Begrippen

T

• Tweecomponentenverf · ook: Tweecomponentenverf, 2K-verf, tweecomponentenlak

  Tweecomponentenverf is verf die pas hard wordt nadat je een verharder door de basis hebt gemengd. Hij droogt dus niet door verdamping maar door een reactie. Dat levert een laag op die harder is en beter tegen slijtage, olie en water kan dan gewone verf.

• TriplexPremium · ook: Triplex, multiplex, meerlagenplaat, fineerplaat, gelaagd hout

  Triplex is plaatmateriaal van dunne houtlagen (fineer) die kruislings op elkaar zijn gelijmd, waardoor de plaat in beide richtingen sterk en stabiel is. Die kruislaagse opbouw is de hele uitvinding. Massief hout is sterk in de nerfrichting en zwak dwars erop, en het werkt met vocht. Door de lagen om en om te draaien, worden de zwakke en de sterke richting over elkaar heen gelegd, en dat levert een plaat op die niet splijt, nauwelijks krimpt en in verhouding tot zijn gewicht uitzonderlijk sterk is.

• TredePremium · ook: Trede, traptrede, aantrede

  Een trede is het horizontale vlak van een trap waarop je stapt. De verhouding tussen aantrede en optrede bepaalt of een trap comfortabel loopt. Er zijn wettelijke minima, maar comfort begint ruim boven die minima; het verschil tussen een wettelijk toegestane trap en een prettige trap is groot.

• TravertinPremium · ook: Travertin, travertijn, travertino

  Travertin is een kalksteen met karakteristieke open poriën, ontstaan door neerslag uit kalkhoudend bronwater. De poriën zijn het beeld waarvoor hij wordt gekozen, en zij zijn tegelijk de reden dat hij vlekt en dat hij zuurgevoelig is.

• TraptredePremium · ook: Traptrede, trede, treeplank, trap­plank

  Een traptrede is de plank waarop je stapt bij het beklimmen van een trap. Hij draagt, hij bepaalt de stroefheid en hij is het onderdeel dat slijt. Twee dingen bepalen of een trede veilig is en ze worden allebei vaak over het hoofd gezien: de afwerking mag niet glad zijn, en de tredeneus moet zichtbaar zijn — bij een trap in het donker of bij slechte ogen is dat het verschil tussen wel en niet zien waar de trede ophoudt.

• TraprenovatiePremium · ook: Traprenovatie, trap overzetten, trapbekleding, trap ombouwen

  Traprenovatie is het bekleden van een bestaande trap met nieuwe treden en stootborden zonder de constructie te vervangen. Het wordt verkocht als opknapbeurt en er zit een veiligheidskant aan die zelden ter sprake komt. Een gerenoveerde trap is doorgaans gladder dan de trap die eronder zit. De overzettreden zijn afgewerkt met een harde, gladde toplaag, hout, laminaat of pvc, waar eerder tapijt of geverfd hout lag. In sokken op een steile Nederlandse trap is dat een reëel verschil, en de valpartijen die erop volgen zijn de bekendste bijwerking van deze verbouwing. Antislipstroken of een profiel op de neus zijn daarom geen accessoire maar onderdeel van het werk. En het tweede punt: de treden worden een centimeter dikker, waardoor de onderste optrede hoger wordt en de bovenste lager, precies de plek waar mensen struikelen.

• TerrazzovloerPremium · ook: Terrazzovloer, granito, graniton, terrazzo

  Een terrazzovloer bestaat uit natuursteenkorrels in een cement- of kunstharsgebonden mortel, die na uitharding wordt geslepen en gepolijst. Het is een van de duurzaamste vloeren die er is: een goed gemaakte terrazzovloer uit de jaren dertig ligt er honderd jaar later nog. Bij renovatie is opschuren vrijwel altijd beter dan vervangen.

• TerrazzoPremium · ook: Terrazzo, granito

  Terrazzo is een vloer of oppervlak van steenslag in een bindmiddel, die na uitharding wordt geslepen en gepolijst tot een glad vlak met zichtbare steenkorrels. Het is een van de duurzaamste vloerafwerkingen die er is, met een levensduur die die van het gebouw benadert, en het is de laatste jaren sterk in populariteit gestegen.

• TerpentinePremium · ook: Terpentine, white spirit, kristalolie, wasbenzine (verwant maar vluchtiger), verfverdunner

  Terpentine is een kleurloos oplosmiddel uit aardolie, waarmee je oplosmiddelhoudende verf verdunt en gereedschap reinigt. Het is een oplosmiddel en geen reiniger: het lost het bindmiddel van olieverf op zodat het kan worden weggeveegd. Dat verklaart zowel de bruikbaarheid als de risico's — wat verf oplost, lost ook vetten in de huid op en verdampt in de ruimte waarin je staat.

• Terpentijn · ook: Terpentijn, ook terpentijnolie

  Terpentijn is een vluchtige olie uit de hars van naaldbomen, gebruikt om olieverf en lijnolieproducten te verdunnen en om gereedschap te reinigen. Het lijkt op terpentine, maar dat is een aardoliedestillaat. Beide zijn brandbaar en beide horen bij het klein chemisch afval, niet in de gootsteen.

