Begrippen

M

• MarmerPremium · ook: Marmer

  Marmer is kalksteen die door druk en temperatuur is omgevormd tot een kristallijn gesteente. Het is fraai, goed te polijsten en tegelijk zacht en zuurgevoelig. Die zuurgevoeligheid is de bepalende eigenschap: citroen, azijn, wijn en zure schoonmaakmiddelen laten doffe plekken achter die niet weg te poetsen zijn.

• MarkiesPremium · ook: Markies, markiezenscherm, markiezenkap

  Een markies is een uitklapbaar zonnescherm boven een raam of deur, waarbij het doek door schuine zijarmen wordt gespannen en het scherm schuin naar beneden uitvalt. Doordat de zijkanten mee naar beneden komen, houdt hij ook laagstaande zon van opzij tegen. Dat onderscheidt hem van een recht terrasscherm.

• MandeligheidPremium · ook: Mandeligheid, mandelig, mandelige muur, gemene muur, gemeenschappelijke erfafscheiding

  Mandeligheid is de vorm van gezamenlijk eigendom die ontstaat wanneer een muur, schutting of heg op de erfgrens van twee percelen staat en beide buren daar rechten op hebben. Het is geen halve muur per buur. Het is één zaak die twee eigenaren samen bezitten, en dat betekent dat je er in beginsel niets aan mag doen zonder de ander. Daar komt vrijwel elk burengeschil over een erfafscheiding vandaan.

• Machtiging in de VvEPremium · ook: Volmacht

  Een machtiging is de schriftelijke toestemming waarmee een eigenaar een ander laat stemmen in de vergadering van eigenaars. Zij maakt het mogelijk om het quorum te halen en besluiten te nemen wanneer niet iedereen aanwezig kan zijn. Voor het gebouw is dat geen formaliteit: zonder voldoende stemmen valt een onderhoudsbesluit niet, en uitgesteld onderhoud is de kern van het probleem in veel VvE-en.

• MonumentPremium · ook: Rijksmonument, gemeentelijk monument, provinciaal monument

  Een monument is een gebouw of object dat vanwege zijn cultuurhistorische waarde wettelijk is beschermd. Wijzigingen zijn vergunningplichtig, en dat geldt vaak ook voor onderdelen die je van buitenaf niet ziet.

• MoerPremium · ook: Moer, borgmoer, zeskantmoer, vleugelmoer

  Een moer is een blokje met een inwendige schroefdraad dat op een bout of draadeind wordt gedraaid en de verbinding sluit. Hij lijkt het simpelste onderdeel in de hele bouw, en hij is het onderdeel waar verbindingen het vaakst op falen — niet doordat de moer breekt, maar doordat hij losloopt. Alles wat trilt, uitzet of beweegt, draait een gewone moer op termijn los. Daarvoor bestaan borgingen, en die worden meestal weggelaten.

• ModelreglementPremium · ook: Modelreglement bij splitsing in appartementsrechten

  Het modelreglement is een standaardreglement dat in de splitsingsakte van toepassing wordt verklaard op een vereniging van eigenaren. Het bepaalt onder meer wie welk deel van het gebouw onderhoudt, wat gemeenschappelijk is en wat prive, en wat een eigenaar wel en niet aan zijn woning mag veranderen. Het is geen wet maar een modelovereenkomst, opgesteld door de Koninklijke Notariele Beroepsorganisatie. Zodra de akte hem van toepassing verklaart, geldt hij voor iedereen die in het gebouw een appartement koopt.

• MetselwerkPremium · ook: Muurwerk, gemetselde constructie

  Metselwerk is het deel van een gebouw dat is opgebouwd uit stenen die met mortel aan elkaar zijn verbonden. Het is in Nederland het meest voorkomende gevelmateriaal, en de staat ervan bepaalt voor een groot deel de onderhoudslast van een woning.

• MetselverbandPremium · ook: Verband, steenverband, metselwerkverband

  Het metselverband is het patroon waarin bakstenen ten opzichte van elkaar worden gemetseld. Doel is dat de stootvoegen van de ene laag niet boven die van de laag eronder komen, zodat de belasting zich over het metselwerk verdeelt. Het verband bepaalt zowel de sterkte als het aanzien van een gevel. Bij restauratie is het herstellen in hetzelfde verband geen esthetische voorkeur maar een voorwaarde.

