Zijn opdekdeuren uitwisselbaar?
Gesteld in september 2026 · beantwoord door de redactie · gecontroleerd op 4 september 2026
De vraag
In ons huis uit 1978 zitten zeven opdekdeuren met een houtnerfprint. Ik wil ze vervangen door vlakke witte deuren zonder de kozijnen te veranderen. In de bouwmarkt staan opdekdeuren in vaste maten. Passen die zomaar in mijn kozijnen, en waar let ik op?
Gesteld in september 2026.
Het korte antwoord
Meestal wel, mits de maat en de draairichting kloppen. Opdekdeuren in Nederland zijn sinds de jaren zestig sterk gestandaardiseerd: een paar breedtes, twee hoogtes, een vaste opdekrand en een vaste plaats van de scharnieren en het slot. Een nieuwe opdekdeur van dezelfde maat en dezelfde draairichting hangt in het oude kozijn op de bestaande scharnierpennen, met alleen een nieuw slot en een nieuwe krukboring als het slot anders zit.
Meet de oude deur na: breedte en hoogte inclusief de opdekrand, de dikte, en de afstand van de scharnieren tot de bovenkant. Klopt dat met de nieuwe deur, dan is het een middag werk voor zeven deuren.
Let op één ding bij goedkope deuren: de holle kern met een kartonnen vulling. Die zie je aan de onderkant als je de deur afzaagt, en die verdraagt geen inkorten.
Waarom dat zo is
Een opdekdeur heeft aan de scharnierzijde en de sluitzijde een rand die over het kozijn valt: de opdek. De deur valt daardoor niet in het kozijn, zoals een stompe deur, maar ligt er met de rand tegenaan. Dat verbergt de kier tussen deur en kozijn en het maakt de eisen aan de maatvoering minder streng: een paar millimeter verschil vangt de opdek op. Het is de reden dat opdekdeuren in de seriematige woningbouw van na de oorlog de standaard werden, en dat ze goedkoper zijn dan stompe deuren, waar de kier rondom gelijk moet zijn en het afhangen vakwerk is.
De standaardisering ging verder dan de rand. Kozijnen voor opdekdeuren, eerst van hout en later van staal met een omtimmering, kregen vaste maten, en de deuren dus ook: breedtes van 730, 780, 830, 880 en 930 millimeter, hoogtes van 2015 en 2115 millimeter, een dikte van 40 millimeter. De scharnieren zitten op vaste hoogtes en zijn van het paumelle-type: een pen aan het kozijn en een oog aan de deur, zodat de deur zonder gereedschap van de pennen is te lichten. Het slot zit op een vaste hoogte met een vaste boring voor de kruk. Wie een deur van dezelfde maat en draairichting koopt, kan hem daardoor zo ophangen.
Draairichting is het punt waar het misgaat. Een opdekdeur is links- of rechtsdraaiend, en dat is niet om te keren, omdat de opdekrand aan de scharnierzijde anders is dan aan de sluitzijde en de scharnieroogjes aan één zijde zitten. Bepaal de draairichting zoals de fabrikant het aangeeft, meestal staande aan de zijde waar de deur naar je toe opent, en koop per deur de juiste variant.
De vulling is het andere punt. Een opdekdeur bestaat uit een houten raamwerk met twee dunne platen erop en een vulling ertussen. Bij de betere deuren is dat een honingraat van karton of een lichte vezelplaat, bij de duurdere massieve spaanplaat of houtvezel, voor geluid en stevigheid. Zaag je een deur aan de onderkant af om hem passend te maken voor een dikkere vloer, dan zaag je door het raamwerk en zie je de vulling; bij een honingraatdeur is er dan onderaan geen hout meer over om aan te sluiten en wordt de deur zwak. De fabrikant geeft aan hoeveel er af mag, vaak niet meer dan een tot twee centimeter.
Stompe deuren zijn een ander verhaal en niet uitwisselbaar met opdek: ander kozijn, andere scharnieren, andere maatvoering. Wie van opdek naar stomp wil, vervangt ook het kozijn of laat het aanpassen, en dat is een veelvoud van de prijs.
Wat je nu kunt doen
Meet per deur de breedte en hoogte inclusief de opdekrand, de dikte, de draairichting en de hoogte van de scharnieren en het slot. Schrijf het per deur op; in een huis uit 1978 kunnen de maten per verdieping verschillen.
Koop deuren van dezelfde maat en draairichting, en kies een vulling die past bij het gebruik: honingraat voor een berging, een zwaardere vulling voor slaapkamers en de wc, waar geluid telt. Reken op € 60 tot 120 voor een honingraatdeur en € 120 tot 250 voor een deur met een massieve vulling, exclusief beslag.
Vervang de scharnierpennen alleen als ze versleten zijn; anders hangt de nieuwe deur op de oude pennen. Controleer wel of de nieuwe deur paumelles heeft op dezelfde hoogte.
Boor het slot en de kruk uit volgens de maten van het bestaande slot als de nieuwe deur zonder boring komt, of koop een deur die al is geboord op de standaardhoogte.
Zaag niet af als het niet hoeft, en anders binnen wat de fabrikant toestaat. Moet er meer af, kies dan een deur met een massieve onderregel of laat een timmerman een nieuwe onderregel inlijmen.
Wanneer dit antwoord niet opgaat
Bij stompe deuren. Die zijn niet uitwisselbaar met opdek en vragen een ander kozijn of aanpassing ervan.
Bij een huis van voor 1960. Daar zijn de deuren en kozijnen meestal niet gestandaardiseerd en is elke deur maatwerk.
Bij stalen kozijnen met een afwijkende opdekmaat. Sommige oudere stalen kozijnen hebben een andere opdek dan de huidige standaard; meet de rand.
Bij een deur die is afgezaagd of aangepast door een vorige bewoner. Dan zeggen de standaardmaten niets en meet je het kozijn zelf.
Bij een brand- of geluidwerende deur, zoals een deur naar een garage of een meterkast in een appartementengebouw. Daar gelden eisen aan deur en kozijn samen, en die vervang je niet met een gewone opdekdeur.
Zie voor meer informatie
- OpdekdeurBegrip
- Stompe deurBegrip
- Binnendeur vervangenStappenplan
- Binnendeur afhangenStappenplan
- Binnendeuren en deurbeslag kiezenKoopgids
- Hoeveel mag ik van een binnendeur afzagen?Vraag en antwoord
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.