• TegelzetterPremium · ook: Tegelzetter, tegelstoffeerder, tegelvakman

  Een tegelzetter brengt tegels aan op wanden en vloeren, in badkamers, keukens, hallen en buiten. Het zichtbare werk is het leggen; het bepalende werk is de voorbereiding: de ondergrond vlak maken, de waterdichte laag aanbrengen en de indeling uitzetten. Wie een tegelzetter beoordeelt op het eindbeeld alleen, mist de helft.

• TegelwerkPremium · ook: Tegelwerk, tegelzetwerk, betegeling, carrelage

  Tegelwerk is een afwerking van vloeren en wanden met harde, in lijm gezette platen van keramiek, natuursteen of glas, waarbij de naden met voegmortel of kit worden gedicht. De tegel zelf is bijna onverwoestbaar. Wat stukgaat is altijd iets anders: de ondergrond die werkt, de lijm die niet volvlaks zit, de voeg die scheurt, de kit die loslaat, of de waterkering die er nooit was. Vrijwel elk probleem met tegelwerk is een probleem van de laag eronder.

• TegeltableauPremium · ook: Tegeltableau, tableau, tegelschildering, tegelpaneel

  Een tegeltableau is een afbeelding die over meerdere tegels doorloopt en samen één voorstelling vormt. Er is één eigenschap die alles anders maakt dan gewoon tegelwerk. Een tableau kun je niet snijden. Bij normaal tegelwerk vang je de maat van de wand op door de laatste tegel op maat te zagen; bij een tableau is elke tegel een stukje van de voorstelling en verdwijnt met een zaagsnede een deel van het beeld. De maatvoering wordt daarom rondom opgevangen, in het omliggende tegelwerk. Wie eerst tegelt en dan het tableau inpast, komt daar altijd te laat achter.

• TegelsnijderPremium · ook: Tegelsnijder, tegelknipper, snijmachine, handtegelsnijder

  Een tegelsnijder maakt met een klein hardmetalen of diamantwieltje één kras in het glazuur, waarna een drukstuk de tegel langs die kras breekt. Hij zaagt dus niet — hij verzwakt de tegel op één lijn en laat hem daar scheuren. Dat is de reden dat hij snel, stil en stofvrij werkt, en meteen de reden dat hij alleen rechte snedes van rand tot rand kan maken. Alles wat een uitsparing, een bocht of een halve snede is, vraagt een natzaag of een haakse slijper.

• TegellijmPremium · ook: Tegellijm, tegelmortel, lijmmortel, flexlijm, dunbedmortel

  Tegellijm is een cementgebonden of kunststofgebonden mortel waarmee keramische tegels, natuursteen en glasmozaïek op een ondergrond worden bevestigd. De keuze wordt niet bepaald door de tegel maar door de combinatie van ondergrond, tegel en belasting. Een vloerverwarming, een houten ondergrond, een groot formaat tegel of een badkamer vragen elk een andere lijm — en de meeste mislukte tegelwerken zijn terug te voeren op één verkeerde letter in die code.

• TegelkruisjesPremium · ook: Tegelkruisjes, voegkruisjes, spacers, afstandhouders

  Tegelkruisjes zijn kleine kunststof hulpstukken die tijdens het tegelen tussen de tegels worden gezet, zodat alle voegen even breed worden. Ze bepalen niet alleen het uiterlijk. Een voeg van de juiste breedte vangt maatverschillen tussen tegels op en geeft de vloer of wand ruimte om te werken; te smal voegen is een van de oorzaken van tegels die later hol komen te staan of scheuren.

• TegelPremium · ook: Vloertegel, wandtegel, keramische tegel

  Een tegel is een vlak plaatje van gebakken klei, natuursteen of beton dat met lijm op een ondergrond wordt aangebracht. Tegels zijn hard, waterbestendig en gaan zeer lang mee, mits de ondergrond stabiel is.

• TapijtPremium · ook: Tapijt, vast tapijt, tapijttegel, kamerbreed tapijt, vloerbedekking

  Tapijt is een zachte vloerafwerking van vezels op een rug, kamerbreed of in tegels gelegd. In een appartement is het meer dan een smaakkwestie. Tapijt is vaak precies wat het contactgeluid naar de buren beneden binnen de perken houdt — het dempt loopgeluid dat een harde vloer juist doorgeeft. Wie het vervangt door hout, pvc of tegels, verandert daarmee de geluidssituatie van iemand anders, en dat is de reden dat vrijwel elk huishoudelijk reglement van een VvE er een eis aan stelt. Die eis lezen kost vijf minuten; hem negeren is de meest voorkomende burenzaak in gestapelde bouw.

• TadelaktPremium · ook: Tadelakt, Marokkaans stucwerk, kalkstuc met zeepbehandeling

  Tadelakt is een gepolijste kalkafwerking die met olijfzeep waterafstotend wordt gemaakt, toepasbaar in natte ruimten. De verkoopargumenten gaan over uitstraling en voegloosheid, en het noodzakelijke punt zit ergens anders. Tadelakt is waterdicht door de behandeling, niet door het materiaal. De kalk wordt met een steen gepolijst tot de poriën dichtdrukken, en daarna ingewreven met olijfzeep: de reactie tussen de zeep en de kalk vormt een waterafstotende verbinding aan het oppervlak. Blijft die behandeling achterwege of wordt zij niet periodiek herhaald, dan is het simpelweg kalkpleister in een doucheruimte — en dan neemt de wand water op. Onderhoud is bij tadelakt dus geen bijzaak maar het deel dat de functie in stand houdt.