Begrippen
Wat staat hier?Bouwkundige termen in gewone taal. Wat het is staat er altijd — de uitleg erachter hoort bij een abonnement.
Sorteren:Titel Z–A
in zeven groepen — wat de kleuren betekenen
28 van 2.115 begrippen
K
- KwaliteitsnormPremium · ook: Kwaliteitsnorm, norm, normblad, standaard
Een kwaliteitsnorm is een afgesproken standaard voor een product, een werkwijze of een prestatie. Het misverstand dat hier het meeste kost, gaat over de status. Een norm is geen wet. Hij wordt pas verplicht wanneer de wet ernaar verwijst of wanneer je hem in een contract afspreekt. NEN-normen zijn documenten van een private organisatie, ze kosten geld en ze zijn niet openbaar. Verwijst het Besluit bouwwerken leefomgeving naar een norm, dan is die norm op dat punt bindend; verwijst het er niet naar, dan is hij goed vakmanschap en geen verplichting. Dat verschil bepaalt of "het voldoet niet aan de NEN" een argument is of een mening.
- KwaliteitsborgerPremium · ook: Kwaliteitsborger, onafhankelijke kwaliteitsborger
Een kwaliteitsborger is een onafhankelijke partij die tijdens de bouw toetst of het bouwwerk voldoet aan de bouwtechnische regels, en die bij gereedmelding een verklaring afgeeft. Hij werkt in opdracht van de bouwer of de opdrachtgever maar moet onafhankelijk zijn van het ontwerp en van de uitvoering.
- Kwalitatieve verplichtingPremium · ook: Kwalitatieve verplichting, zakelijke verplichting
Een kwalitatieve verplichting is een verplichting om iets te dulden of om iets na te laten, die met het perceel meegaat naar iedere volgende eigenaar. Zij wordt bij notariële akte gevestigd en ingeschreven bij het Kadaster. Het bijzondere is dat zij automatisch overgaat: de koper is eraan gebonden zonder dat hij daarvoor hoeft te tekenen.
- KruisvensterPremium · ook: Kruisvenster, kruiskozijn, kruisraam, kruisstijlvenster.
Een kruisvenster is een venster dat door een verticale stijl en een horizontale regel in vier vlakken is verdeeld. Die verdeling heeft de vorm van een kruis. Je vindt het bij panden van voor 1700 en bij latere gebouwen die in oude stijl zijn gebouwd of hersteld.
- KroonlijstPremium · ook: Kroonlijst, gootlijst, hoofdgestel, bakgoot met lijst, geprofileerde daklijst
Een kroonlijst is de geprofileerde, uitkragende lijst die boven aan een gevel het dak van de gevel scheidt. Hij is het gezicht van de bovenkant van een huis — en tegelijk de plek waar in een oud pand het vaakst houtrot zit. De reden is bouwkundig en niet esthetisch: in de kroonlijst zit doorgaans de goot verwerkt, en de combinatie van hout, water en slecht bereikbaar zijn is de meest voorspelbare aanleiding tot rot die er in een gevel bestaat.
- KorbeelPremium · ook: Korbeel, schoor, windschoor, kopband, karbeel
Een korbeel is een korte schuine stut die de hoek tussen een staander en een ligger verstijft. Het is het antwoord op één meetkundig gegeven dat de hele stabiliteit van een raamwerk bepaalt. Een rechthoek van vier staven met scharnierende hoeken kan vervormen tot een parallellogram; een driehoek kan dat niet. Een korbeel maakt van de hoek een driehoek, en daarmee wordt een raamwerk dat scheef zou zakken een constructie die staat. Dat is meteen de reden dat je er niets uit mag zagen — de balk die in de weg zit, is precies degene die de boel rechthoudt.