• MetselmortelPremium · ook: Metselmortel, metselspecie, specie

  Metselmortel is het bindmiddel tussen stenen: een mengsel van zand, een bindmiddel en water, dat de stenen op afstand houdt, de belasting verdeelt en het metselwerk als geheel laat werken. De regel die alles bepaalt: de mortel hoort zwakker te zijn dan de steen. Een te harde mortel laat spanning niet los en dan scheurt de steen in plaats van de voeg — en een steen vervangen is tienmaal zoveel werk als een voeg.

• MetselaarPremium · ook: Metselaar, opperman voor de helper, voeger voor het voegwerk

  Een metselaar bouwt met stenen en mortel: gevels, binnenwanden, schoorstenen en tuinmuren. Het is een vak waarin het resultaat honderd jaar zichtbaar blijft. Het verschil tussen goed en middelmatig metselwerk zit in de laagmaat, in de doorlopende voegen en in de zuiverheid van de aansluitingen — en dat is bij oplevering direct te zien.

• MessingPremium · ook: Messing, geelkoper, brons, ontzinkingsbestendig messing, DZR-messing

  Messing is een legering van koper en zink, veel gebruikt voor kranen, fittingen, beslag en sierwerk. Er bestaat een faalvorm die je niet ziet aankomen en die verklaart waarom er voor drinkwater een aparte kwaliteit bestaat. Bij bepaalde waterkwaliteiten lost het zink uit de legering en blijft er poreus, roze koper achter — ontzinking. Het onderdeel houdt zijn vorm en verliest zijn sterkte, en op een dag scheurt een koppeling of een kraanhuis dat er nog gewoon uitzag. Voor drinkwaterinstallaties hoort daarom ontzinkingsbestendig messing te worden gebruikt.

• MerantiPremium · ook: Meranti, seraya, lauan

  Meranti is een verzamelnaam voor tropisch loofhout uit Zuidoost-Azië. Het is decennialang de standaard geweest voor Nederlandse buitenkozijnen, vanwege de goede bewerkbaarheid en de redelijke duurzaamheid. De naam dekt een brede lading: donker rood meranti is duurzamer dan licht rood of wit meranti, en dat verschil is bij aanschaf bepalend.

• MengkraanPremium · ook: Mengkraan, mengkraan­combinatie, eengreepsmengkraan, monomando, badmengkraan, keukenmengkraan

  Een mengkraan is een kraan die koud en warm water in één uitloop samenbrengt, zodat je temperatuur en hoeveelheid met één bediening regelt. Het lijkt een comfortonderwerp en het is er ook een veiligheidsonderwerp: de temperatuur van het water dat uit een kraan komt, kan binnen seconden brandwonden geven, en bij te lage temperaturen in het leidingnet ontstaat een risico op legionella. Een mengkraan zit precies tussen die twee grenzen in.

• MeetgereedschapPremium · ook: Meetgereedschap, meetinstrumenten, aftekengereedschap

  Meetgereedschap is gereedschap waarmee maten, hoeken en niveaus worden bepaald en afgetekend. De fout ontstaat zelden bij het meten. Meten is nauwkeurig; overbrengen is dat niet — en de fout zit vrijwel altijd in het opstapelen van maten. Wie deel na deel afmeet vanaf het vorige deel, telt bij elke overgang een kleine afwijking op, en die is aan het eind zichtbaar. De regel die dat oplost, is oud: meet alles vanaf één referentie, een uitgezette lijn of een vast punt, in plaats van van stuk tot stuk. Dat kost niets en het is het verschil tussen werk dat sluit en werk dat scheef uitkomt.

• MeerpuntssluitingPremium · ook: Meerpuntssluiting, meerpuntsluiting, driepuntssluiting, vijfpuntssluiting, multipoint

  Een meerpuntssluiting is een deurslot dat de deur op meerdere plekken tegelijk in het kozijn vastzet, aangedreven door één sleutelbeweging of één ophaal van de kruk. De reden dat het bestaat, is eenvoudig: een deur met één slot halverwege is aan de boven- en onderzijde vrij, en dat is precies waar hij wordt opengewrikt. Meerdere punten verdelen de kracht over de hele hoogte, en dat maakt wrikken vrijwel onmogelijk.

