Begrippen

R

• RookmelderPremium · ook: Rookmelder, rookalarm, rookdetector, brandmelder

  Een rookmelder is een apparaat dat rookdeeltjes in de lucht detecteert en met een luid signaal alarm slaat. Sinds 1 juli 2022 is een rookmelder verplicht op elke verdieping van elke woning in Nederland, ook in bestaande bouw. De reden dat het ertoe doet, is niet de brand maar de rook: bij een woningbrand overlijden mensen vrijwel altijd aan rookvergiftiging, en dat gebeurt in de slaap — je wordt van rook niet wakker, want je reukzin slaapt mee.

• RoyementPremium · ook: Royement, royeren, geroyeerd

  Royement is het doorhalen van een hypotheek in de openbare registers van het Kadaster. De hypotheek zelf is dan al afgelost. Het royement haalt de aantekening weg die bij het perceel staat, zodat aan het register te zien is dat de bank geen recht meer heeft op de woning. Zonder die stap blijft de oude inschrijving zichtbaar.

• Recht van overpadPremium · ook: Recht van overpad, erfdienstbaarheid van weg, uitpad

  Het recht van overpad is een erfdienstbaarheid die de eigenaar van een perceel het recht geeft over het perceel van een ander te gaan, doorgaans om zijn eigen perceel te bereiken. Het is de meest voorkomende erfdienstbaarheid bij woningen, en het is tegelijk een van de meest voorkomende bronnen van burenconflicten.

• Rechtens verkregen niveauPremium · ook: Rechtens verkregen niveau, afgekort RVN

  Het rechtens verkregen niveau is het kwaliteitsniveau dat een bestaand bouwwerk of bouwdeel feitelijk heeft, voor zover dat niveau destijds rechtmatig tot stand is gekomen. Bij een verbouwing mag je dat niveau niet verlagen, maar je hoeft het meestal ook niet op te trekken naar wat voor nieuwbouw geldt.

• RecyclenPremium · ook: Recyclen, recycling, hergebruiken van grondstoffen, materiaalhergebruik

  Recyclen is het terugbrengen van afgedankt materiaal tot grondstof voor nieuwe producten. De bouw scoort op papier hoog en de werkelijkheid is genuanceerder. Verreweg het meeste bouw- en sloopafval in Nederland wordt verwerkt, en het overgrote deel daarvan eindigt als granulaat onder wegen — dat is downcycling en geen kringloop. Een betonnen balk wordt puin, puin wordt fundering, en fundering wordt niets meer. Het verschil met hergebruik, waarbij die balk opnieuw een balk wordt, is precies waar circulair bouwen over gaat: de waarde van het materiaal behouden in plaats van alleen de massa.

• RegiecontractPremium · ook: Regiecontract, regieovereenkomst, werk in regie, uitvoering op regiebasis

  Bij een regiecontract reken je af op basis van de werkelijk bestede uren, de gebruikte materialen en wat er is ingehuurd, plus een afgesproken opslag. De prijs staat vooraf niet vast. Je betaalt wat het werk kost. Het risico van tegenvallers ligt daarmee bij jou als opdrachtgever en niet bij de aannemer.

• RegistergoedPremium · ook: Registergoed, registergoederen

  Een registergoed is een goed waarvan de overdracht en de bezwaring alleen geldig zijn als de akte wordt ingeschreven in de openbare registers. Woningen, grond, appartementsrechten en erfpachtrechten vallen eronder. Daarom moet er bij de koop van een huis altijd een notaris aan te pas komen.

• RenovatiePremium · ook: Renovatie, verbouwing, opknappen, moderniseren

  Renovatie is het ingrijpend vernieuwen of verbeteren van een bestaand gebouw. Voor eigenaren is het verschil met onderhoud een kwestie van woordkeuze. In het huurrecht is het dat allerminst. Onderhoud moet de verhuurder uitvoeren en de huurder moet het dulden; renovatie is een verbetering en daarvoor is een redelijk voorstel nodig. Dat onderscheid bepaalt drie dingen tegelijk: of de huurder mee moet werken, of de huur omhoog mag, en of er een vergoeding hoort bij de overlast. Bij een complex van tien of meer woningen geldt bovendien dat een voorstel als redelijk wordt vermoed wanneer ten minste zeventig procent van de huurders instemt — en daarmee is het voor de rest ook bindend.