- KoopaktePremium · ook: Koopovereenkomst, voorlopig koopcontract
De koopakte legt vast wat je koopt, voor welke prijs en onder welke voorwaarden. Ondertekening is bindend, met twee uitzonderingen: de wettelijke bedenktijd van drie dagen en de ontbindende voorwaarden die je zelf hebt laten opnemen.
- Koop-aannemingsovereenkomstPremium · ook: KAO
De koop-aannemingsovereenkomst is het contract waarmee je bij nieuwbouw de grond koopt en de aannemer opdracht geeft de woning te bouwen. Het is een gestandaardiseerd model dat hoort bij een waarborgregeling zoals Woningborg of SWK. Dat model bevat de afbouwgarantie, het termijnschema en de opschortingsregeling bij oplevering.
- KOMOPremium · ook: KOMO, KOMO-keur, KOMO-certificaat, KOMO-keurmerk
KOMO is een Nederlands keurmerk voor bouwproducten en bouwprocessen. Een onafhankelijke instelling controleert of een product of een werkwijze doet wat de fabrikant belooft en blijft dat steekproefsgewijs controleren. Het keurmerk zegt iets over de aangetoonde prestatie, niet over de vraag of het product bij jouw situatie past.
- KloostersponningPremium · ook: Kloostersponning, groef, gleuf, sleuf
Een kloostersponning is een groef in het vlak van een houten of stenen deel, omsloten aan drie zijden. Het onderscheid met een gewone sponning klinkt als een woordenkwestie en het bepaalt hoe je hem maakt. Een sponning ligt langs de rand en is aan twee zijden open; een kloostersponning ligt in het vlak en is aan drie zijden omsloten. Dat verschil betekent dat je een sponning met een schaaf of een frees langs de kant kunt aflopen, en een kloostersponning niet: die moet in het vlak worden uitgestoken of gefreesd, met een aanzet en een uitloop die je niet kunt wegwerken. Bij historisch werk is precies die uitloop het detail waaraan je de hand van de maker herkent.
- KLIC-meldingPremium · ook: KLIC-melding, graafmelding, klicmelding, KLIC melding
Een KLIC-melding is de verplichte melding bij het Kadaster voordat je machinaal in de grond gaat graven. Je krijgt dan de tekeningen van alle kabels en leidingen die de netbeheerders op die plek hebben liggen, zodat je er niet doorheen graaft.
- KleurcodePremium · ook: Kleurcode, adercodering, draadkleuren, kleurcodering
De kleurcode is de afspraak over welke kleur ader welke functie heeft in een elektrische installatie. Hij is bedoeld om zekerheid te geven, en juist dat maakt hem gevaarlijk. De kleur is een aanwijzing en nooit een bewijs. In installaties van vóór 1970 werd een andere codering gebruikt en werden kleuren door elkaar toegepast; en in elke installatie is in de loop van decennia bijgewerkt, verlengd en geïmproviseerd. De enige zekerheid komt van meten met een tweepolige spanningstester die vóór en na op een bekende spanning is beproefd.
- Kleine herstellingenPremium · ook: Huurdersonderhoud, klein onderhoud voor rekening van de huurder
Kleine herstellingen zijn de kleine reparaties en het dagelijkse onderhoud in en om een huurwoning die de huurder zelf moet doen en betalen. Denk aan een kraanleertje, een deurkruk vastzetten, de cv bijvullen, een afvoer ontstoppen en de tuin bijhouden. Alles wat groter, duurder of technisch ingewikkelder is, blijft voor de verhuurder.
- KlachtplichtPremium · ook: Klachtplicht, protestplicht, meldingsplicht bij gebreken
De klachtplicht verplicht de koper om binnen bekwame tijd na ontdekking van een gebrek bij de verkoper te klagen. Wie te lang wacht, verliest zijn recht om zich op het gebrek te beroepen, ook wanneer het gebrek onmiskenbaar bestaat.
