Begrippen

R

• RaamdorpelsteenPremium · ook: Raamdorpelsteen, raamdorpel, onderdorpel, waterdorpel, vensterbank buiten, lekdorpel

  De raamdorpelsteen is de schuine steen onder een raam die het regenwater van de gevel weg voert. Aan de onderzijde ervan zit het detail waar de hele werking op rust en dat bij schade vrijwel altijd de oorzaak is: de waterhol, een groef in de onderkant. Water dat over de dorpel loopt en aan de onderrand hangt, kruipt zonder die groef langs de onderzijde terug de gevel in. Een dichtgesmeerde, weggesleten of ontbrekende waterhol is de meest voorkomende verborgen oorzaak van vochtplekken onder een raam.

• RaaplaagPremium · ook: Raaplaag, raapwerk, uitvlaklaag

  De raaplaag is de laag stucwerk die de wand vlak maakt. Zij wordt aangebracht op de hechtlaag en zij vormt de ondergrond voor de afwerklaag. Zij is doorgaans tien tot twintig millimeter dik en zij bepaalt of de wand recht is. De afwerklaag maakt hem glad; de raaplaag maakt hem vlak. Dat verschil wordt vaak verward.

• RabatPremium · ook: Rabat, rabatdelen, rabatplanken, potdekseldelen, gevelbekleding, zweeds rabat

  Rabat is horizontale houten gevelbekleding waarvan de delen elkaar overlappen of met een sponning in elkaar vallen. Het werkt op één principe: elk deel hangt over het deel eronder heen, zodat water naar buiten wordt geleid. En daar zit ook de fout die het vaakst wordt gemaakt: de delen moeten op een geventileerde regellat hangen, niet strak tegen de wand. Zonder die luchtspouw kan het hout aan de achterzijde niet drogen, en dan rot het van binnenuit — onzichtbaar, tot een deel het begeeft.

• RabatdeelPremium · ook: Rabatdeel, rabatdelen, rabatplank, zweeds rabat, channelsiding

  Een rabatdeel is een gevelplank met een sponning aan boven- en onderzijde, waardoor de delen in elkaar vallen. Het verschil met potdekselwerk lijkt cosmetisch en is dat niet. Rabatdelen vallen in elkaar, en juist daardoor moeten ze ruimte houden om te werken. Hout krimpt en zwelt dwars op de nerf, en bij een strak tegen elkaar gelegde gevel kan die beweging nergens heen: de delen drukken tegen elkaar, de wand trekt bol en de sponning splijt. De leverancier geeft daarom een speling op tussen de delen — enkele millimeters — en die ruimte is geen slordigheid maar constructie. Bij potdekselwerk lost de overlap dat vanzelf op; bij rabat moet je het bewust doen.

• Radiatorkwast · ook: Radiatorkwast, radiatorenkwast, verwarmingskwast, gebogen kwast

  Een radiatorkwast is een kwast met een lange, gebogen steel waarmee je achter en tussen een radiator kunt verven. De haren staan haaks of schuin op de steel, zodat je de muur achter de radiator en de achterzijde van de platen bereikt zonder de radiator van de wand te halen.

• RandafdichtingPremium · ook: Randafdichting, randafwerking, randvoeg, aansluitvoeg, kitrand, kitvoeg langs de rand, afkitten

  Een randafdichting is de afdichting op de plek waar een bouwdeel eindigt tegen een ander bouwdeel: de rand van een bad tegen de wand, de vloer tegen de muur, het kozijn tegen de gevel. Zij houdt water, lucht en vuil buiten op een naad die altijd een beetje beweegt. Meestal is het een kitvoeg, soms een band of een profiel.

• RandstrookPremium · ook: Randstrook, randisolatiestrook, kantstrook, wandstrook, randdempingsstrook

  Een randstrook is een strook zacht materiaal die rondom tegen de wanden wordt gezet voordat er een dekvloer wordt gestort of gegoten. Hij doet twee dingen tegelijk en beide zijn onzichtbaar zodra de vloer ligt. Hij geeft de dekvloer ruimte om uit te zetten en te krimpen, en hij zorgt dat de vloer nergens contact maakt met de wand — want elk contactpunt is een brug waarlangs geluid naar de buren gaat. Vergeten of te vroeg afgesneden is niet te herstellen zonder de vloer eruit te halen.

• RaspPremium · ook: Rasp, houtrasp, raspvijl, schrobzaag-rasp

  Een rasp is een houtbewerkingsgereedschap met losse, uitgestoken tanden, waarmee je snel en grof materiaal wegneemt van hout en van andere zachte materialen. Het verschil met een vijl zit in de tandvorm. Een vijl heeft doorlopende gekapte groeven die op metaal werken; een rasp heeft losstaande punten die het hout wegscheuren. Dat gaat snel en het laat een ruw oppervlak achter — de rasp is een vormgereedschap, geen afwerkgereedschap.

• ReiPremium · ook: Rei, rij, richtlat, aluminium rei, afreilat

  Een rei is een rechte, stijve lat van aluminium waarmee je vlakheid controleert en waarmee je specie, mortel of egaline afstrijkt. Het is een van de weinige stukken gereedschap waarbij je aan de prijs vrijwel niets hebt: wat telt is of hij recht is. Een verbogen rei maakt elke vloer en elke wand die je ermee afwerkt onherstelbaar krom.

• RococoPremium · ook: Rococo, met kleine letter

  Rococo is de sierlijke stijl die in Nederland vooral tussen ongeveer 1730 en 1780 werd toegepast, herkenbaar aan asymmetrische krullen, schelpvormen en lichte kleuren. Je vindt hem in ons land zelden aan het hele huis en meestal in het interieur: in stucplafonds, schouwen, deuromlijstingen en trapleuningen.

• RubberhamerPremium · ook: Rubberhamer, rubberen hamer, gummihamer, kunststofhamer, terugslagvrije hamer, deadblow

  Een rubberhamer is een hamer met een kop van rubber, bedoeld om te slaan zonder het werkstuk te beschadigen. Er zit een misverstand in het gebruik dat veel klussen minder nauwkeurig maakt. Rubber slaat niet zachter — het slaat over een langere tijd en een groter vlak, en het veert terug. Die terugveer neemt een deel van de klap mee terug en maakt de plaats van de klap onvoorspelbaar. Wie een tegel of een straatsteen precies op hoogte wil krijgen, is beter af met een terugslagvrije hamer of een houten hamer, en gebruikt rubber daar waar het oppervlak vooral niet mag beschadigen.

• RugvullingPremium · ook: Rugvulling, achtervulling, schuimkoord, rondkoord, fond de joint

  Rugvulling is het ronde schuimkoord dat achter in een voeg wordt gedrukt voordat de kit wordt aangebracht. Het doet twee dingen tegelijk: het bepaalt de diepte van de kitvoeg en het zorgt dat de kit niet aan de bodem hecht, zodat hij vrij kan rekken.