• RestauratiePremium · ook: Te onderscheiden van renovatie, vernieuwen naar hedendaagse maatstaven, en van reconstructie, opnieuw maken wat verdwenen is

  Restauratie is het herstellen van een historisch bouwwerk met behoud van zoveel mogelijk oorspronkelijk materiaal en met respect voor de gelaagdheid van het gebouw. Het uitgangspunt is behouden en herstellen, niet vervangen.

• RestpuntPremium · ook: Restpunt, opleverpunt, gebrek bij oplevering

  Een restpunt is een gebrek of een onvolkomenheid die bij de oplevering wordt vastgesteld en die de aannemer nog moet verhelpen. De restpuntenlijst is het document waarmee je vastlegt wat er niet klopt. Wat er niet op staat, is aanzienlijk lastiger later nog te claimen.

• RetentierechtPremium · ook: Retentierecht, terughoudingsrecht

  Het retentierecht geeft een aannemer de bevoegdheid de afgifte van een zaak op te schorten tot hij is betaald. In de bouw betekent dat: het bouwwerk niet vrijgeven, bijvoorbeeld door het af te sluiten of te omheinen. Het is het spiegelbeeld van het opschortingsrecht van de opdrachtgever, en het is voor een aannemer het krachtigste middel om betaling af te dwingen.

• RevolutiebouwPremium · ook: Revolutiebouw, revolutiebouwwoning, speculatiebouw, krotwoning

  Revolutiebouw is de haastige, speculatieve woningbouw uit ruwweg 1870 tot 1901, gebouwd om snel te verkopen en met minimale materialen. Het is de bouw die in 1901 de Woningwet heeft afgedwongen — de eerste Nederlandse wet die eisen stelde aan woningen. Die panden staan er nog: hele straten in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag. Voor wie er een koopt, is de vuistregel: verwacht dat de fundering, de balklagen en de scheidingswanden de zwakke punten zijn, en laat dat vóór aankoop onderzoeken.

• RietdekkerPremium · ook: Rietdekker, rietdekkersbedrijf, dakdekker riet

  Een rietdekker legt en onderhoudt rieten daken. De levensduur van een rieten dak wordt zelden bepaald door de kwaliteit van het riet. De dakhelling en de mogelijkheid om te drogen bepalen hoe lang het meegaat — een steil dak dat na regen snel opdroogt, gaat twee keer zo lang mee als een flauw dak in de schaduw. Een rieten dak op het noorden, onder bomen of met een te flauwe helling vraagt daarom binnen twintig jaar aandacht, terwijl hetzelfde riet op een steil, vrijstaand zuidvlak veertig jaar of meer haalt.

• Risico-overgangPremium · ook: Risico-overgang, overgang van het risico, risico-overdracht

  Risico-overgang is het moment waarop schade aan een woning of aan een bouwwerk niet langer voor rekening van de een komt maar van de ander. Bij de koop van een woning is dat doorgaans de levering bij de notaris. Bij een verbouwing is het de oplevering van het werk. Vanaf dat moment moet jouw verzekering lopen.

• Risicoklasse asbestPremium · ook: Risicoklasse · saneringsklasse · klasse 1, 2 en 2A

  De risicoklasse geeft aan hoeveel asbestvezels er bij het verwijderen van een toepassing vrij kunnen komen, en daarmee hoe zwaar de eisen aan het werk zijn. Er zijn drie klassen: 1, 2 en 2A. De klasse wordt bepaald in de asbestinventarisatie en bepaalt de werkwijze, de beschermingsmiddelen en de eindcontrole.

