Naar de inhoud

Dit is een bètaversie van Builddocs. Je kunt alles bekijken, maar aanmelden en een abonnement afsluiten kan nog niet.

Begrip

Kleurtemperatuur

Onderwerp Energie

Ook: Kleurtemperatuur · lichtkleur · gecorreleerde kleurtemperatuur · CCT · kelvinwaarde

In het kort

De kleurtemperatuur zegt hoe warm of koel wit licht eruitziet, uitgedrukt in kelvin. Een laag getal, rond 2700 K, is geelachtig en huiselijk. Een hoog getal, boven 5000 K, is blauwachtig en zakelijk. Het getal staat verplicht op de verpakking van een lamp en bepaalt voor een groot deel hoe een ruimte aanvoelt.

In andere talen

Engels
Colour temperature
Duits
Farbtemperatur
Frans
Température de couleur
Spaans
Temperatura de color
Portugees
Temperatura de cor
Italiaans
Temperatura di colore

Er staat meer over kleurtemperatuur

Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.

Abonnement bekijkenInloggen

Uitgebreid

Je koopt drie ledlampen voor de woonkamer, alle drie «wit», en thuis blijkt de ene geel, de andere bijna blauw en de derde ergens daartussen. Er is niets kapot. De lampen hebben een verschillende kleurtemperatuur, en dat getal stond op de doos.

Wit licht bestaat niet in één soort. Een kaarsvlam, een oude gloeilamp, een tl-buis in een kantoor en daglicht op een bewolkte middag zijn allemaal wit genoeg om bij te lezen, maar naast elkaar zie je meteen dat ze verschillen. De kleurtemperatuur is de maat die dat verschil in één getal vangt.

Het woord is verwarrend, en dat is de eerste valkuil. Een warme lichtkleur heeft een láge kleurtemperatuur en een koele lichtkleur een hoge. Dat komt uit de natuurkunde: een stuk metaal dat je verhit, gloeit eerst rood, dan oranje en geel, en pas bij heel hoge temperatuur blauwig wit. Het getal in kelvin verwijst naar die gloeitemperatuur. Met de warmte van de lamp zelf heeft het niets te maken; een ledlamp van 6500 K wordt niet heter dan een van 2700 K.

In huis werk je met een betrekkelijk smal deel van de schaal. Grofweg:

Rond 2200 tot 2500 K. Zeer warm, oranjegeel, het licht van een kaars of een gedimde gloeilamp. Sfeerlicht, filamentlampen en dim-to-warm-lampen in de laagste stand.

Rond 2700 K. Warm wit. Dit is het licht van de vroegere gloeilamp, en daarom de maat waaraan de meeste mensen «gewoon licht in huis» afmeten.

Rond 3000 K. Nog warm, maar iets frisser. Veel halogeenlampen zaten hier. Een goede keuze waar je wilt kunnen werken zonder dat het kil wordt: een keuken, een badkamer.

Rond 4000 K. Neutraal wit. Helder en zakelijk. Past in een werkplaats, een garage, een berging of een kantoor aan huis, en wordt in een woonkamer snel als kaal ervaren.

Boven 5000 K. Koel wit tot daglichtwit, met een blauwe ondertoon. Nuttig om kleuren te beoordelen of om bij een spiegel make-up te doen, in een woonruimte zelden prettig.

Daarmee is de kleurtemperatuur een keuze en geen kwaliteitskenmerk. Een hoger getal is niet beter of zuiniger, het is anders. De lichtopbrengst staat in lumen, het verbruik in watt, de natuurgetrouwheid van kleuren in de kleurweergave-index. De kleurtemperatuur gaat alleen over de tint van het wit.

Het belangrijkste wat je over dit begrip moet onthouden: mensen zijn veel gevoeliger voor een verschil in kleurtemperatuur tussen twee lampen die tegelijk branden, dan voor de waarde zelf. Een hele kamer op 3000 K wennen je ogen binnen een paar minuten aan. Een kamer met één lamp op 2700 K en één op 4000 K blijft onrustig, hoe lang je er ook zit.

Hielp dit?

We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.

Verder bij dit onderwerp

Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.