Begrippen

A

• AanbestedenPremium · ook: Aanbesteden, aanbesteding, uitvragen, offertetraject, prijsvraag

  Aanbesteden is het uitvragen van een werk bij meerdere partijen om prijzen te kunnen vergelijken en een aannemer te kiezen. Het punt waar het bij particulieren en VvE's misgaat, is niet de keuze maar de vraag. Drie offertes op basis van een vage omschrijving leveren drie onvergelijkbare prijzen op, en dan kies je de goedkoopste — die vervolgens het meeste meerwerk oplevert. Een goede aanbesteding is bijna helemaal voorbereiding: wie precies hetzelfde vraagt, krijgt vergelijkbare antwoorden.

• AanbestederPremium · ook: Opdrachtgever, aanbestedende dienst (bij overheidsopdrachten).

  De aanbesteder is de partij die een bouwopdracht in de markt zet en bepaalt wat er moet gebeuren, binnen welk budget en onder welke voorwaarden. Bij een particuliere verbouwing ben jij dat zelf. Bij grotere projecten kan een architect die rol namens jou vervullen.

• AanbestedingPremium · ook: Aanbestedingsprocedure, gunning.

  Een aanbesteding is de procedure waarmee je een bouwopdracht gunt. Je omschrijft het werk, vraagt meerdere partijen om een prijs en kiest op basis van vooraf vastgestelde criteria. Hoe strakker je omschrijving, hoe beter de offertes vergelijkbaar zijn.

• AanbiedingsprijsPremium · ook: Offertebedrag, inschrijfsom.

  De aanbiedingsprijs is het bedrag dat een aannemer in zijn offerte noemt voor het uitvoeren van het omschreven werk. Het is een aanbod, geen eindafrekening: wat er niet in de omschrijving staat, zit er ook niet in de prijs.

• AanneemovereenkomstPremium · ook: Aanneemovereenkomst, aannemingsovereenkomst, bouwcontract

  Een aanneemovereenkomst is het contract waarin een opdrachtgever een aannemer opdracht geeft een werk tot stand te brengen tegen een prijs. Wat erin staat, bepaalt bij een geschil vrijwel alles. Bij verbouwingen wordt het contract vaak vervangen door een offerte met een handtekening, en dat is waar de meeste conflicten uit voortkomen.

• AanneemsomPremium · ook: Aanneemsom, aanneemprijs, contractsom

  De aanneemsom is het bedrag waarvoor de aannemer het overeengekomen werk uitvoert. Zij is vast, tenzij er meerwerk of minderwerk wordt afgesproken. Het verschil tussen de aanneemsom en wat je uiteindelijk betaalt, is bij verbouwingen doorgaans tien tot dertig procent. Dat verschil zit in meerwerk en in stelposten.

• AannemerPremium · ook: Bouwbedrijf, hoofdaannemer

  De aannemer is de partij die zich verbindt om een bouwwerk tot stand te brengen tegen een afgesproken prijs. Hij is verantwoordelijk voor het resultaat, ook voor het werk van zijn onderaannemers, en sinds de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen draagt hij een zwaardere aansprakelijkheid voor gebreken.

• AansprakelijkheidPremium · ook: Aansprakelijkheid, verantwoordelijkheid, aanspraak

  Aansprakelijkheid is de verplichting om schade te vergoeden die door een tekortkoming is ontstaan. Bij een bouwproject draait alles om één moment, en dat wordt onderschat. Bij oplevering verschuift de bewijslast. Vóór oplevering moet de aannemer laten zien dat het werk deugt; erna moet de opdrachtgever aantonen dat het niet deugt, en dat is aanzienlijk lastiger — de constructie zit dicht, de installaties zitten weggewerkt, en de herinnering aan wie wat deed vervaagt. Daarom is het opleverrapport het belangrijkste document van een verbouwing: alles wat daar niet in staat, is vanaf dat moment jouw probleem om te bewijzen. Een rondje lopen met een lijstje kost een middag en verplaatst het bewijsrisico met een handtekening.

• AantredePremium · ook: Aantrede, tredediepte, gaanderij­maat, giron

  De aantrede is de horizontale maat per trede: de afstand van de voorkant van de ene trede tot de voorkant van de volgende. Samen met de optrede — de hoogte per trede — bepaalt hij of een trap prettig loopt of dat je erop struikelt. Die twee maten staan niet los van elkaar: er bestaat een vaste verhouding tussen, en elke trap die daarvan afwijkt, voelt verkeerd zonder dat je meteen weet waarom.

• AchtererfgebiedPremium · ook: Achtererfgebied, achtererf, achtertuin in de volksmond

  Het achtererfgebied is het deel van je erf achter een denkbeeldige lijn die een meter achter de voorgevel van het hoofdgebouw begint en van daaruit evenwijdig aan de straat loopt. Binnen dat gebied mag je onder voorwaarden zonder vergunning een aanbouw, schuur of overkapping bouwen. Het bepaalt dus waar op je perceel het vergunningvrij bouwen begint.

