Begrippen

O

• OnderdakPremium · ook: Onderdak, onderdakfolie, dakfolie, waterkerende dampopen folie, onderdakplaat

  Het onderdak is de tweede waterkerende laag onder de dakpannen of leien van een hellend dak. Het bestaat uit een dampopen folie of een harde plaat op het dakbeschot of op de isolatie. Het vangt regen op die onder de pannen doorslaat en voert dat water af naar de goot.

• OnderdorpelPremium · ook: Dorpel, onderdorpel, raamdorpel

  De onderdorpel is het onderste horizontale deel van een kozijn, waarop het raam of de deur sluit en waarlangs het regenwater naar buiten wordt afgevoerd. Het is het zwaarst belaste onderdeel van elk houten kozijn: daar komt het water samen, daar staat het stil, en daar begint houtrot.

• OnderhoudscontractPremium · ook: Onderhoudscontract, onderhoudsabonnement, servicecontract, serviceabonnement, onderhoudsovereenkomst.

  Een onderhoudscontract is een afspraak met een bedrijf dat een installatie of een bouwdeel periodiek nakijkt tegen een vast bedrag per jaar. Vaak zit er ook een storingsdienst bij. Wat er precies onder valt en wat je apart betaalt, verschilt sterk per aanbieder.

• OnderhoudscyclusPremium · ook: Onderhoudscyclus, onderhoudsinterval, onderhoudsfrequentie, cyclustijd

  Een onderhoudscyclus is het interval waarmee een onderhoudsmaatregel terugkeert. Cycli worden overgenomen uit tabellen en dat gaat systematisch mis op één punt. Een cyclus is een gemiddelde, en op één gebouw lopen de werkelijke termijnen ver uiteen. Schilderwerk op een zuidwestgevel — zon én slagregen — is aan zijn eind wanneer dezelfde verf op de noordgevel nog jaren meekan. Wie het hele gebouw op één cyclus zet, schildert de ene helft te vroeg en de andere te laat, en dat tweede is duurder: over de verfhuid heen is houtrot begonnen. De oplossing is niet een betere tabel maar een conditiemeting: kijken wat de staat is, en de cyclus per gevel of per bouwdeel vaststellen.

• OnderhoudsfondsPremium · ook: Onderhoudsreserve, onderhoudsvoorziening

  Een onderhoudsfonds is een gereserveerd bedrag voor onderhoud. Bij een VvE wordt de term gebruikt naast of in plaats van reservefonds; bij een woningeigenaar of verhuurder gaat het om een eigen reservering. Het onderscheid met het reservefonds: het reservefonds is wettelijk verplicht en bestemd voor groot onderhoud aan gemeenschappelijke delen. Een onderhoudsfonds kan ruimer zijn en ook planmatig gewoon onderhoud dekken.

• OnderhoudskostenPremium · ook: Onderhoudskosten, onderhoudslasten, kosten van onderhoud

  Onderhoudskosten zijn alle uitgaven om een woning in dezelfde staat te houden: schilderwerk, dakonderhoud, voegwerk, keuringen en het vervangen van installaties aan het eind van hun levensduur. Het gaat niet om verbeteren en niet om verbouwen, maar om instandhouden.

• OnderhoudsplichtPremium · ook: Onderhoudsplicht, onderhoudsverplichting, onderhoudsverantwoordelijkheid.

  De onderhoudsplicht is de verplichting om een gebouw of een deel daarvan in goede staat te houden. Wie die plicht draagt, hangt af van de rol die je in het gebouw hebt: eigenaar, verhuurder, huurder, erfpachter of vereniging van eigenaars. Elk van die rollen heeft een eigen omvang van de plicht.

• OnderpanPremium · ook: Onderpan, ondereindpan, voetpan, traufpan, eerste rij pannen

  De onderpan is de pan van de onderste rij van een dakvlak, vlak boven de goot. Het is de meest belaste pan van het hele dak. Al het water dat over het dakvlak naar beneden loopt, passeert deze rij — en juist daar is de pan het kortst ondersteund en zit hij het dichtst bij de wind die onder het dakvlak trekt. Losse, gescheurde of niet-vastgezette onderpannen zijn de meest voorkomende oorzaak van stormschade aan een pannendak, en het is de rij waar bij inspectie als eerste naar gekeken hoort te worden.

• OngediertebestrijdingPremium · ook: Ongediertebestrijding, plaagdierbeheersing, plaagdierpreventie

  Ongediertebestrijding is het weren en zo nodig verwijderen van plaagdieren in en om een gebouw. De reflex is bestrijden, en dat is de stap die het minst oplevert. Zolang de toegang open is, komt er nieuwe aanwas — bestrijden zonder weren is dweilen met de kraan open. En die toegang is kleiner dan mensen aannemen: een muis komt door een opening van ongeveer een halve centimeter, ruwweg de dikte van een potlood, en een rat door een gat van een paar centimeter. Dat betekent dat de kieren waar het om gaat vrijwel altijd al bestaan en al jaren onopgemerkt zijn: rond leidingdoorvoeren, bij de aansluiting van de kruipruimte, achter de keukenkasten, bij ontbrekende roosters in de gevel. Weren gaat vóór bestrijden, en dat is praktisch, en de wettelijke lijn.

