Kennis / Woningtypen

8 van 26 woningtypen

• regelgeving

  Mantelzorgwoning en inwoning

  Als bouwvorm van alle tijden; als geregelde categorie sinds 2014, toen de mantelzorgwoning onder voorwaarden vergunningvrij werd. De aandacht groeit sinds 2020 door de vergrijzing en de druk op de woningmarkt.

  6 minuten lezen·2× bekeken

• wonen

  De jaren-dertig woning

  1920 tot 1940, met de meeste woningen tussen 1925 en 1939. Nederland heeft er ruwweg 800.000 van, ongeveer een op de tien woningen in de voorraad, en het is daarmee het meest gewilde en meest besproken woningtype van het land. Je vindt ze in de uitbreidingswijken die tussen de vooroorlogse stad en de naoorlogse wijken in liggen: de zuidelijke en oostelijke schil van de grote steden, de tuindorpen van de woningbouwverenigingen, en de complete straatwanden in plaatsen als Hilversum, Amersfoort, Zwolle, Eindhoven, Breda en Apeldoorn. Een aanzienlijk deel is nog in bezit van corporaties, vooral in de vroege tuindorpen.

  10 minuten lezen·1× bekeken

• wonen

  De galerijflat in systeembouw, 1965 tot 1980

  1965 tot 1980, met de meeste complexen tussen 1966 en 1978. Ze staan in de naoorlogse uitbreidingswijken van de grote en middelgrote steden, meestal in stroken langs een groenzone of een ontsluitingsweg, en in de groeikernen die in die jaren zijn aangewezen. Het gaat om tienduizenden woningen, gebouwd in een beperkt aantal bouwsystemen die elk hun eigen elementen en zwakke plekken hebben. Welk systeem het is, bepaalt wat er kan: bij het ene systeem is de gevel dragend en bij het andere niet, en dat verschil beslist of je de gevel kunt openen, isoleren of vervangen.

  11 minuten lezen·1× bekeken

• wonen

  De doorzonwoning, 1960 tot 1975

  1960 tot 1975, met het zwaartepunt tussen 1962 en 1974. In die vijftien jaar is een groot deel van de Nederlandse rijwoningvoorraad gebouwd, in uitbreidingswijken aan de rand van vrijwel elke stad en van vrijwel elk dorp. Je herkent die wijken aan de lange rechte rijen, de ruime achtertuinen en de brede groenstroken tussen de blokken. De woningen zijn in serie neergezet, vaak honderden tegelijk door dezelfde aannemer, met een beperkt aantal varianten. Koop en huur staan door elkaar in dezelfde rij, wat betekent dat je in één blok volledig aangepakte woningen aantreft naast woningen waar sinds de oplevering weinig is gebeurd.

  11 minuten lezen·2× bekeken

• wonen

  De boerderij en het voormalige agrarische gebouw

  Van voor 1900 tot ongeveer 1970. Het woongedeelte is meestal tussen 1850 en 1940 gebouwd, vaak op een oudere plattegrond en soms met een kern die nog ouder is. Het bedrijfsgedeelte is daarna herhaaldelijk verbouwd, verhoogd of vervangen, en de losse schuren en ligboxenstallen op het erf zijn bijna altijd jonger dan het huis. Nederland telt enkele tienduizenden boerderijen die geheel of gedeeltelijk als woning in gebruik zijn, en dat aantal groeit doordat agrarische bedrijven stoppen en de gebouwen een woonbestemming krijgen. Ze staan verspreid over het hele buitengebied, met per streek een eigen bouwvorm: de langgevel in Noord-Brabant en Limburg, de kop-hals-romp en de Oldambtster in Friesland en Groningen, de stolp in Noord-Holland en West-Friesland, het hallehuis en het los hoes in Twente, de Achterhoek en de Veluwe. Een aanzienlijk deel is gemeentelijk of rijksmonument, of ligt in een beschermd dorpsgezicht.

  13 minuten lezen·1× bekeken

• wonen

  De bloemkoolwoning, 1975 tot 1990

  1975 tot 1990, met het zwaartepunt tussen 1977 en 1988. De aanleiding was het woonerf uit de jaren zeventig en de eerste isolatie-eisen die na de oliecrisis in de bouwverordeningen terechtkwamen. Rond 1990 verdwijnt het type: de Vinexwijken die daarna komen, zijn weer strakker verkaveld en beter geïsoleerd. Nederland heeft honderdduizenden woningen uit deze periode, verspreid over vrijwel elke gemeente die in die jaren is uitgebreid. Ze staan aan de rand van middelgrote steden en in de groeikernen van toen: Purmerend, Almere, Zoetermeer, Spijkenisse, Nieuwegein, Capelle aan den IJssel, Hoorn en Helmond. Het zijn zowel koop- als huurwoningen, met in de latere jaren van de periode een groot aandeel koop.

  12 minuten lezen·2× bekeken

• wonen

  De arbeiderswoning van voor 1920

  Ongeveer 1880 tot 1920. De Woningwet van 1901 en de gemeentelijke bouwverordeningen die erop volgden vormen binnen die periode een duidelijke scheidslijn: daarvoor werd er gebouwd zonder toezicht op maten, lichttoetreding en riolering, daarna met een minimum aan eisen. Woningen van na 1901 zijn gemiddeld ruimer, hoger en beter geventileerd dan de blokken van twintig jaar eerder. Nederland heeft nog enkele honderdduizenden woningen uit deze periode. Ze staan geconcentreerd in de negentiende-eeuwse schil van Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht, Groningen, Leiden, Dordrecht en Arnhem, in de fabrieksbuurten van Twente, Tilburg en Zuid-Limburg, en in de oude dorpskernen langs vaarten en spoorlijnen. In de westelijke steden staat een groot deel op houten palen, in het oosten en zuiden vrijwel altijd op staal.

  13 minuten lezen·1× bekeken