• AchtergevelPremium · ook: Achtergevel, achterzijde, tuingevel

  De achtergevel is de gevel aan de achterzijde van een woning, doorgaans gericht op de tuin of op een achterpad. Bouwkundig en juridisch is dit de gevel waar het meeste kan: uitbouwen, dakkapellen en zonwering zijn aan de achterzijde vaker vergunningvrij dan aan de voorzijde, en welstand kijkt er minder streng naar.

• AfbouwPremium · ook: Afbouw, afbouwfase, afwerking, second oeuvre

  De afbouw is alles wat na de ruwbouw komt: installaties, binnenwanden, vloerafwerking, keuken, badkamer, schilderwerk en afwerking. Het is het deel waar je het gebouw daadwerkelijk beleeft, en het is ook het deel waar budgetten het vaakst worden overschreden. De ruwbouw is redelijk voorspelbaar; de afbouw is dat niet, omdat de keuzes daar oneindig zijn.

• AfbraakPremium · ook: Afbraak, sloop, amoveren

  Afbraak is het slopen van een bouwwerk of van een deel daarvan. Het woord heeft twee betekenissen die elkaar raken: het slopen zelf, en het materiaal dat daarbij vrijkomt. Dat tweede is de laatste jaren veel belangrijker geworden: hergebruik van afbraakmateriaal is een van de concrete manieren om circulair te bouwen.

• Afgewerkte vloerPremium · ook: Vloerpeil, bovenkant afgewerkte vloer, afgekort tot bkav of pv in tekeningen.

  De afgewerkte vloer is de vloer zoals je hem uiteindelijk ziet en gebruikt, inclusief dekvloer en vloerafwerking. In tekeningen is de bovenkant ervan het nulpunt waarvandaan alle hoogtes worden gemeten.

• AftimmeringPremium · ook: Aftimmering, aftimmerwerk, afwerktimmerwerk

  Aftimmering is al het timmerwerk dat de ruwbouw afwerkt en wegwerkt: kokers, kasten, aanslagen, dagkanten, plinten en betimmerde vlakken. Het draagt niets, maar het bepaalt wel hoe strak een ruimte oogt. In offertes staat het als aparte post, en wat die post precies bevat, verschilt sterk per aannemer.

• AmoverenPremium · ook: Amoveren, slopen, verwijderen, afbreken

  Amoveren betekent verwijderen of slopen. Het is een formele term die je tegenkomt in vergunningaanvragen, in bestekken en in besluiten van de gemeente. Als je het woord in een brief of in een vergunning tegenkomt, staat er: dit moet weg. Het is nuttig om te weten omdat het in officiële stukken staat waar je op moet reageren.

• ArbeidsloonPremium · ook: Arbeidsloon, loonkosten, manuren, arbeidskosten, uurloon

  Arbeidsloon is het deel van de bouwkosten dat aan menselijke arbeid wordt besteed. Er is één misverstand dat elk gesprek over tarieven vertroebelt. Het uurtarief dat je betaalt is niet het loon van de vakman die voor je staat. Daarin zitten werkgeverslasten, verlofdagen, gereedschap en materieel, vervoer, verzekering, garantie op eerder werk, onwerkbare dagen en kantoorkosten. Wat er als loon overblijft, is ruwweg de helft. Dat maakt het tarief niet automatisch redelijk, maar het maakt de vergelijking met een netto uurloon zinloos — en het verklaart waarom een zwarte prijs een heel ander product is dan een offerte.

• ArchitectPremium · ook: Architect, ontwerper, bouwkundig ontwerper

  Een architect ontwerpt gebouwen en begeleidt de totstandkoming ervan. Bij particuliere opdrachtgevers wordt de opdracht vrijwel altijd op hetzelfde punt afgekapt, en dat punt bepaalt de uitkomst. Wie de architect loslaat na de vergunningstekening, laat elk detail door de aannemer beslissen. Dat is niet per se slecht — een goede aannemer maakt goede keuzes — maar het zijn dan wél zijn keuzes: de dagmaten, de aansluitingen, de kozijnindeling, het materiaal dat toevallig leverbaar is. De begeleiding tijdens de uitvoering is de goedkoopste fase van het honorarium en de fase waarin het ontwerp overleeft of niet.

• Art decoPremium · ook: Art deco, artdeco, art-deco

  Art deco is de bouw- en interieurstijl van ruwweg 1920 tot 1940, herkenbaar aan strakke geometrie, symmetrie en gestileerde ornamenten. In Nederlandse woningen zie je hem terug in glas in lood met hoekige patronen, terrazzo in de hal, tegelplinten, gestucte lijsten en trapsgewijze vormen.

• AsbestinventarisatiePremium · ook: Asbestonderzoek · asbestrapport · inventarisatierapport

  Een asbestinventarisatie is een onderzoek door een gecertificeerd bedrijf naar de aanwezigheid van asbest in een bouwwerk. Het levert een rapport op met per toepassing de plaats, de hoeveelheid, de staat en de risicoklasse. Bij bedrijfsmatige sloop of verbouwing van bouwwerken van vóór 1994 is zo'n onderzoek verplicht.