• RococoPremium · ook: Rococo, met kleine letter

  Rococo is de sierlijke stijl die in Nederland vooral tussen ongeveer 1730 en 1780 werd toegepast, herkenbaar aan asymmetrische krullen, schelpvormen en lichte kleuren. Je vindt hem in ons land zelden aan het hele huis en meestal in het interieur: in stucplafonds, schouwen, deuromlijstingen en trapleuningen.

• Roerende zaakPremium · ook: Roerende zaak, roerende zaken

  Een roerende zaak is een zaak die niet onroerend is, dus alles wat niet de grond zelf is en er ook niet duurzaam mee verbonden is. Bij een woning gaat het om wat de verkoper in beginsel mee mag nemen: meubels, gordijnen en soms zelfs de tuinschuur. Wat er precies onder valt, blijkt uit de lijst van zaken.

• RooilijnPremium · ook: Rooilijn, voorgevelrooilijn, achtergevelrooilijn, bouwgrens, bebouwingsgrens

  Een rooilijn is de lijn in een omgevingsplan waarop of waarachter gebouwd moet worden. Het is de maat die bepaalt waar op je perceel je mag bouwen — en het onderscheid dat mensen het vaakst missen is dit: de rooilijn is niet je erfgrens. Je perceel kan tot aan de stoep lopen terwijl de rooilijn twee meter naar achteren ligt. En bij vergunningvrij bouwen speelt de voorgevelrooilijn een sleutelrol: vóór die lijn is vrijwel niets vergunningvrij, erachter een heleboel wel.

• Raad van ArbitragePremium · ook: Raad van Arbitrage, RvA, Raad van Arbitrage in bouwgeschillen

  De Raad van Arbitrage in bouwgeschillen is het instituut dat in Nederland bouwgeschillen beslecht via arbitrage. De arbiters zijn bouwkundigen, installatiedeskundigen en juristen. Voor de bouw is dit de gebruikelijke route; in veel bouwcontracten en in de UAV wordt naar deze instantie verwezen.

• RandaardePremium · ook: Randaarde, randaardestopcontact, geaard stopcontact, schuko, contactdoos met randaarde

  Randaarde is het Nederlandse en Duitse systeem waarbij de aardverbinding van een stopcontact via twee metalen beugels aan de rand van de contactdoos loopt. De aarde is er niet voor het apparaat maar voor de persoon. Als er door een defect spanning op de metalen behuizing van een wasmachine, een boiler of een boormachine komt, voert de aardleiding die weg — en in combinatie met een aardlekschakelaar wordt de groep dan binnen milliseconden afgeschakeld. Zonder werkende aarde gebeurt dat niet, en dan is het lichaam de weg naar de aarde.

• RandstrookPremium · ook: Randstrook, randisolatiestrook, kantstrook, wandstrook, randdempingsstrook

  Een randstrook is een strook zacht materiaal die rondom tegen de wanden wordt gezet voordat er een dekvloer wordt gestort of gegoten. Hij doet twee dingen tegelijk en beide zijn onzichtbaar zodra de vloer ligt. Hij geeft de dekvloer ruimte om uit te zetten en te krimpen, en hij zorgt dat de vloer nergens contact maakt met de wand — want elk contactpunt is een brug waarlangs geluid naar de buren gaat. Vergeten of te vroeg afgesneden is niet te herstellen zonder de vloer eruit te halen.

• Rc-waardePremium · ook: Warmteweerstand, R-waarde

  De Rc-waarde geeft aan hoe goed een bouwdeel warmte tegenhoudt, uitgedrukt in vierkante meter kelvin per watt. Hoe hoger, hoe beter. Zij geldt voor de hele opbouw — dak, gevel of vloer — en niet voor het isolatiemateriaal alleen.

• Recht van opstalPremium · ook: Opstalrecht, recht van opstal

  Het recht van opstal is een zakelijk recht om een gebouw, werk of beplanting in eigendom te hebben op grond van een ander. Zonder dat recht wordt alles wat duurzaam met de grond is verenigd automatisch eigendom van de grondeigenaar. Voor woningeigenaren speelt het vooral bij zonnepanelen van een derde, bij warmtepompen van een energiebedrijf, bij laadpalen en bij bouwwerken op andermans grond.