Begrippen

W

• WandbeugelPremium · ook: Wandbeugel, steunbeugel, handgreep, grijpbeugel, toiletbeugel

  Een wandbeugel is een vaste greep aan de wand waaraan iemand zich kan optrekken of stabiliseren. De keuze gaat over model en kleur, en het enige dat werkelijk telt zit erachter. Een wandbeugel is precies zo sterk als de wand waarin hij is bevestigd — en tegels, tegellijm en gipsplaat dragen niets. Een beugel die met pluggen in tegelwerk hangt, houdt het bij leunen en begeeft het op het moment dat iemand er zijn volle gewicht aan geeft: bij een val, dus precies waarvoor hij hangt. Er moet een houten regel, een verstevigingsplaat of massief metselwerk achter zitten. Bij een badkamerrenovatie is een regel in de voorzetwand op beugelhoogte vrijwel gratis; achteraf is het hakwerk in een betegelde wand.

• Wandcontactdoos buitenPremium · ook: Buitenstopcontact, tuinstopcontact, spatwaterdichte wandcontactdoos

  Een buitenstopcontact is een wandcontactdoos die geschikt is voor gebruik buiten: bestand tegen water, stof en ultraviolet licht, en aangesloten op een groep met aardlekbeveiliging. De IP-aanduiding geeft aan waartegen hij beschermd is. Voor buiten is IP44 het minimum, en voor een plek waar water direct op kan komen is meer nodig.

• WangPremium · ook: Wang, trapwang, trapboom, limoen

  De wang is de schuine zijplank van een trap waarin of waarop de treden zijn bevestigd. Zij draagt de hele trap. Bij een houten trap zijn de treden in de wang gesponningd en met spieën vastgezet; als die spieën loskomen, gaat de trap kraken en uiteindelijk bewegen.

• WapeningscorrosiePremium · ook: Wapeningscorrosie, roestende wapening, staalcorrosie in beton

  Wapeningscorrosie is het roesten van het staal in gewapend beton, wat gebeurt zodra de beschermende werking van het beton eromheen verdwijnt. Roest neemt meer ruimte in dan staal, en die volumetoename drukt de betondekking eraf; dat afspatten is wat mensen betonrot noemen.

• Waterdichte laagPremium · ook: Waterdichte laag, afdichtingslaag, waterkerende laag, membraan, kimband

  Een waterdichte laag is een aaneengesloten laag die voorkomt dat water in de constructie doordringt, aangebracht onder een afwerking of als afwerking zelf. Het onderscheidende kenmerk is aaneengesloten. Een waterdichte laag met een gat, een niet-afgedichte hoek of een doorvoer zonder manchet is geen waterdichte laag; het is een laag met een lek. Bij dit onderwerp is negenennegentig procent gelijk aan nul.

• WaterleidingbuisPremium · ook: Waterleidingbuis, drinkwaterleiding, tapwaterleiding, waterleiding, aanvoerleiding

  Een waterleidingbuis is de leiding die drinkwater onder druk van de watermeter naar de tappunten in de woning brengt. Er staan twee dingen op het spel die zelden samen worden genoemd: een lek loopt door tot je hem afsluit — er is druk op, dus een gesprongen buis levert binnen een uur aanzienlijke schade — en het water dat erdoorheen loopt, is drinkwater, met de eisen die daarbij horen aan materiaal, temperatuur en doorstroming.

• WenteltrapPremium · ook: Wenteltrap, spiltrap, draaitrap, spiraaltrap

  Een wenteltrap is een trap waarvan de treden rondgaand om een spil of een open kern naar boven lopen. Hij lost één probleem uitstekend op — hij vraagt de minste vloeroppervlakte van alle traptypen — en levert daarvoor drie dingen in die je pas merkt als hij er staat: de treden zijn aan de binnenzijde smal, er kan nooit meer een bank of een matras naar boven, en hij is met een dienblad, een wasmand of een kind op de arm onhandig. Wie hem kiest, hoort dat vooraf te weten.

• WerkbankPremium · ook: Werkbank, werktafel, timmermansbank, etabli

  Een werkbank is een stevige tafel waarop wordt gewerkt, doorgaans met een bankschroef en met mogelijkheden om werkstukken te klemmen. Het is de minst spectaculaire en meest onderschatte aanschaf in een werkplaats. Zonder een vaste, zware ondergrond is precisiewerk niet mogelijk en is veel werk bovendien gevaarlijk.

• Werken op hoogtePremium · ook: Werken op hoogte, hoogtewerk, werken met valgevaar, dakwerk, werken op een ladder of steiger

  Werken op hoogte is elk werk waarbij iemand kan vallen van een hoger naar een lager gelegen vlak: op een dak, een ladder, een steiger, een hoogwerker of langs een open vloerrand. Vallen van hoogte is de grootste oorzaak van ernstige ongevallen in de bouw en bij het klussen thuis.