• MeerjarenonderhoudsplanPremium · ook: Meerjarenonderhoudsplan, MJOP, meerjarenonderhoudsbegroting, onderhoudsplan

  Een meerjarenonderhoudsplan is een overzicht van het onderhoud aan een gebouw over een reeks jaren, met de kosten erbij. Het wordt gemaakt om te weten wat er aankomt, en het rendeert op iets anders. De winst zit niet in de planning maar in het koppelen: isolatie meenemen bij gevelrenovatie, glas bij kozijnonderhoud, zonnepanelen bij dakvervanging. Een steiger die er toch staat, kost geen tweede keer geld; een dak dat toch open gaat, is het goedkoopste moment om te isoleren. Zonder plan mis je die momenten stelselmatig, en dan betaal je elke maatregel twee keer — één keer voor het werk en één keer voor de toegang.

• MaterialenpaspoortPremium · ook: Ook geschreven als materialenpaspoort of gebouwpaspoort

  Een materialenpaspoort legt vast welke materialen er in een gebouw zitten, in welke hoeveelheden, waar precies, en hoe zij eruit komen. Het maakt een gebouw leesbaar als grondstoffenvoorraad in plaats van als toekomstige afvalberg.

• MastiekPremium · ook: Mastiek, gietasfalt, asfaltmastiek, mastiekdak, gegoten asfalt

  Mastiek is een mengsel van bitumen met vulstof en zand dat heet wordt gegoten en dat na afkoelen een naadloze, waterdichte laag vormt. Het is de oudste vorm van bitumineuze dakbedekking en tegelijk het meest verwarde begrip in dit deel van de bouw: vrijwel elk plat dak wordt "mastiek" genoemd, terwijl er tegenwoordig meestal gebrande of zelfklevende dakbanen liggen. Voor het onderhoud maakt dat verschil, want de systemen ouderen anders en ze worden anders hersteld.

• MastgootPremium · ook: Mastgoot, bakgoot, kroonlijstgoot, houten goot, gootbak

  Een mastgoot is een houten goot met een geprofileerde voorzijde, gedragen door de muurplaat of door klossen, die het regenwater langs de dakvoet opvangt en afvoert. Het is het gootsysteem van vrijwel elke Nederlandse woning van vóór de oorlog en van veel jaren-dertigwijken. Het profiel aan de voorzijde is geen versiering die erbij is bedacht: de mastgoot maakt de overgang tussen dak en gevel en die overgang is tegelijk waterhuishouding, constructie en gezicht van de woning. Dat is precies wat hem duur maakt om te vervangen en waardevol om te behouden.

• MJOPPremium · ook: Meerjarenonderhoudsplan, meerjarenonderhoudsbegroting (verwant).

  Een MJOP is een plan waarin per bouwdeel staat wanneer welk onderhoud nodig is en wat dat naar verwachting kost, meestal over tien tot vijfentwintig jaar. Het is de basis waarop een VvE bepaalt hoeveel er jaarlijks moet worden gereserveerd.

• MuurschoenPremium · ook: Muurschoen, balkkopschoen, balkschoen in metselwerk, kopschoen

  Een muurschoen is een metalen of kunststof schoen die de kop van een houten balk in het metselwerk draagt en hem tegelijk vrij houdt van dat metselwerk. Daarmee wordt het probleem opgelost dat balkkoppen in een vochtige gevel wegrotten: het hout raakt de natte steen niet meer aan en er kan lucht bij.

• MuurplaatPremium · ook: Muurplaat, muurlat, dakvoetbalk, plaat, sablière

  Een muurplaat is de horizontale balk bovenop de gevel of de dragende wand, waarop de sporen, kepers of spanten van het dak rusten. Hij verdeelt de puntlasten van het dak over het metselwerk en hij verankert het dak aan de gevel. En hij ligt op de natste plek van de hele constructie: onder de goot, in het metselwerk, achter de betimmering — waar niemand kijkt en waar het vocht samenkomt.

