Ik bouw of verbouw zelf
Je bent opdrachtgever én uitvoerder, en die twee rollen stellen andere vragen. Wat mag zonder vergunning, wat vraagt een constructeur, en waar houdt zelf doen op.
Wat hier voor je staat
41–80 van 88 documenten
- Begrip
Leidekker
Een leidekker legt en herstelt daken en gevels met natuurleien of vezelcementleien. Het vak kent een gegeven dat het onderhoud volledig stuurt en dat weinig eigenaren kennen. Een natuurlei gaat langer mee dan …
- Begrip
Koppenlaag
Een koppenlaag is een laag metselwerk waarin de bakstenen met hun korte zijde in het zicht liggen, zodat ze dwars door de muur steken. Dat dwars doorsteken is geen esthetische keuze maar een constructieve: een…
- Begrip
Kopshout
Kopshout is het vlak dat ontstaat wanneer hout dwars op de vezelrichting wordt doorgezaagd. Het gedraagt zich volstrekt anders dan de rest van het hout, en dat verklaart een reeks praktijkregels die anders wil…
- Begrip
Krimpscheur
Een krimpscheur is een scheur die ontstaat doordat een materiaal bij het uitharden of drogen kleiner wordt. De vraag die achter elke gemelde scheur zit, is niet hoe je hem wegwerkt maar wat hij betekent — en d…
- Begrip
Kruip
Kruip is de vervorming die een constructie in de loop van jaren blijft ondergaan onder een belasting die niet verandert. Een balk die bij oplevering vlak lag, kan door kruip twee tot drie keer zoveel doorbuige…
- Begrip
Laagbouw
Laagbouw is bebouwing met een beperkt aantal bouwlagen, in de praktijk tot en met vier en zonder lift. Denk aan rijtjeshuizen, twee-onder-een-kapwoningen, vrijstaande huizen en lage portiekflats. Het woord zegt…
- Begrip
Klemmend raam
Een klemmend raam is een raam dat bij het openen of sluiten langs het kozijn schuurt of vastloopt. De reflex is de schaaf, en dat is precies de verkeerde volgorde. Klemt het raam alleen in natte of koude perio…
- Begrip
Kapconstructie
De kapconstructie is het dragende geraamte van een hellend dak. Het bestaat uit spanten, gordingen, sporen of dakelementen die het gewicht van de dakbedekking, de sneeuw en de wind opvangen en naar de muren afv…
- Begrip
Inboeten
Inboeten is het uitkappen en vervangen van afzonderlijke beschadigde stenen in bestaand metselwerk. De klus wordt gezocht in het uitkappen en de uitkomst wordt bepaald in de zoektocht ernaartoe. De steen die p…
- Begrip
Hijsbalk
Een hijsbalk is de uitstekende balk in de top van een gevel waaraan een takel wordt gehangen om goederen naar boven te hijsen. Hij ziet eruit als een voorziening die klaarstaat voor gebruik, en dat is precies …
- Begrip
Hoekkeper
Een hoekkeper is de opgaande hoeklijn waar twee dakvlakken elkaar in een bolle hoek raken. Voor de dakdekker is het de duurste lijn van het dak, en de reden daarvoor is meetkundig. Langs een hoekkeper eindigt …
- Begrip
Hoekwoning
Een hoekwoning is de laatste woning van een rij, met aan één zijde een buurwoning en aan de andere zijde een vrije zijgevel. Die ene extra gevel bepaalt bijna alles wat de hoekwoning onderscheidt. Bij dezelfde…
- Begrip
Houtaantasting
Houtaantasting is de afbraak van hout door schimmels, insecten of bacteriën. Vocht is bij vrijwel alle vormen de bepalende voorwaarde: onder een houtvochtgehalte van ongeveer twintig procent tast geen enkele sc…
- Begrip
Huiszwam
Huiszwam is de gevaarlijkste houtaantastende schimmel in gebouwen, omdat hij zelf vocht kan transporteren en daardoor ook hout aantast dat op zichzelf droog is. Zijn strengen groeien door metselwerk en achter …
- Begrip
Halfhouts
Halfhouts is een houtverbinding waarbij uit beide delen de helft van de dikte wordt weggenomen. De verbinding is populair omdat hij eenvoudig te maken is, en juist die eenvoud verhult wat hij kost. Beide delen…
- Begrip
Handgereedschap
Handgereedschap is gereedschap zonder motor, dat op spierkracht wordt bediend. Het is de enige categorie waarin oud gereedschap de betere keuze kan zijn. Een goede beitel, schaaf of zaag van vijftig jaar geled…
- Begrip
Hellend dak
Een hellend dak is een dak met een zodanige helling dat het water er door de zwaartekracht afloopt. Bij renovatie draait vrijwel alles om één ding dat je na afloop niet meer kunt zien. Een hellend dak in Neder…
- Begrip
Herenhuis
Een herenhuis is een ruime, smalle en diepe stadswoning met meerdere bouwlagen en hoge plafonds. De plattegrond die het pand zijn allure geeft, veroorzaakt ook het probleem dat het meeste geld kost. Smal en di…
- Begrip
Gietbouw
Gietbouw is een bouwmethode waarbij de dragende wanden en vloeren op de bouwplaats zelf in bekisting worden gestort. Het resultaat is een gebouw uit een stuk beton, waarin vrijwel elke binnenwand meedraagt. Da…
- Begrip
Gietijzer
Gietijzer is ijzer met een hoog koolstofgehalte dat in een mal wordt gegoten in plaats van vervormd. Twee eigenschappen bepalen wat je ermee kunt en waar het misgaat. Gietijzer is sterk onder druk en bros onde…
