Begrippen

V

• VvE-bijdragePremium · ook: Maandelijkse bijdrage, voorschotbijdrage

  De VvE-bijdrage is het bedrag dat een appartementseigenaar maandelijks aan de vereniging betaalt. Het dekt het dagelijks onderhoud, de verzekeringen, het beheer, de gemeenschappelijke energie en de storting in het reservefonds. De hoogte volgt uit de begroting die de vergadering vaststelt, verdeeld over de eigenaren naar breukdeel.

• VvE-bestuurderPremium · ook: Bestuurder van de VvE

  De VvE-bestuurder is het orgaan dat de vereniging van eigenaren bestuurt en de besluiten van de vergadering uitvoert. In de meeste kleine en middelgrote VvE-en is dat een of meer eigenaren; in grotere complexen is het vaak een professionele beheerder. Voor het gebouw is de bestuurder degene die opdracht geeft, onderhoud laat uitvoeren en het gebouwdossier bijhoudt.

• VvE-beheerderPremium · ook: Beheerder, VvE-beheerkantoor, administrateur

  De VvE-beheerder is een professionele partij die een vereniging van eigenaren ondersteunt bij administratie, financien en technisch beheer. Voor het gebouw is de technische component de belangrijkste: het bijhouden van het meerjarenonderhoudsplan, het aansturen van onderhoud, het afhandelen van storingen en het begeleiden van projecten.

• VurenhoutPremium · ook: Vuren, vurenhout, spar

  Vurenhout is het hout van de fijnspar, een naaldhoutsoort die in Noord- en Midden-Europa veel wordt geteeld. Het is licht, goed te bewerken en goedkoop. Het is het meest gebruikte constructiehout in de Nederlandse bouw, en tegelijk een houtsoort met een lage natuurlijke duurzaamheid die daarom binnen hoort of verduurzaamd moet worden.

• VruchtgebruikPremium · ook: Vruchtgebruik, recht van vruchtgebruik

  Vruchtgebruik is het recht om een zaak van een ander te gebruiken en er de vruchten van te genieten. Bij een woning betekent dat: er wonen of hem verhuren, terwijl de eigendom bij een ander ligt. Het komt vooral voor bij erfenissen, waarbij de langstlevende partner het vruchtgebruik krijgt en de kinderen de blote eigendom.

• Vrijstaande woningPremium · ook: Vrijstaande woning, vrijstaand huis, villa, bungalow, landhuis

  Een vrijstaande woning staat los van elke andere woning en heeft vier gevels die aan buiten grenzen. Dat is de vrijheid waarvoor mensen ervoor kiezen, en het is ook de rekensom die ze onderschatten. Bij een gelijke woonoppervlakte heeft een vrijstaande woning ongeveer twee keer zoveel verliesoppervlak als een tussenwoning. Er zijn geen buren die meeverwarmen en geen buren die meebetalen aan het dak. Alle warmte die weglekt en alle onderhoud dat langskomt, is van jou alleen — en juist daardoor rendeert isolatie hier het snelst van alle woningtypen.

• VorstpanPremium · ook: Nokvorst, nokpan, vorst

  De vorstpan is de halfronde of hoekige pan die de nok van een schuin dak afdekt, daar waar de twee dakvlakken elkaar raken. Zij houdt regen en wind uit de naad tussen beide vlakken.

• VorstbestandheidPremium · ook: Vorstbestandheid, vorstbestendigheid, vorstvastheid

  Vorstbestandheid is de mate waarin een materiaal bevriezend water in zijn poriën kan verdragen zonder te beschadigen. De term suggereert een eigenschap van het materiaal, en dat is hij maar half. Vorstbestandheid is een eigenschap van een steen in een bepaalde toepassing, niet van de steen op zich. Dezelfde gevelsteen die dertig jaar rechtop in een gevel staat zonder een schilfer, vriest binnen twee winters kapot zodra hij horizontaal wordt verwerkt: in een rollaag, een muurafdekking of een tuinmuur zonder afdekker. Verticaal loopt het water eraf; horizontaal blijft het staan en verzadigt de steen. En een verzadigde steen die bevriest, heeft geen ruimte meer om de uitzetting op te vangen. Dat verklaart waarom in vrijwel elke tuin de rollaag kapot is en de gevel niet.