- KiepraamPremium · ook: Kiepraam, kantelraam, klepraam, uitzetraam, valraam
Een kiepraam is een raam dat aan de onderzijde is scharnierend en aan de bovenzijde naar binnen kantelt. Het is de meest gebruikte ventilatiestand in Nederlandse woningen — en tegelijk de meest gebruikte inbraakingang. Een gekiept raam is van buitenaf herkenbaar als "niemand thuis of niemand oplettend", en het is met eenvoudig gereedschap in enkele seconden helemaal open te wrikken. Een kiepraam is geen afgesloten raam.
- KettingbedingPremium · ook: Kettingbeding, doorgeefbeding
Een kettingbeding is een contractuele verplichting die de eigenaar moet doorgeven aan iedere volgende eigenaar. Anders dan een kwalitatieve verplichting gaat zij niet vanzelf mee; zij moet telkens opnieuw worden opgelegd. Om dat af te dwingen wordt er vrijwel altijd een boete op gezet: geeft de verkoper het beding niet door, dan verbeurt hij die boete.
- KespPremium · ook: Kesp, kespbalk, kespen, dwarshout, kopbalk
Een kesp is de houten dwarsbalk die over twee heipalen ligt en de last van het metselwerk op die palen overbrengt. Het is een onderdeel dat je nooit ziet en dat bij honderdduizenden oude Nederlandse woningen de hele muur draagt. En het deelt de kwetsbaarheid van de palen eronder: hout dat permanent onder water ligt houdt het eeuwen, hout dat droogvalt rot weg. Omdat de kesp hoger ligt dan de paalkoppen, is hij bij een dalende grondwaterstand vaak het eerste onderdeel dat wordt aangetast.
- KeermuurPremium · ook: Keermuur, kerende muur, steunmuur, grondkerende wand, damwand
Een keermuur is een muur die een hoogteverschil in het terrein opvangt en de grond erachter tegenhoudt. Het is het onderdeel in een tuin dat er het eenvoudigst uitziet en het meest wordt onderschat. Wat een keermuur omduwt is zelden de grond zelf maar het water erachter: verzadigde grond oefent een veelvoud uit van droge grond. Een keermuur zonder drainage en zonder doorvoeren gaat op enig moment bollen, kantelen of bezwijken — en dat gebeurt tijdens of vlak na een periode van hevige regen.
- KavelpaspoortPremium · ook: Kavelpaspoort, bouwenvelop, kavelinformatie, beeldkwaliteitseisen per kavel
Een kavelpaspoort is het document waarin de gemeente of de ontwikkelaar per bouwkavel vastlegt wat er op die kavel gebouwd mag worden en aan welke eisen dat moet voldoen. Het is het eerste document dat een zelfbouwer leest en het bepaalt vrijwel de hele ontwerpruimte. Wat erin staat aan bouwvlak, hoogte, kapvorm, materiaal en rooilijn is niet een advies maar een kader, en een ontwerp dat er buiten valt, wordt niet vergund.
- KavelPremium · ook: Kavel, bouwkavel, perceel, lot, bouwgrond.
Een kavel is een afgebakend stuk grond dat als één geheel wordt verkocht of uitgegeven, met vaste grenzen en vaste regels over wat je erop mag bouwen. De grenzen liggen kadastraal vast. Wat er mag komen staat in het omgevingsplan en vaak ook in een kavelpaspoort.
- KantonrechterPremium · ook: Kantonrechter, kantonzaak, kantonprocedure
De kantonrechter is de rechter die kleinere en veelvoorkomende zaken behandelt, zoals huur, arbeid, consumentenkoop en vorderingen tot een bepaald bedrag. Bij deze rechter mag je zelf procederen, zonder advocaat. Dat maakt hem in bouw- en woonzaken vaak de eerste echte stap na een vastgelopen conflict.
