Begrippen

P

• PaneeldeurPremium · ook: Paneeldeur, kasseteendeur, gestoken deur

  Een paneeldeur is een deur die is opgebouwd uit een raamwerk van stijlen en regels met daartussen vullingen, de panelen. De constructie laat het hout werken zonder dat de deur scheurt of kromtrekt, en dat is de reden dat het principe al eeuwen wordt toegepast.

• PanieksluitingPremium · ook: Panieksluiting, paniekbalk, antipaniekbeslag, paniekstang, duwstang, paniekslot

  Een panieksluiting is een deurbeslag dat een vergrendelde deur met één duwbeweging opent, ook door mensen die niet weten hoe hij werkt. Hij bestaat om één reden: bij brand of paniek werkt niemand een kruk, een sleutel of een knop. Mensen duwen. De hele constructie is erop gebouwd dat een duw, van welk lichaamsdeel dan ook en op welke hoogte van de stang dan ook, de deur opent — terwijl diezelfde deur van buitenaf gesloten blijft.

• PanlatPremium · ook: Panlat, daklat, latte, tegellat, liteau

  Een panlat is een horizontale lat op het dakvlak waar de pannen met hun neus achter haken. Twee dingen bepalen of een pannendak werkt, en beide zitten in de panlat: de afstand tussen de latten — die moet kloppen bij het paninformatieblad, want daarmee staat of valt de overlap en dus de waterdichtheid — en de bevestiging, want de latten houden bij storm het hele dakvlak tegen.

• PelletkachelPremium · ook: Pelletkachel, houtpelletkachel

  Een pelletkachel verbrandt geperste houtkorrels die automatisch vanuit een voorraadbak worden toegevoerd. De verbranding is geregeld en het toestel kan met een thermostaat worden aangestuurd. Hij geeft aanzienlijk minder fijnstof dan een open haard of een traditionele houtkachel, maar meer dan een gasketel of een warmtepomp.

• PenantPremium · ook: Penant, muurdam, muurstijl, tussendam, pijler

  Een penant is het stuk metselwerk tussen twee openingen in een gevel. Het is het onderdeel waarvan de belasting bij een verbouwing het snelst uit de hand loopt, en dat komt door een eenvoudige rekensom. De hele last van de gevel boven de openingen wordt om die openingen heen geleid en komt in de penanten terecht — hoe smaller de penant, hoe zwaarder hij is belast. Ramen vergroten voelt daarom als iets weghalen dat er toch al niet was, terwijl je in werkelijkheid de drager smaller maakt waar alles op rust.

• PerilexPremium · ook: Perilexaansluiting, perilexstekker, fornuisaansluiting

  Perilex is een aansluitsysteem met vijf polen voor apparaten met een hoog vermogen: drie fasen, nul en aarde. Het wordt in Nederland vooral gebruikt voor elektrische fornuizen en kookplaten. Een perilexaansluiting levert aanzienlijk meer vermogen dan een gewoon stopcontact, en dat is precies waarom hij nodig is bij inductiekoken.

• PersfittingPremium · ook: Persfitting, perskoppeling, perskoppelstuk, persverbinding

  Een persfitting is een koppelstuk dat met een perstang blijvend om een buis wordt geklemd, waarbij een rubberring in de fitting de afdichting verzorgt. Hij heeft het solderen grotendeels vervangen omdat er geen open vuur bij komt, het in seconden gebeurt en de kwaliteit niet meer van de hand van de monteur afhangt. Daar staat één faalvorm tegenover die alles bepaalt: een vergeten persing. Die houdt het bij het afpersen soms nog net, en begeeft het maanden later achter de wand.

• PersonenalarmeringPremium · ook: Personenalarmering, personenalarm, alarmering, halszender, alarmknop, noodknop, sociale alarmering

  Personenalarmering is een knop die iemand bij zich draagt en waarmee hij met één druk hulp kan oproepen, ook als hij niet bij een telefoon kan komen. Het is de goedkoopste woningaanpassing die er is en tegelijk degene die het langst thuis wonen het meest verlengt. Wat er bouwkundig aan vastzit, is beperkt maar niet nul: stroom, bereik in het hele huis, en een manier waarop de hulp binnenkomt zonder de deur te forceren.

• Persoonlijke beschermingsmiddelenPremium · ook: Persoonlijke beschermingsmiddelen, pbm, beschermingsmiddelen, veiligheidsmiddelen

  Persoonlijke beschermingsmiddelen zijn uitrustingsstukken die de drager beschermen tegen een risico dat niet is weggenomen. De volgorde waarin je aan veiligheid werkt, staat vast en hij begint niet bij het masker. Pbm zijn de laatste stap: eerst de bron wegnemen, dan collectief beschermen, dan de organisatie aanpassen, en pas als er dan nog iets overblijft de persoon uitrusten. Nat zagen in plaats van droog neemt het stof weg; afzuiging vangt het af; korter blootstellen beperkt het; en het stofmasker is wat er daarna nog nodig is. Wie met het masker begint, laat drie effectievere maatregelen liggen — en het masker moet dan ook nog het hele karwei goed zitten.

