Waarom is de zon op oost en west lastiger te weren dan op het zuiden?
Gesteld in september 2026 · beantwoord door de redactie · gecontroleerd op 4 september 2026
De vraag
Onze woonkamer ligt op het westen en wordt 's middags bloedheet, terwijl de zuidkamer meevalt. Dat is toch tegennatuurlijk?
Gesteld in september 2026.
Het korte antwoord
Nee, het klopt precies. Het verschil zit in de hoogte van de zon. Op het zuiden staat de zon 's zomers hoog, en dan werkt een overstek, een luifel of zelfs een dakrand als zonwering.
Op oost en west staat de zon laag en schijnt hij recht het raam in. Daar helpt een horizontale luifel nauwelijks; wat werkt is buitenzonwering die verticaal afschermt.
Dat is ook de reden dat een westkamer 's middags heter wordt dan een zuidkamer, terwijl de zuidkamer meer uren zon krijgt.
De zon staat er laag: onder 20 graden hoogte schijnt hij onder elk overstek door, en dan helpt alleen buitenzonwering.
Waarom dat zo is
De hoeveelheid warmte die door een raam komt, hangt af van de hoek waaronder de zon erop valt. Staat de zon hoog, dan valt het licht schuin op het glas, wordt een groot deel weerkaatst en is het beschenen oppervlak effectief kleiner. Staat de zon laag, dan valt het licht bijna loodrecht op de ruit en gaat het grootste deel erdoorheen.
In Nederland staat de zon midden op de zomerdag op het zuiden op zo'n zestig graden hoogte. Een overstek van vijftig centimeter houdt dan een groot deel van het raam in de schaduw. Om vijf uur 's middags staat de zon op het westen op ongeveer twintig graden, en dan valt er geen enkele luifel te bedenken die dat tegenhoudt.
Daar komt de dagcyclus bij. 's Middags is de woning al opgewarmd door de dag; de westzon komt daar bovenop en op het warmste moment. De zuidzon valt op het middaguur, wanneer er nog buffer is.
De zontoetredingsfactor van het glas — hoeveel zonne-energie er doorheen komt — bepaalt de rest. HR++ glas laat doorgaans zestig tot zeventig procent door; zonwerend glas aanzienlijk minder, maar dat kost ook winterwarmte en daglicht.
Vandaar de vuistregel: buitenzonwering vóór het glas is verreweg het effectiefst, omdat de warmte dan niet binnenkomt. Binnenzonwering houdt het licht tegen maar de warmte zit dan al binnen.
Wat je nu kunt doen
Kies buitenzonwering voor west en oost: screens, uitvalschermen of luiken. Die werken ook bij een lage zonstand.
Laat een overstek of luifel voor het zuiden meewegen bij een verbouwing; dat is de oplossing die niets kost in gebruik.
Kijk naar de zontoetredingsfactor als je toch glas vervangt, maar weeg mee dat lagere doorlating in de winter warmte kost.
Ventileer 's nachts. Een woning die 's nachts afkoelt, begint de dag lager en loopt minder ver op.
Zet geen airco als eerste maatregel. Die bestrijdt het gevolg; buitenzonwering pakt de oorzaak, kost niets in gebruik en werkt ook bij stroomuitval.
Wanneer dit antwoord niet opgaat
Bij een appartement waar buitenzonwering niet is toegestaan. De gevel is gemeenschappelijk en het aanzicht ligt vaak vast.
Bij een monument. Zonwering aan de buitenzijde kan vergunningplichtig zijn.
Bij een dakraam. Daar staat de zon altijd hoog ten opzichte van het vlak en werkt een buitenscreen juist heel goed.
Bij een woning met veel massa, zoals dikke steensmuren. Die dempt de piek en verschuift hem naar de avond.
Als het probleem 's nachts warm blijven is in plaats van overdag opwarmen. Dan gaat het om de warmteafgifte en niet om de zoninval.
Zie voor meer informatie
- Passief gebruik van zonne-energie: warmte binnenhalen zonder installatieKennisbank
- ZonweringBegrip
- Waarom wordt onze woning in de zomer zo warmVraag en antwoord
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.