• VoorgevelPremium · ook: Voorgevel, straatgevel, hoofdgevel, front

  De voorgevel is de gevel aan de straatzijde van een gebouw. Bouwkundig is het een gevel als alle andere; juridisch is hij dat allerminst. De voorgevel is het deel van je woning waarover je het minst te zeggen hebt. Vergunningvrij bouwen speelt zich vrijwel volledig af in het achtererfgebied, en dat begint achterin — aan de voorzijde geldt het niet. Daar komt bij dat het omgevingsplan de voorgevelrooilijn vastlegt, dat welstand juist aan de straatzijde meekijkt, en dat bij een appartement het gevelaanzicht gemeenschappelijk is en dus langs de vergadering gaat. Een dakkapel achter mag vaak zonder vergunning; dezelfde dakkapel aan de voorzijde vrijwel nooit. Dat onderscheid verklaart waarom vrijwel elke uitbreiding aan de achterkant zit.

• VogelschrootPremium · ook: Vogelschroot, vogelwering, mussenschroot, vogelkam, dakvoetprofiel, ventilatiekam

  Een vogelschroot is een geperforeerde of getande strook die de opening bij de dakvoet afsluit voor dieren, terwijl er lucht doorheen blijft gaan. Hij vervult twee tegenstrijdige eisen tegelijk: dieren buiten houden en de dakconstructie laten ventileren. Wie er iets luchtdichts van maakt — een plank, een schuimstrook, purschuim — houdt de vogels weliswaar buiten en zet daarmee het dakbeschot aan het rotten.

• VoetloodPremium · ook: Voetlood, voetslabbe, schort

  Voetlood is het deel van een loodaansluiting dat vanaf een opgaande wand of een schoorsteen over de dakbedekking naar beneden valt. Het leidt het water dat langs de wand naar beneden loopt terug het dakvlak op. Als het te kort is of als het opkrult, waait het water eronder en dan ontstaat er lekkage die op de zolder pas veel later zichtbaar wordt.

• VoegzandPremium · ook: Voegzand, invegzand, brekerzand, split voor voegen

  Voegzand is het fijne zand dat na het leggen van bestrating in de voegen wordt geveegd, zodat de stenen elkaar klemmen en de verharding als geheel gaat werken. Zonder gevulde voegen is bestrating geen verharding maar een verzameling losse stenen. Het is de goedkoopste stap in het werk en tegelijk de stap die het vaakst half wordt gedaan.

• VoegwerkPremium · ook: Voegen, voegmortel, gevelvoeg

  Voegwerk is de mortel tussen de stenen van een gemetselde gevel. Het houdt water buiten, het draagt de spanning tussen de stenen, en het bepaalt hoe een gevel eruitziet. Het is de grootste onderhoudspost van een metselwerkgebouw, en hij komt maar eens per twee generaties.

• VoegspijkerPremium · ook: Voegspijker, voegijzer, voegmes, voegbeitel, uitkrabber

  Een voegspijker is een handgereedschap waarmee een voeg in metselwerk wordt uitgekrabd of wordt aangedrukt en in vorm gebracht. Het is een klein, goedkoop stuk gereedschap met een grote invloed op de levensduur van een gevel. De vorm van de voeg bepaalt of regenwater eruit loopt of erin blijft staan, en of de gevel over dertig jaar nog dicht is. Wie voegwerk met de verkeerde beweging afwerkt, maakt een gevel die water vasthoudt.

• VoegspeciePremium · ook: Voegspecie, voegmortel, voegmiddel, voegsel

  Voegspecie is de mortel waarmee de naden tussen stenen of tegels worden gevuld, nadat het metsel- of tegelwerk is gezet. De voeg is klein en hij bepaalt veel. Bij metselwerk is de voeg het deel dat regen tegenhoudt en dat de gevel laat ademen; bij tegelwerk is hij de plek waar vuil zich verzamelt en waar water doorheen trekt. In beide gevallen geldt: de voeg is niet de waterkering maar hij is wel de eerste verdedigingslinie, en een verkeerde keuze is jaren later zichtbaar.