• Plat dakPremium · ook: Platdak, vlak dak

  Een plat dak is een dak met een helling van minder dan ongeveer vijf graden. Anders dan een pannendak is het waterdicht en niet waterafvoerend: één aaneengesloten membraan houdt het water tegen, en het afschot voert het naar de afvoeren.

• PlugPremium · ook: Plug, muurplug, deuvel, anker

  Een plug is het hulpstuk dat in een geboord gat wordt gestoken en dat door het indraaien van een schroef uitzet, klemt of achter de wand openvouwt. Welke plug werkt, hangt volledig af van de ondergrond. In massief steen klemt hij, in gipsplaat vouwt hij open, en in cellenbeton doet hij geen van beide. De verkeerde plug kiezen is de meest voorkomende oorzaak van bevestigingen die loskomen.

• Politiekeurmerk Veilig WonenPremium · ook: Politiekeurmerk Veilig Wonen, afgekort PKVW; in de omgangstaal "het politiekeurmerk"

  Het Politiekeurmerk Veilig Wonen is een certificaat voor woningen die aantoonbaar moeilijker in te breken zijn. Het wordt gezien als een lijst goede sloten, en dat is de helft. Het uitgangspunt is tijd: een inbreker die er na enkele minuten nog niet in is, haakt vrijwel altijd af. Daaruit volgt dat het keurmerk niet één sterk punt vraagt maar een woning zonder zwakke schakel — want een gecertificeerde voordeur naast een enkelglas keukenraam met een draaiknopje kost geen minuten maar seconden. En daaruit volgt het tweede deel dat mensen niet verwachten: het keurmerk kijkt ook naar zicht en verlichting. Een hoge schutting die de achterdeur uit het zicht houdt, is voor een inbreker een voordeel, niet voor de bewoner.

• PolyurethaanlakPremium · ook: Polyurethaanlak, pu-lak, PU-lak, tweecomponentenlak, 2K-lak, parketlak

  Polyurethaanlak is een sterke, slijtvaste lak die een gesloten laag over hout, metaal of een vloer vormt. Hij wordt gekozen waar niets anders het houdt: parketvloeren, trappen, werkbladen en zwaar belaste deuren. De keerzijde is een gezondheidsrisico dat onvoldoende bekend is: de verharder van tweecomponenten polyurethaan bevat isocyanaten, en die zijn een van de belangrijkste oorzaken van beroepsastma. Sinds 24 augustus 2023 mag je er in Europa beroepsmatig alleen mee werken na een verplichte opleiding.

• PortiekPremium · ook: Portiek, portiekingang, gemeenschappelijk trappenhuis, entree

  Een portiek is de gemeenschappelijke entree met trappenhuis waaraan meerdere woningen liggen. Het is de ruimte waar iedereen doorheen komt en waar niemand zich eigenaar van voelt, en juist daar zit het risico. Een portiek is de vluchtroute van elke woning erboven — en tegelijk de plek waar fietsen, kinderwagens, kliko's en oud papier belanden. Bij brand is dat geen rommel maar brandstof in de enige weg naar buiten, met rookontwikkeling in precies de ruimte waar mensen doorheen moeten. Wat er in de portiek mag staan, is daarom geen kwestie van netheid maar van veiligheid, en het staat in vrijwel elk huishoudelijk reglement.

• PotentiaalvereffeningPremium · ook: Potentiaalvereffening, equipotentiaalverbinding, vereffeningsleiding

  Potentiaalvereffening is het onderling verbinden van alle metalen delen in een woning die stroom kunnen geleiden, zodat er geen spanningsverschil tussen kan ontstaan. Waterleiding, gasleiding, cv-leidingen, metalen afvoeren en de aarding van de elektrische installatie worden op één punt samengebracht. Het voorkomt dat je bij een storing een schok krijgt tussen twee metalen delen.

• PozidrivPremium · ook: Pozidriv, pozidrive, PZ, kruiskop PZ

  Pozidriv is een kruisvormig schroefprofiel met rechte flanken en vier extra ribbels tussen de kruisarmen. Het is het standaardprofiel op Nederlandse bouwschroeven en het bestaat om één reden: de kruiskop van Phillips liep bij een oplopend koppel uit de schroef, en Pozidriv doet dat niet. Herken je het aan de vier kleine ribbels tussen de armen — en als je die ziet, hoort er een PZ-bit in en geen PH.

• PuntlastPremium · ook: Puntlast, geconcentreerde belasting, puntbelasting, plaatselijke belasting

  Een puntlast is een belasting die op een klein oppervlak wordt overgebracht. Het gevaar zit niet in het gewicht maar in de concentratie, en dat verklaart schade die mensen niet zien aankomen. Niet de vloer bezwijkt, maar de plek eronder wordt ingedrukt. Een stempel, een stelpoot, een balkuiteinde of een zware kast op vier pootjes brengt honderden kilo's over via een paar vierkante centimeters. Het metselwerk, de dekvloer of de balk daaronder is daar niet op berekend, en de oplossing is bijna altijd hetzelfde en bijna altijd goedkoop: de last spreiden.