Begrippen

W

• WandPremium · ook: Binnenwand, scheidingswand

  Een wand scheidt ruimtes binnen een woning. De belangrijkste vraag bij elke wand die je wilt weghalen of doorbreken is of hij draagt. Het antwoord bepaalt of het een klus van een dag is of een constructieve ingreep.

• WangPremium · ook: Wang, trapwang, trapboom, limoen

  De wang is de schuine zijplank van een trap waarin of waarop de treden zijn bevestigd. Zij draagt de hele trap. Bij een houten trap zijn de treden in de wang gesponningd en met spieën vastgezet; als die spieën loskomen, gaat de trap kraken en uiteindelijk bewegen.

• WapeningPremium · ook: Wapening, betonstaal, bewapening

  Wapening is het staal in gewapend beton. Beton is sterk op druk en zwak op trek; het staal neemt de trekkrachten op. Waar de trek in een constructie zit, moet de wapening zitten. Dat is de kern: wapening op de verkeerde plaats werkt niet, hoeveel het er ook is.

• WapeningsbandPremium · ook: Wapeningsband, voegband, naadband, papieren band, glasvezelband, scrim

  Een wapeningsband is een strook papier of glasvezelweefsel die een naad tussen twee platen overbrugt en de afwerking daarover scheurvrij houdt. De naadscheur die na het eerste stookseizoen terugkomt, heeft vrijwel altijd dezelfde oorzaak, en die zit in de volgorde. De band hoort ín de plamuur, niet erop. Eerst een laag voegmiddel in de naad, dan de band erin drukken en met de plamuurmes doorhalen zodat er alleen een dun laagje onder blijft, en pas daarna afwerken. Wie de band droog opplakt en er vervolgens overheen plamuurt, heeft geen verbinding tussen band en plaat: de plamuur zit op de band en de band ligt los op de naad. Bij de eerste beweging scheurt het precies daar open.

• WapeningscorrosiePremium · ook: Wapeningscorrosie, roestende wapening, staalcorrosie in beton

  Wapeningscorrosie is het roesten van het staal in gewapend beton, wat gebeurt zodra de beschermende werking van het beton eromheen verdwijnt. Roest neemt meer ruimte in dan staal, en die volumetoename drukt de betondekking eraf; dat afspatten is wat mensen betonrot noemen.

• WapeningsgaasPremium · ook: Wapeningsgaas, betonnet, bouwstaalmat, wapeningsnet

  Wapeningsgaas is een net van stalen staven dat in beton wordt gelegd om trekkrachten op te nemen, omdat beton wel druk kan hebben maar nauwelijks trek. Er bestaat een tweede betekenis: een glasvezelweefsel dat in stucwerk of in een isolatiesysteem wordt ingebed om scheurvorming te spreiden. Beide heten in de praktijk wapeningsgaas en beide doen hetzelfde principe — spanning verdelen in plaats van laten samenkomen in één scheur.

• Waterdichte kelderPremium · ook: Waterdichte kelder, kelderafdichting, waterdichte bak

  Een waterdichte kelder is een kelder die bestand is tegen grondwaterdruk en die droog blijft, ook wanneer de grondwaterstand boven de keldervloer staat. In grote delen van Nederland staat het grondwater hoog, en dat maakt de kelder tot het bouwdeel waar de eisen aan waterdichtheid het hoogst zijn.

• WaterkeringPremium · ook: Waterkering, waterkerende laag, vochtkering, kering

  Een waterkering is een strook lood, folie of kunststof in een muur of dakaansluiting die water dat in de constructie is gedrongen, opvangt en naar buiten leidt. Zij zit boven ramen en deuren in een spouwmuur, onderin de gevel tegen optrekkend vocht en bij de aansluiting van een dak op een muur. Ontbreekt zij, dan komt het water binnen.

