Naar de inhoud

Dit is een bètaversie van Builddocs. Je kunt alles bekijken, maar aanmelden en een abonnement afsluiten kan nog niet.

Begrip

Ruimtelijke ordening

Onderwerp Regels en geld

Ook: Ruimtelijke ordening · RO · ruimtelijke planning · planologie · ruimtelijk beleid · ruimtelijke inrichting

In het kort

Ruimtelijke ordening is het werk van de overheid om te bepalen wat waar mag: waar gewoond wordt, waar bedrijven staan, waar een weg komt en waar het groen blijft. Tot 2024 gebeurde dat met de Wet ruimtelijke ordening en het bestemmingsplan. Nu gebeurt het onder de Omgevingswet, met de omgevingsvisie en het omgevingsplan.

In andere talen

Engels
Spatial planning
Duits
Raumordnung
Frans
Aménagement du territoire
Spaans
Ordenación del territorio
Portugees
Ordenamento do território
Italiaans
Pianificazione territoriale

Er staat meer over ruimtelijke ordening

Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.

Abonnement bekijkenInloggen

Uitgebreid

Achter je tuin ligt een weiland. Je hebt het huis mede om dat uitzicht gekocht. Op een dag staat er in de krant dat de gemeente daar tachtig woningen wil. Of het andersom: je wilt zelf een tweede woning op je erf, en de gemeente zegt dat het daar niet kan. In beide gevallen heb je met ruimtelijke ordening te maken. Het is het besluit van de overheid over wat op welke plek mag gebeuren.

Nederland is klein en vol, en vrijwel elke m² heeft een toegewezen gebruik. Wonen, werken, landbouw, natuur, water, verkeer: het past alleen als iemand kiest. Die keuze is geen technische. Zij is een afweging van belangen, en daarom ligt zij bij gekozen bestuurders. De gemeenteraad beslist over het plan voor de gemeente, provinciale staten en de minister over de grote lijnen daarboven.

Tot 1 januari 2024 was dat geregeld in de Wet ruimtelijke ordening. Het bekendste instrument was het bestemmingsplan, waarin elk perceel een bestemming en bouwregels kreeg. De wet vroeg dat zo'n plan diende tot een goede ruimtelijke ordening. Die drie woorden waren de toetssteen in elk geschil.

Op die datum is de Wet ruimtelijke ordening vervallen en opgegaan in de Omgevingswet. Het werk is hetzelfde gebleven, de woorden en een deel van de regels niet. Een gemeente heeft nu één omgevingsplan voor haar hele grondgebied. De toetssteen heet een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. En het plan gaat over meer dan ruimte alleen: ook geluid, bodem, erfgoed en gezondheid horen erin.

Voor jou als bewoner zijn er drie dingen die het weten waard zijn. Het eerste: wat je op je eigen perceel mag, staat in het omgevingsplan en nergens anders. Een tekening van een architect, een toezegging van een verkoper en wat de buren hebben gedaan, veranderen daar niets aan. Het tweede: wat er naast je mag gebeuren, staat er ook in, en dat plan kan worden gewijzigd. Wie pas reageert als de heistelling er staat, is te laat. Het derde: je hebt een stem, maar op vaste momenten en binnen vaste termijnen.

Ruimtelijke ordening is daarmee minder ver van huis dan het woord doet denken. Het is de reden dat je schuur drie meter hoog mag zijn en geen vier, dat de garage van de buren geen woning mag worden, en dat het weiland achter je tuin er nog ligt of juist niet.

Hielp dit?

We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.

Verder bij dit onderwerp

Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.