In het kort

De mechanische eigenschappen van een materiaal beschrijven hoe het zich gedraagt als er kracht op komt. Hoeveel kan het hebben voordat het breekt, hoeveel geeft het mee, hoe hard is het oppervlak en waarschuwt het voordat het bezwijkt. Een constructeur rekent ermee. Jij ziet ze terug als een klasse op een balk, een leverbon of een productblad.

In andere talen

Engels
Mechanical properties
Duits
Mechanische Eigenschaften
Frans
Propriétés mécaniques
Spaans
Propiedades mecánicas
Portugees
Propriedades mecânicas
Italiaans
Proprietà meccaniche

Er staat meer over mechanische eigenschappen

Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.

Abonnement bekijkenInloggen

Uitgebreid

Leg een houten balk en een stalen ligger naast elkaar die allebei sterk genoeg zijn voor dezelfde muurdoorbraak. De stalen ligger is een stuk lager. De houten balk buigt verder door, kraakt als hij het zwaar krijgt en verliest in een vochtige kruipruimte een deel van zijn sterkte. De stalen ligger doet dat allemaal niet, maar wordt bij brand in korte tijd slap. Twee materialen die hetzelfde werk doen en zich toch heel anders gedragen. Dat verschil zit in hun mechanische eigenschappen.

Het gaat om een handvol eigenschappen die elk een andere vraag beantwoorden.

Sterkte is de vraag wanneer het breekt. Het antwoord hangt af van hoe je belast. Beton kan veel druk hebben en bijna geen trek, en daarom zit er staal in. Hout is langs de draad vele malen sterker dan dwars erop. Staal is in trek en in druk even sterk. Metselwerk draagt goed zolang alles erop drukt en scheurt zodra er aan getrokken wordt.

Stijfheid is de vraag hoeveel het meegeeft. Een vloer kan ruim sterk genoeg zijn en toch veren bij elke stap. Sterkte en stijfheid zijn twee verschillende dingen, en bij vloeren en lange liggers is het vaak de stijfheid die de maat bepaalt.

Taaiheid is de vraag of het waarschuwt. Staal vervormt zichtbaar voordat het breekt. Glas, gietijzer en ongewapend beton doen dat niet: die breken ineens. Een constructie van een taai materiaal geeft je tijd, een constructie van een bros materiaal niet.

Hardheid is de vraag wat het oppervlak kan hebben. Ze bepaalt of een naaldhak een put in de vloer drukt en of een tegel slijt in de gang.

En dan is er de tijd. Hout en beton blijven onder een vaste last jarenlang een beetje verder vervormen; dat heet kruip. Metaal dat steeds opnieuw wordt belast en ontlast, kan scheuren bij een kracht die het één keer makkelijk aankan; dat heet vermoeiing.

Geen van die eigenschappen is een vast getal. Nat hout is zwakker dan droog hout. Staal en kunststof worden slapper als ze warm worden. Roest en houtrot halen materiaal weg, en met het materiaal de sterkte. Daarom staat een mechanische eigenschap altijd in verband met de omstandigheden waarin het materiaal zit.

Voor een bewoner is één inzicht genoeg om het begrip te kunnen gebruiken: een materiaal kiezen op sterkte alleen is te weinig. Vraag ook hoe ver het doorbuigt, hoe het zich houdt in vocht en bij brand, en of het waarschuwt.

Hielp dit?

We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.

Verder bij dit onderwerp

Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.