- KangoeroewoningPremium · ook: Kangoeroewoning, kangoeroeflat, duowoning, generatiewoning, meergeneratiewoning
Een kangoeroewoning is een woning waarin twee huishoudens zelfstandig wonen onder een dak, met een eigen voordeur en eigen voorzieningen, maar met een onderlinge verbinding. De vorm is bedoeld voor twee generaties die dicht bij elkaar willen wonen, meestal ouders en kinderen, zodat zorg en hulp dichtbij zijn.
- KamerverhuurPremium · ook: Kamerverhuur, kamergewijze verhuur, kamerbewoning
Kamerverhuur is het verhuren van losse kamers in een woning aan mensen die geen huishouden met elkaar vormen, waarbij keuken, douche en toilet worden gedeeld. Voor kamerverhuur is in de meeste gemeenten een vergunning nodig, en er gelden eigen eisen aan brandveiligheid en aan de huurprijs.
- KalkmortelPremium · ook: Kalkspecie, kalkzandmortel
Kalkmortel is metsel- en voegmortel met kalk als bindmiddel in plaats van cement. Zij is zachter dan de steen, laat vocht door en herstelt kleine scheurtjes zelf — eigenschappen die bij historisch metselwerk noodzakelijk zijn.
- KalfPremium · ook: Kalf, kalfhout, tussendorpel, kämpfer, tussenregel
Een kalf is de horizontale scheiding binnen een kozijn tussen een deur of raam en het bovenlicht erboven. Het is een klein onderdeel met een grote rol bij oude en monumentale gevels: de hoogte waarop het kalf zit, bepaalt de verhouding van het gevelbeeld, en die hoogte is bij historische panden vaak in de hele straat gelijk. Een kalf verwijderen om "meer licht" te krijgen is daarom een ingreep in het gevelbeeld — en bij een beschermd pand doorgaans niet toegestaan.
- Kale huurPremium · ook: Kale huur, kale huurprijs, netto huur, basishuur
De kale huur is het bedrag dat je per maand betaalt voor het gebruik van de woning zelf, zonder servicekosten, zonder kosten voor gas, water en licht en zonder meubilering. Op dit bedrag zijn de huurprijsregels van toepassing: de jaarlijkse aanpassing, het puntenstelsel en de maximale huurprijs.
- Kadastrale kaartPremium · ook: Kadastrale kaart, perceelkaart, kadasterkaart
De kadastrale kaart geeft de begrenzing en de nummering van percelen weer. Zij laat zien welk stuk grond bij welk perceel hoort, maar zij is geen meetkundig exacte weergave van de erfgrens in het veld. Bij een geschil over de erfgrens is een grensreconstructie door het Kadaster de aangewezen stap, niet de kaart.
- KadasterPremium · ook: Het Kadaster, kadastrale registratie
Het Kadaster registreert wie eigenaar is van welk perceel, waar de grenzen liggen en welke rechten en beperkingen erop rusten. Voor bouwen en verbouwen is het de bron voor drie dingen: de erfgrens, de erfdienstbaarheden, en de ligging van kabels en leidingen via de KLIC-melding.
Wat staat hier?
- Wat staat er in een begrip?
- Wat het is, waar je het tegenkomt en hoe je het herkent — altijd vrij te lezen. De hoofdstukken daarachter, over kosten, regelgeving, onderhoud en veelgemaakte fouten, horen bij een abonnement.
- Wat betekent het label Premium?
- Dat er achter de korte omschrijving meer staat. De term zelf en wat hij betekent zijn nooit afgeschermd; een woordenboek dat je de betekenis onthoudt is geen woordenboek.
- Waarom staan er synoniemen bij?
- Omdat het vak twee of drie woorden voor hetzelfde heeft en een offerte zelden het woord gebruikt dat jij kent. De zoekbalk hierboven zoekt ook in die synoniemen.
Verder kijken
Kennisbank
Naslag met hoofdstukken, om in te zoeken
477 artikelen
Gebreken
Zoek op wat je ziet
226 gebreken
Vraag en antwoord
Vragen zoals ze gesteld worden
456 vragen