• WerkhandschoenenPremium · ook: Werkhandschoenen, veiligheidshandschoenen, montagehandschoenen, snijbestendige handschoenen.

  Werkhandschoenen beschermen de handen tegen snijden, schuren, chemicaliën, warmte en kou. Er is geen handschoen die alles kan: de bescherming die je nodig hebt bepaalt het type. Bij draaiend gereedschap zijn handschoenen soms juist gevaarlijk, omdat ze meegetrokken kunnen worden.

• WerkplaatsPremium · ook: Werkplaats, atelier, hobbyruimte, klusruimte

  Een werkplaats is een ruimte die is ingericht om te werken met gereedschap en materialen. Bij een woning is dat vaak een garage, een berging of een deel van de zolder. De inrichting bepaalt of het werken prettig en veilig is: licht, stroom, ventilatie, een werkbank en een plek voor gereedschap zijn de basis.

• WerkverlichtingPremium · ook: Werkverlichting, taakverlichting, functionele verlichting, onderbouwverlichting, bureauverlichting

  Werkverlichting is verlichting die gericht licht geeft op de plek waar iets wordt gedaan. Er is één plaatsingsregel die het verschil maakt en die vrijwel altijd wordt overtreden. Het licht hoort tussen jou en je werk te komen, niet achter je. Komt het van achteren — en dat doet een plafondlamp in het midden van de kamer — dan staat je eigen lichaam in het licht en werk je in je schaduw. Een lamp van vijftien euro op de goede plek doet daarmee meer dan een dure plafondlamp op de verkeerde.

• WindbelastingPremium · ook: Windbelasting, windlast

  Windbelasting is de kracht die de wind op een gebouw uitoefent: druk aan de kant waar de wind op staat en zuiging aan de andere kanten en op het dak. De constructeur rekent ermee bij het ontwerp van de draagconstructie, de gevel en het dak, en de dakdekker en installateur bij het bevestigen van dakbedekking, pannen en zonnepanelen.

• WindveerPremium · ook: Windveer, windveerplank, gevelplank, boeiboord aan de kopgevel, rand

  Een windveer is de plank langs de schuine gevelrand van een hellend dak, die de uiteinden van de panlatten, tengels en het beschot afdekt. Hij beschermt het meest kwetsbare punt van een pannendak: de rand waar de wind onder de pannen kan komen. Bij storm is de zuiging aan de gevelrand het grootst, en zonder een gesloten rand tilt de wind daar de eerste pan op — en dan volgt de rest.

• WisselschakelaarPremium · ook: Wisselschakelaar, hotelschakelaar, wisselcontact, tweewegschakelaar

  Een wisselschakelaar is een schakelaar die de stroom niet aan- of uitzet maar omschakelt tussen twee uitgangen, zodat twee schakelaars samen één lichtpunt vanaf twee plaatsen kunnen bedienen. Het is de schakeling van de trap, de gang en de slaapkamer: beneden aan, boven uit — en omgekeerd. Dat lijkt vanzelfsprekend en het is een van de weinige schakelingen waarin de aansluiting bepaalt of het werkt zoals het hoort of alleen toevallig lijkt te werken.

• WkbPremium · ook: Wkb, Wet kwaliteitsborging voor het bouwen

  De Wkb verlegt de bouwtechnische toets van de gemeente naar een onafhankelijke kwaliteitsborger en versterkt de positie van de opdrachtgever. Twee dingen veranderen tegelijk, en het tweede is voor een particulier het belangrijkst. De aannemer blijft na oplevering aansprakelijk voor gebreken die je bij oplevering niet kon zien, tenzij hij aantoont dat die niet aan hem zijn toe te rekenen. Vóór de Wkb lag die bewijslast bij de opdrachtgever: jij moest aantonen dat het gebrek er bij oplevering al was. Nu is het omgekeerd. Dat maakt het opleverdossier niet minder belangrijk — zichtbare gebreken moet je nog steeds vastleggen — maar voor het gebrek achter de wand is je positie wezenlijk beter geworden.

• WoningtoezichtPremium · ook: Woningtoezicht, bouw- en woningtoezicht, toezicht op de bestaande voorraad, handhaving woningkwaliteit

  Woningtoezicht is het gemeentelijke toezicht op de staat en het gebruik van bestaande woningen. Twee dingen verklaren waarom er zoveel misverstand over bestaat. De gemeente komt niet uit zichzelf: toezicht op bestaande bouw werkt vrijwel altijd op melding, en een handhavingsverzoek van een bewoner of buurman is het gebruikelijke startpunt. En het tweede: voor bestaande bouw gelden lagere eisen dan voor nieuwbouw. Dat een woning niet aan de nieuwbouwnorm voldoet, is dus geen grond voor handhaving; pas onder het niveau voor bestaande bouw wordt het dat wel. Wie meldt met de verkeerde maatstaf, krijgt nul op het rekest en denkt dat er niet wordt opgetreden.