• VoegmortelPremium · ook: Voegmortel, voegspecie, voegmiddel

  Voegmortel is de mortel waarmee de voegen in metselwerk of tussen tegels worden afgewerkt. Bij metselwerk is de voeg het slijtdeel: hij beschermt de steen en hij moet zwakker zijn dan de steen. Een te harde voeg beschadigt de steen, en die schade is onherstelbaar.

• Voegijzer · ook: Voegijzer, voegspijker, voegspaan, voegmes

  Een voegijzer is het smalle handgereedschap waarmee je verse voegspecie in een voeg van metselwerk aandrukt en in vorm brengt. De vorm en de breedte van het ijzer bepalen hoe de voeg er straks uitziet en hoe goed hij water afvoert.

• VoegerPremium · ook: Voeger, gevelvoeger, voegwerker

  Een voeger is de vakman die de naden tussen metselstenen afwerkt of vervangt. Hij hakt oud voegwerk uit, maakt de gevel schoon en brengt nieuwe voegmortel aan in het profiel dat bij de steen en de gevel past.

• VoegdieptePremium · ook: Voegdiepte, diepte van de voeg, terugliggende voeg

  De voegdiepte is hoe diep de mortel tussen de stenen zit: de afstand van het buitenvlak van de steen tot het oppervlak van de voeg, of de diepte van de holte die je uitkrabt voordat je opnieuw voegt. Te ondiep voegwerk laat na een paar winters los. Te diep uitkrabben beschadigt het metselwerk erachter.

• VochtproblemenPremium · ook: Vochtoverlast, vochtschade, vochtklachten

  Vochtproblemen zijn klachten die ontstaan doordat er te veel water in een gebouw of een constructie zit. Er zijn vijf mogelijke oorzaken, en zij vragen elk een andere oplossing — de oorzaak bepalen is daarom de eerste en belangrijkste stap.

• VochtmetingPremium · ook: Vochtmeting, vochtonderzoek, vochtbepaling

  Een vochtmeting stelt vast hoeveel vocht er in een materiaal of in de lucht zit. Het is de stap die bij vochtklachten wordt overgeslagen en die bepaalt of de daaropvolgende ingreep zin heeft. Er zijn indicatieve methoden en er zijn methoden die een absoluut vochtgehalte geven; het verschil daartussen is groot en het bepaalt wat je met de uitkomst kunt.

• VochtdoorslagPremium · ook: Vochtdoorslag, doorslaand vocht, regendoorslag, slagregendoorslag

  Vochtdoorslag is regenwater dat door een gevel heen naar binnen dringt. Van de drie soorten vochtklachten is dit de enige die je aan het weer kunt aflezen, en dat maakt hem het makkelijkst te herkennen. Doorslaand vocht verschijnt binnen enkele uren tot een dag ná een slagregenbui, altijd op de gevel die de wind kreeg, en het droogt daarna weer op. Optrekkend vocht staat er het hele jaar, onderaan de muur, met een vrij scherpe bovenrand. Condens verschijnt bij koud weer op de koudste vlakken en heeft niets met regen te maken. Wie een paar keer noteert wanneer de vlek verschijnt en aan welke gevelzijde, weet welk van de drie het is — en dat bepaalt de hele aanpak, want de maatregelen sluiten elkaar uit.

• VlotterPremium · ook: Vlotter, vlotterkraan, vlotterventiel, drijver, boei

  Een vlotter is een drijvend lichaam dat met de waterstand meebeweegt en daarmee een kraan of een schakelaar bedient. Het is een van de weinige regelmechanismen in een woning zonder elektronica en zonder instelling: het water regelt zichzelf. Dat maakt hem betrouwbaar en het maakt de storingen voorspelbaar — een vlotter geeft het op doordat hij vastloopt, doordat hij vol water loopt, of doordat de afdichting die hij bedient versleten is.