• MuurafdekkerPremium · ook: Muurafdekker, afdekker, ezelsrug, muurkap, deksteen

  Een muurafdekker is de afdekking op de bovenkant van een vrijstaande muur, die voorkomt dat regen in het metselwerk zakt. De bovenkant van een muur is de kwetsbaarste plek die er is: daar staat water stil, en water dat in het metselwerk zakt en bevriest, drukt de stenen en voegen uit elkaar. Een muur zonder afdekking gaat een fractie van de tijd mee.

• MutatieonderhoudPremium · ook: Mutatieonderhoud, mutatiewerk, mutatiebeurt

  Mutatieonderhoud is al het werk dat aan een huurwoning wordt gedaan tussen het vertrek van de ene huurder en de intrek van de volgende. Het gaat om herstel, schoonmaak, schilderwerk en soms vervanging, zodat de woning weer verhuurd kan worden.

• MuldenpanPremium · ook: Muldenpan, mulde, muldepan, dakpan met mulde

  Een muldenpan is een dakpan met een brede, vlakke goot in het midden en sluitranden aan de zijkanten. De brede goot geeft dit paneltype zijn voordeel en zijn beperking. De mulde voert veel water af en dat maakt de pan geschikt voor flauwere dakhellingen dan de meeste andere modellen — maar de fabrikant geeft daarvoor een minimale dakhelling op, en die is bindend. Onder die helling loopt water bij regen met wind niet snel genoeg weg, kruipt het onder de sluitrand door, en dan lekt een technisch correct gelegd dak.

• MuizentandPremium · ook: Muizentand, muizentandlijst, muizentandje.

  Een muizentand is een sierlijst in metselwerk waarin de stenen schuin zijn geplaatst, zodat de hoeken om en om uitsteken. Het zaagtandprofiel dat zo ontstaat, zit meestal onder de goot, boven een raam of als afsluitende band in een gevel of schoorsteen.

• MosvormingPremium · ook: Mosvorming, mosaanslag, groene aanslag, algenaanslag, biologische aanslag

  Mosvorming is de groei van mos, algen of korstmos op daken, gevels, terrassen en tuinmuren. Het is vrijwel altijd een symptoom en geen ziekte: mos groeit waar het langdurig vochtig blijft. Wie het mos wegpoetst zonder de vochtoorzaak weg te nemen, ziet het binnen een of twee jaar terug. En de manier waarop het wordt weggehaald doet er meer toe dan mensen denken: hogedruk op dakpannen, natuursteen of oud voegwerk richt schade aan die het probleem juist verergert.

• Mortel · ook: Mortel, specie, metselspecie, voegspecie

  Mortel is een mengsel van een bindmiddel, zand en water dat als pasta wordt verwerkt en daarna verhardt. Het bindt stenen aan elkaar, vult voegen en vlakt ondergronden uit. Het verschil met beton zit in het toeslagmateriaal: mortel bevat alleen zand, beton ook grind of steenslag.

• MonumentenvergunningPremium · ook: Monumentenvergunning is de naam die iedereen gebruikt

  Een monumentenvergunning is de toestemming die je nodig hebt om een beschermd monument te wijzigen, te verstoren, te verplaatsen of te slopen. Zij wordt aangevraagd bij de gemeente en beoordeeld op wat het plan doet met de waarden waarvoor het pand is beschermd.

• MonumentenregisterPremium · ook: Monumentenregister, rijksmonumentenregister, monumentenlijst.

  Het monumentenregister is de openbare lijst waarin beschermde monumenten staan ingeschreven. Je vindt er per pand het nummer, het adres, de kadastrale gegevens en de omschrijving waarin staat waarom het beschermd is. De inschrijving hangt aan het pand, niet aan de eigenaar.

• MV-boxPremium · ook: MV-box, ventilatiebox, mechanische ventilatiebox, afzuigbox, ventilatie-unit

  Een mv-box is de ventilator met behuizing die bij systeem C de lucht uit keuken, badkamer en toilet afzuigt. Hij staat doorgaans op zolder of in een kast en hij is het onderdeel dat het vaakst wordt vergeten bij onderhoud.