Naar de inhoud

Dit is een bètaversie van Builddocs. Je kunt alles bekijken, maar aanmelden en een abonnement afsluiten kan nog niet.

Begrip

Vechtformaat

Onderwerp Werk

Ook: Vechtformaat · vechtsteen · VF

In het kort

Vechtformaat is een baksteenformaat van ongeveer 210 bij 100 bij 40 millimeter. De steen is even lang en even breed als een waalformaat, maar een centimeter platter. Dat geeft een gevel met meer lagen, meer voeg en een sterker liggend lijnenspel. Bij herstel en aanbouw bepaalt het formaat of nieuw metselwerk aansluit op oud.

Er staat meer over vechtformaat

Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.

Abonnement bekijkenInloggen

Uitgebreid

Twee huizen naast elkaar in een straat uit de jaren dertig. Ze zijn even hoog en even breed, en toch oogt het ene strakker en langer dan het andere. Leg er een rolmaat tegen en het verschil is gevonden: bij het ene huis liggen er ongeveer zeventien lagen steen in een meter hoogte, bij het andere twintig. Het tweede is gemetseld in vechtformaat.

Een baksteenformaat is een afgesproken maat met een naam. Waalformaat is de bekendste: ongeveer 210 millimeter lang, 100 breed en 50 hoog. Vechtformaat heeft dezelfde lengte en breedte, maar is 40 millimeter hoog. Die ene centimeter lijkt weinig. In een gevel telt hij op tot een ander beeld en een andere rekening.

Het beeld eerst. Een platte steen maakt de horizontale voegen talrijker en legt ze dichter bij elkaar. De gevel krijgt een liggend karakter: hij lijkt breder en lager dan hij is. Architecten kiezen het formaat om die reden, vroeger en nu. Je ziet het aan woningen en openbare gebouwen uit de jaren twintig en dertig, en opnieuw aan nieuwbouw van de laatste decennia.

Dan de rekening. In een m² halfsteens metselwerk met een voeg van tien millimeter gaan ongeveer 91 stenen in vechtformaat. Bij waalformaat zijn dat er 75, bij dikformaat 61. De metselaar legt dus per m² ruim een vijfde meer stenen dan bij waalformaat, en de voeger heeft meer m¹ voeg. Dat zie je terug in de prijs en in de bouwtijd.

Omdat lengte en breedte gelijk zijn aan die van waalformaat, verandert er aan de dikte van de muur niets. Een buitenblad in vechtformaat is net als een buitenblad in waalformaat ongeveer tien centimeter dik. Het verschil zit alleen in de hoogte van de lagen.

Die hoogte is wat telt bij herstel en aanbouw. Een steen van 50 millimeter past niet in een muur van 40 millimeter hoge stenen: na een paar lagen lopen de voegen uit elkaar. Wie een raam laat dichtzetten, een scheur laat inboeten of een uitbouw tegen een bestaande gevel zet, moet dus weten welk formaat er zit. De naam alleen is daarvoor niet genoeg. De maat die een fabrikant onder de naam vechtformaat levert, verschilt per fabriek, en oude steen is zelden precies 40 millimeter. Meten aan je eigen gevel gaat voor de naam in een prijslijst.

Hielp dit?

We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.

Verder bij dit onderwerp

Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.