• VlonderplankPremium · ook: Vlonderplank, terrasplank, dekplank, decking

  Een vlonderplank is een plank van hout of composiet waarmee een houten terras of een vlonder wordt gemaakt, gelegd op een onderconstructie van balken. De levensduur wordt niet bepaald door de plank maar door de onderconstructie en de ventilatie eronder. Een goede plank op een slechte onderbouw gaat tien jaar mee; dezelfde plank op een geventileerde, droge onderbouw twee keer zo lang.

• VlonderPremium · ook: Vlonder, houten terras, vlonderterras, terrasvlonder, dek, vlondervloer

  Een vlonder is een terras van planken op een onderconstructie van balken, met ruimte eronder zodat de constructie kan drogen en ventileren. De planken zijn meestal van hardhout, verduurzaamd naaldhout of composiet. Een vlonder ligt los van de grond en volgt daardoor niet elke verzakking zoals tegels dat doen.

• VloerwasPremium · ook: Vloerwas, boenwas, bijenwas, hardwas, hardwasolie, onderhoudswas

  Vloerwas is een onderhoudslaag van was die op een vloer wordt aangebracht om hem te beschermen en glans te geven. De belangrijkste regel gaat over waar je het níét op zet, en die wordt vaak te laat geleerd. Was hoort niet op een gelakte vloer. De laag hecht slecht, maakt de vloer glad, en — het duurste gevolg — hij maakt de vloer voorlopig onbehandelbaar: een gelakte vloer die is gewaxt, kan niet meer worden overgelakt voordat de was er volledig af is, en dat is een moeizame, kostbare bewerking.

• VloerputPremium · ook: Vloerput, vloerafvoer, bodemafvoer, kolk

  Een vloerput is een afvoer in de vloer die water opvangt en naar de riolering leidt. Voor een put in een badkamer is de belangrijkste vraag het afschot; voor een put in een kelder, garage of souterrain is het iets heel anders. Een vloerput die lager ligt dan het straatriool is een uitgang, en een ingang. Loopt het riool vol bij een hevige bui, dan zoekt het water het laagste open punt in de omgeving — en dat is precies die put in jouw kelder. Het gevolg is rioolwater op de vloer, en dat is een aanzienlijk vervelender schadebeeld dan regenwater. Daarvoor bestaat de terugslagklep: een klep die water één kant op laat en de andere kant afsluit. Bij elke afvoer onder het straatpeil is dat geen extra maar het uitgangspunt.

• Vloeibare dakcoatingPremium · ook: Vloeibare dakcoating, vloeibaar aangebrachte dakbedekking, vloeicoating, dakcoating

  Een vloeibare dakcoating wordt met een roller of kwast aangebracht en vormt na uitharding een naadloze waterkerende laag, doorgaans met een wapeningsvlies erin. Zij is bij uitstek geschikt voor complexe details en voor renovatie over een bestaande bedekking, en de ondergrond bepaalt het resultaat.

• Vlakschaaf · ook: Vlakschaaf, handschaaf, vlakbankschaaf

  Een vlakschaaf is een handschaaf waarmee je hout vlak en op maat brengt. Een beitel steekt onder een instelbare hoek door de zool en snijdt bij elke haal een dunne krul van het oppervlak. Hoe verder de beitel uitsteekt, hoe dikker de krul en hoe grover het werk.

• VijlPremium · ook: Vijl, lijmvijl, bankvijl, zoetvijl

  Een vijl is een staaf gehard staal met gekapte tanden, waarmee je door heen en weer te halen materiaal wegneemt van metaal, kunststof of hard hout. De vijl snijdt maar in één richting — vooruit, van je af. Dat is de belangrijkste eigenschap van het gereedschap en tegelijk de eigenschap die het vaakst wordt genegeerd: terugtrekken met druk maakt de tanden bot zonder iets weg te nemen.