• OntluchtenPremium · ook: Ontluchten, radiator ontluchten, cv ontluchten, lucht aflaten

  Ontluchten is het laten ontsnappen van lucht die zich in een watergevulde installatie heeft verzameld, meestal de cv-installatie. Lucht hoopt zich op in het hoogste punt van een radiator of leiding en houdt daar het warme water tegen. Door een ventiel even open te draaien, ontsnapt de lucht en vult het water de ruimte weer.

• OntluchterPremium · ook: Ontluchtingsventiel, ontluchtingsnippel, purgeur

  Een ontluchter laat lucht uit een watervoerende installatie ontsnappen. Lucht in een cv-installatie verhindert de doorstroming, veroorzaakt geluid en leidt op termijn tot corrosie. Er zijn handmatige ontluchters op radiatoren en automatische ontluchters op hoge punten in de installatie.

• OntluchtingPremium · ook: Ontluchting, ontspanningsleiding, ontluchtingsleiding, beluchting

  Ontluchting is de open verbinding tussen de binnenriolering en de buitenlucht, waardoor de druk in de leidingen zich kan vereffenen. Het is de onzichtbaarste voorziening in een woning en de oorzaak van de meest gemelde klacht. Water dat door een leiding valt, duwt lucht voor zich uit en zuigt lucht achter zich aan. Zonder open verbinding met buiten komt die lucht ergens anders vandaan: uit de dichtstbijzijnde sifon, die daarmee zijn waterslot verliest. Vanaf dat moment staat de riolering open naar de woning en ruikt het. Dat is de reden dat de standleiding wordt doorgetrokken tot boven het dak — niet om lucht kwijt te raken, maar om te voorkomen dat de leiding zijn lucht bij jouw sifons haalt.

• OntstoppingsstukPremium · ook: Ontstoppingsstuk, ontstoppingsopening, reinigingsstuk, inspectiestuk, ontstoppingsdeksel

  Een ontstoppingsstuk is een afsluitbare opening in een afvoer- of rioolleiding waardoor je bij een verstopping in de leiding kunt komen zonder iets te hoeven slopen. Het is een onderdeel dat jarenlang niets doet en dan in één keer een dag werk scheelt. Wie er geen heeft, moet bij een verstopping in een standleiding of in een grondleiding een tegelvloer open, een koker slopen of graven — en dat is het verschil tussen een rekening van honderd euro en een van duizend.

• Open haardPremium · ook: Open haard, openhaard, haardvuur, schouw, stookplaats

  Een open haard is een stookplaats waarbij het vuur open in verbinding staat met de ruimte, zonder ruit of deur ertussen, en waarbij de rook rechtstreeks het rookkanaal in gaat. Hij verwarmt slecht en vervuilt veel — dat is geen mening maar het gevolg van de bouwwijze. Een open haard trekt zoveel warme kamerlucht mee het kanaal in dat het rendement rond de tien procent ligt, en soms negatief is. Wat hij wél levert, is beleving, en dat is de enige reden waarom mensen hem willen.

• OpleverdossierPremium · ook: Opleverdossier, overdrachtsdossier, revisiedossier

  Het opleverdossier is het geheel van documenten dat bij de oplevering van een bouwwerk wordt overgedragen: revisietekeningen, keuringsrapporten, garanties, onderhoudsinstructies en het proces-verbaal van oplevering. Het is het geheugen van het gebouw. Zonder dat dossier begint elke volgende ingreep met onderzoek naar wat er zit.

• Optrekkend vochtPremium · ook: Optrekkend vocht, capillair vocht, opstijgend vocht

  Optrekkend vocht is bodemvocht dat via de poriën van metselwerk omhoog wordt gezogen, tot een hoogte waar verdamping en aanvoer in evenwicht zijn. Het treft vooral woningen van voor ongeveer 1930 zonder waterkerende laag, en het herkent zich aan een vochtband van een halve tot anderhalve meter boven de vloer.

• OrnamentPremium · ook: Ornament, sierelement, stucornament, rozet, lijstwerk

  Een ornament is een decoratief element aan of in een gebouw: een stucrozet op het plafond, een sierlijst, een gevelsteen of een houten profiel. Bij vooroorlogse woningen zijn ornamenten vaak beeldbepalend en bij monumenten zijn ze beschermd. Ze zijn herstelbaar, ook als ze onder tien lagen verf zijn verdwenen.

• OverspanningsbeveiligingPremium · ook: Overspanningsbeveiliging, overspanningsafleider, piekspanningsbeveiliging, surge protector

  Een overspanningsbeveiliging is een component in de elektrische installatie die een kortstondige spanningspiek afleidt naar aarde voordat die de aangesloten apparatuur bereikt. Hij beschermt tegen iets wat een gewone automaat en een aardlekschakelaar niet zien: een piek van duizenden volts die microseconden duurt. Die is te kort om een zekering te laten aanspreken en lang genoeg om de elektronica in een omvormer, een warmtepomp of een cv-ketel te vernielen.

• OverstekPremium · ook: Dakoverstek, overkraging

  Het overstek is het deel van een dak of een bouwdeel dat buiten de gevel uitsteekt. Bij een dak beschermt het de gevel tegen regen en zon; bij een verdieping of balkon gaat het om een uitkragend constructiedeel. Een ruim dakoverstek is een van de goedkoopste en meest effectieve maatregelen om onderhoud aan een gevel te beperken.