- Begrip
Gootklos
Een gootklos is een kort houten of stenen blok dat uit de gevel of van de muurplaat uitkraagt en waarop de goot rust. Het is een klein onderdeel met een grote taak: hij draagt het volle gewicht van de goot inc…
- Begrip
Gording
Een gording is een balk die evenwijdig aan de nok loopt en die de kepers of de dakplaten draagt. Zij rust op de spanten of op de bouwmuren. Bij een gordingenkap zijn de gordingen het onderdeel dat de overspann…
- Begrip
Gemeenschappelijk gedeelte
Een gemeenschappelijk gedeelte is een deel van het gebouw dat aan alle eigenaren samen toebehoort en waarvan het onderhoud door de vereniging van eigenaren wordt betaald. Wat gemeenschappelijk is, staat in de …
- Begrip
Gevelpan
De gevelpan is de pan met een omgezette rand die het dakvlak aan de zijkant afsluit, langs de gevel of de topgevel. Bij storm bepaalt deze rij mede of het dak blijft liggen. De gevelrand is de plek waar de win…
- Begrip
Exploitatiebegroting
Een exploitatiebegroting is het overzicht van de verwachte jaarlijkse kosten en inkomsten van een gebouw of vereniging. Er is één verwarring die verenigingen jarenlang in de problemen houdt. De exploitatiebegr…
- Begrip
Galvaniseren
Galvaniseren is het aanbrengen van een zinklaag op staal om roest tegen te gaan. Het zink beschermt op twee manieren: het sluit het staal af van lucht en water, en het lost bij een beschadiging zelf op in plaat…
- Begrip
Deformatiemeting
Een deformatiemeting legt de hoogte of de stand van een gebouw op vaste punten vast, zodat bij herhaling zichtbaar wordt of er beweging is en hoe snel. Eén meting zegt niets; de waarde zit in de reeks, en daar…
- Begrip
Dendrochronologie
Dendrochronologie is het dateren van hout aan de hand van het patroon van jaarringen. Door dat patroon te vergelijken met referentiereeksen kan het jaar waarin de boom is gekapt vaak tot op een jaar nauwkeurig …
- Begrip
Corrosie
Corrosie is de chemische aantasting van metaal door reactie met zuurstof, water en zouten. Bij staal is het bijzondere niet dat het metaal verdwijnt, maar dat het roest zeven keer zoveel ruimte inneemt als het …
- Begrip
Dakgebint
Een dakgebint is het houten dwarsframe dat de kap van een oud gebouw draagt: twee staande stijlen met een liggende balk erover, schuin verstevigd met korbelen. Op de gebinten liggen de gordingen, daarop de spo…
- Begrip
Dakruiter
Een dakruiter is een klein torentje dat op een dak staat, doorgaans op de nok of op de kruising van twee daken. Het onderscheid dat er constructief toe doet, zit in wat eronder zit. Een dakruiter staat op de k…
- Begrip
Dakvlak
Een dakvlak is één doorlopend hellend vlak van een dak, begrensd door nok, dakvoet en zijranden. Het is geen oppervlak maar een stapeling van lagen, en de volgorde daarvan bepaalt of het dak werkt. De laag die…
- Begrip
Chloriden
Chloriden zijn zoutdeeltjes die via dooizout, zeelucht of oude toeslagstoffen in beton terechtkomen en de beschermlaag rond het wapeningsstaal doorbreken. Het gevolg is plaatselijke, snelle corrosie van de wape…
- Begrip
Bouwjaar woning
Het bouwjaar is het jaar waarin een woning is opgeleverd. Het is één getal en het voorspelt meer dan welk ander gegeven over een woning. Het bouwjaar zegt je wat voor constructie er zit, hoe er is geïsoleerd, …
- Begrip
Bouwkundig adviseur
Een bouwkundig adviseur beoordeelt de staat, de opbouw en de gebreken van een gebouw. De rol wordt geassocieerd met de keuring bij aankoop, en dat is er één toepassing van. Waar een bouwkundig adviseur het mee…
- Begrip
Bouwvallig
Bouwvallig is de toestand waarin een bouwwerk zijn constructieve veiligheid niet meer waarborgt. Voor een eigenaar is dit geen bouwkundige maar een juridische kwestie, en dat besef ontbreekt vaak. Een bouwvall…
- Begrip
Bovenbouw
De bovenbouw is alles wat boven de fundering staat: de wanden, de vloeren, de kolommen, de kap en het dak. De onderbouw draagt en de bovenbouw wordt gedragen. Alle belasting uit de bovenbouw komt uiteindelijk …
- Begrip
Bovendorpel
De bovendorpel is het bovenste horizontale deel van een kozijn, deur of raam. Hij is het onderdeel dat de last van boven opneemt en doorgeeft naar de stijlen, en hij is daarmee ook de plek waar het misgaat als…
- Begrip
Bovenpan
De bovenpan is de pan van de bovenste rij van een dakvlak, direct onder de nok. Hier ligt het punt dat bij oudere daken het vaakst mis is: de nokafwerking. Tot in de jaren tachtig werden vorsten in specie gele…
- Begrip
Bokkepoot
Een bokkepoot is een steunconstructie met een schuine of geknikte poot die een last van een muur afdraagt naar een lager punt, of die een uitkragend deel ondersteunt. Je komt de term tegen bij steigerwerk, bij…