• VerzinkenPremium · ook: Verzinken, thermisch verzinken, vuurverzinken, dompelverzinken, galvaniseren

  Verzinken is het aanbrengen van een laag zink op staal om het tegen roest te beschermen. Bij thermisch verzinken gaat het staal in een bad met vloeibaar zink. De laag beschermt niet alleen als afdekking maar ook actief: waar een kras zit, offert het zink zich op in plaats van het staal.

• VerzepingPremium · ook: Verzeping, verzepen, verzeepte verf

  Verzeping is het afbreken van een verflaag door de alkali uit een vochtige ondergrond. Verf op oliebasis, zoals alkydverf, kan er niet tegen. De verflaag wordt zacht en kleverig, verkleurt bruinig en laat los. Het gebeurt op vers of vochtig stucwerk, beton en kalkgebonden ondergronden, en soms op zink.

• VerstoppingPremium · ook: Verstopping, verstopte afvoer, blokkade, opstopping

  Een verstopping is een blokkade in een afvoer waardoor water niet of traag wegloopt. Voordat er een ontstopper of een loodgieter aan te pas komt, is er één waarneming die het hele vervolg bepaalt. Loopt er één afvoer traag, dan zit het probleem bij dat toestel; lopen er meerdere tegelijk traag, dan zit het verderop in de standleiding of in het riool. Dat onderscheid kost niets om vast te stellen — laat een kraan lopen en kijk wat er elders gebeurt — en het scheelt een middag zoeken op de verkeerde plaats.

• VerschilzettingPremium · ook: Verschilzetting, differentiële zetting, ongelijke zakking, zettingsverschil

  Verschilzetting is het verschil in zakking tussen delen van een gebouw of tussen naburige panden. Niet de zakking zelf veroorzaakt schade, maar het verschil: een gebouw dat gelijkmatig tien centimeter zakt, blijft heel; een gebouw waarvan de ene hoek twee centimeter meer zakt dan de andere, scheurt.

• Vernietigbaar besluitPremium · ook: Aanvechtbaar besluit

  Een vernietigbaar besluit is een besluit van de vergadering van eigenaars dat geldig is totdat de rechter het op verzoek van een belanghebbende vernietigt. Grond daarvoor is doorgaans een procedurefout of strijd met de redelijkheid en billijkheid. Voor het gebouw is dit relevant omdat een aangevochten onderhoudsbesluit het werk kan stilleggen, soms nadat de aannemer al is gecontracteerd.

• VerfsysteemPremium · ook: Verfsysteem, verfopbouw, laagopbouw, schildersysteem, coatingsysteem

  Een verfsysteem is de complete opbouw van verflagen op een ondergrond: de voorbehandeling, de grondlaag, een of meer tussenlagen en de aflaag. De lagen zijn op elkaar afgestemd en horen als geheel gekozen en aangebracht te worden. Het systeem bepaalt hoe lang het schilderwerk meegaat, niet de aflaag alleen.

• VerfrollerPremium · ook: Verfroller, roller, verfrol, vachtroller

  Een verfroller is een cilindrische vacht op een draaiende beugel, waarmee je verf snel en gelijkmatig op een groot vlak brengt. De poollengte — de lengte van de vezels — bepaalt vrijwel alles. Kort voor een glad resultaat op een glad vlak, lang om verf in een ruwe structuur te krijgen. Wie die keuze verkeerd maakt, krijgt of een gestructureerd vlak dat glad had moeten zijn, of een glad vlak met onbedekte plekken in de structuur.

• VerfbestekPremium · ook: Schilderbestek, verfadvies, onderhoudsbestek schilderwerk.

  Een verfbestek beschrijft precies welk schilderwerk wordt uitgevoerd: welke onderdelen, welke voorbehandeling, welk verfsysteem en hoeveel lagen. Het maakt offertes van verschillende schilders vergelijkbaar en is bij groter onderhoud onmisbaar.

• Verfbak · ook: Verfbak, verfbakje, rolbak, verfrolbak, schilderbak

  Een verfbak is een ondiepe bak waarin je verf giet om er een roller mee te vullen. Het schuine deel of het losse rooster gebruik je om de roller af te strijken, zodat de verf gelijkmatig in de vacht zit en de roller niet overvol is.