• WederopbouwPremium · ook: Wederopbouw, wederopbouwperiode, naoorlogse bouw, jaren-vijftig- en zestigbouw

  Wederopbouw is de woningbouw uit de periode 1940 tot ongeveer 1965, gebouwd om de woningnood na de oorlog snel op te lossen. Het is verreweg de grootste voorraad van Nederland en daarmee de grootste verduurzamingsopgave. Voor wie er woont of er een koopt, komen drie dingen samen: asbest is in deze periode volop toegepast, de woningen hebben doorgaans een spouwmuur zonder isolatie die eenvoudig te vullen is, en de plattegronden zijn krap maar logisch — de bouwtechniek is beter dan de reputatie.

• WenteltrapPremium · ook: Wenteltrap, spiltrap, draaitrap, spiraaltrap

  Een wenteltrap is een trap waarvan de treden rondgaand om een spil of een open kern naar boven lopen. Hij lost één probleem uitstekend op — hij vraagt de minste vloeroppervlakte van alle traptypen — en levert daarvoor drie dingen in die je pas merkt als hij er staat: de treden zijn aan de binnenzijde smal, er kan nooit meer een bank of een matras naar boven, en hij is met een dienblad, een wasmand of een kind op de arm onhandig. Wie hem kiest, hoort dat vooraf te weten.

• WerktekeningPremium · ook: Werktekening, uitvoeringstekening, bestektekening, detailtekening, productietekening

  Een werktekening is de tekening waarmee daadwerkelijk wordt gebouwd: met maten, materialen en details. De belangrijkste zin voor een particuliere opdrachtgever: op een vergunningstekening kun je niet bouwen. Die is gemaakt om te laten zien dat het plan aan de regels voldoet; hij zegt niets over hoe de dakrand wordt afgewerkt, waar de leidingen lopen of hoe de aansluiting tussen gevel en kozijn eruitziet. Bouwen op een vergunningstekening betekent dat de aannemer die keuzes zelf maakt — en dat je die pas ziet als het klaar is.

• WerkvloerPremium · ook: Werkvloer, schoonwerkvloer, schone werkvloer

  Een werkvloer is een dunne laag schraal beton die op de uitgegraven bodem wordt gestort voordat de echte fundering wordt gemaakt. Hij draagt niets. Hij zorgt voor een schoon, vlak en stevig vlak waarop de wapening en de bekisting kunnen staan, en houdt de grond uit het constructiebeton.

• WindbelastingPremium · ook: Windbelasting, windlast

  Windbelasting is de kracht die de wind op een gebouw uitoefent: druk aan de kant waar de wind op staat en zuiging aan de andere kanten en op het dak. De constructeur rekent ermee bij het ontwerp van de draagconstructie, de gevel en het dak, en de dakdekker en installateur bij het bevestigen van dakbedekking, pannen en zonnepanelen.

• WinkelhaakPremium · ook: Winkelhaak, haakse hoek, timmermanshaak, aanslagwinkelhaak, blokhaak

  Een winkelhaak is een meetgereedschap met twee benen die een vaste hoek van negentig graden insluiten, waarmee je haaksheid controleert en haaks aftekent. Het is een controlegereedschap eerder dan een meetgereedschap. Een winkelhaak vertelt je niet hoe groot iets is maar of het klopt, en dat is bij zaag-, timmer- en tegelwerk de vraag die het resultaat bepaalt.

• WolfeindPremium · ook: Wolfeind, wolfseind, wolfsend

  Een wolfeind is het schuine dakvlakje dat de bovenkant van een topgevel afsnijdt, boven aan de kopse kant van een zadeldak. Het dak eindigt daar niet in een punt maar in een klein driehoekig schild. Je ziet het veel bij boerderijen, landhuizen en woningen uit de jaren twintig en dertig.

• Woningscheidende muurPremium · ook: Woningscheidende muur, woningscheidende wand, scheidingsmuur, bouwmuur

  Een woningscheidende muur is de muur tussen twee zelfstandige woningen, dus tussen jouw huis en dat van de buren. Hij houdt geluid en brand tegen en draagt meestal ook de vloeren. Wat je met die muur mag doen, is daarom beperkt: hij is zelden alleen van jou.