• VerfPremium · ook: Lak voor de glanzende afwerklaag op hout en metaal, muurverf voor wanden en plafonds, grondverf voor de hechtlaag.

  Verf is een vloeibare laag die na drogen een beschermende en decoratieve huid vormt. Buiten is bescherming de hoofdzaak: een verflaag houdt water uit het hout en uv-licht van het oppervlak.

• Verduurzaamd houtPremium · ook: Verduurzaamd hout, geimpregneerd hout, behandeld hout, tuinhout

  Verduurzaamd hout is hout waarin onder druk een houtverduurzamingsmiddel is gebracht, zodat het bestand is tegen schimmels en insecten. Het is de standaard voor tuinhout: schuttingen, vlonderbalken, palen en tuinhuizen. Dat het is behandeld, betekent niet dat het onbeperkt meegaat: de bescherming zit alleen zo diep als het middel is doorgedrongen, en dat is bij de meeste houtsoorten enkele millimeters.

• VerdelerPremium · ook: Verdeler, verdeelunit, collector

  Een verdeler is het punt waar een aanvoerleiding wordt opgesplitst in meerdere groepen, en waar de retourleidingen weer samenkomen. Bij vloerverwarming zit op elke groep een regelklep en een debietmeter. Het is het punt waar de installatie wordt ingeregeld, en daarmee de plek die bepaalt of alle ruimten evenredig warm worden.

• VerblendsteenPremium · ook: Verblendsteen, gevelsteen, verblender, sierbaksteen

  Een verblendsteen is een baksteen die is bedoeld voor het zichtbare gevelvlak: strak van vorm, gelijkmatig van kleur en vorstbestand. Het onderscheid met een gewone metselsteen zit in het uiterlijk en in de vorstbestandheid, niet noodzakelijk in de sterkte.

• VerankeringPremium · ook: Verankering, ankering, bevestiging, vastzetten

  Verankering is het constructief verbinden van een onderdeel aan een dragende ondergrond, zodat de krachten die erop werken veilig worden overgebracht. Het gaat om een keten van drie schakels: het bevestigde onderdeel, het anker en de ondergrond. De keten is zo sterk als de zwakste schakel, en dat is bijna nooit het anker. Het is de ondergrond — de halfsteens muur, de aangetaste steen, de spouwisolatie waar de plug in draait, het stucwerk dat voor beton werd aangezien.

• VensterluikPremium · ook: Vensterluik, raamluik, luik, blind

  Een vensterluik is een scharnierend paneel aan de buitenzijde van een raam dat je kunt sluiten. Het beschermt tegen weer, licht, warmte en inbraak, en het bepaalt in oude en beschermde panden voor een groot deel het gevelbeeld.

• VensterdorpelPremium · ook: Raamdorpel, vensterdorpel

  De vensterdorpel is het horizontale element onder een venster, aan de buitenzijde de waterslag en aan de binnenzijde de vensterbank. De term wordt gebruikt voor het onderste deel van het kozijn zelf en voor het element daaronder; welke van de twee wordt bedoeld, blijkt uit de context. Het element zelf is eenvoudig; de aansluitingen aan de zijkanten bepalen of het werkt. De dorpel steekt aan beide zijden uit tot in het metselwerk, zodat het water niet langs de uiteinden de gevel in loopt.

• VellingkantPremium · ook: Vellingkant, velling, gebroken kant, afgeschuinde kant, facet, chamfer

  Een vellingkant is een schuin afgesneden of afgeronde hoek langs de rand van een onderdeel. Het is een detail van een paar millimeter dat drie problemen tegelijk oplost, en dat om die reden overal terugkomt. Verf wordt op een scherpe hoek te dun en laat daar het eerst los; een scherpe hoek beschadigt bij het minste stootje; en twee onderdelen die precies tegen elkaar aan komen, laten elke maatafwijking zien — een velling maakt van die naad een bewuste lijn.