Wat kost het plaatsen van een airco?

Deze prijsgids gaat over het plaatsen van een vaste split-airco in een bestaande woning of appartement: de binnenunit, de buitenunit, de koelleidingen, de condensafvoer, de doorvoer door gevel of dak, de elektrische aansluiting, het inbedrijfstellen door een gecertificeerde monteur en het onderhoud. De eenheid is het systeem, en waar het kan de binnenunit.

Wat je hier vindt zijn bandbreedtes per onderdeel en per opstelling, geen offertes. De spreiding komt uit de leidinglengte, de bereikbaarheid van de buitenunit, het aantal binnenunits en de vraag of de meterkast nog een groep vrij heeft.

Wat er wel in zit: de wandunit, de vloerunit, de plafondcassette, de multisplit, de kanaalunit, het werk aan de gevel, de geluidseisen, de vergunningvraag, de rol van de vereniging bij een appartement, het onderhoud en de afvoer van het koudemiddel bij vervanging.

Wat er niet in zit: de mobiele airco met een slang uit het raam, want dat is geen bouwkundige ingreep en heeft een eigen stappenplan. Ook een lucht-waterwarmtepomp die het hele huis verwarmt en via vloerkoeling koelt valt erbuiten; die staat in de prijsgids over warmtepompen en wordt hier alleen genoemd als alternatief.

De afstand tussen binnen- en buitenunit. Dit is de grootste factor na de unit zelf. De standaardprijs dekt doorgaans vier tot vijf meter leiding. Elke meter erboven kost € 30 tot € 80 aan materiaal en arbeid samen. Een binnenunit in de achterkamer met een buitenunit aan de voorgevel is twaalf tot vijftien meter, en dat is € 400 tot € 1.100 meerprijs.

De route van de leiding. Buitenlangs met een goot is de goedkoopste route en de lelijkste. Door de spouw, een leidingschacht of een verlaagd plafond is netter en kost twee tot vier uur extra plus herstelwerk. Een route door een kruipruimte vraagt bovendien vorstbestendige isolatie en een monteur die eronder past.

Het aantal binnenunits. De eerste binnenunit is duur omdat de buitenunit erbij zit. De tweede en derde kosten € 700 tot € 1.800 per stuk, want alleen de unit en de leiding komen erbij. Een multisplit is daarmee per ruimte goedkoper dan losse systemen, maar heeft één zwak punt: valt de buitenunit uit, dan staat alles stil.

De plaats van de buitenunit. Op een plat dak aan de achterzijde is stil en onzichtbaar maar vraagt een frame, een dakdoorvoer en soms een hoogwerker. Aan de zijgevel op ooghoogte is goedkoop maar geeft geluid bij de buren. Op een balkon van een appartement is meestal de duurste variant, omdat de vereniging eisen stelt en de leidingroute door gemeenschappelijke delen loopt.

Het geluidsniveau van de unit. Een buitenunit van € 900 maakt in de nacht al gauw achtenveertig decibel op een meter afstand; een stille variant van € 1.500 blijft onder de veertig. Dat verschil van € 600 is goedkoper dan een geluidsscherm van € 700 achteraf en veel goedkoper dan verplaatsen na een klacht.

Het koudemiddel. Een systeem op R290 kost € 100 tot € 400 meer bij aanschaf en vraagt een grotere minimale ruimte-inhoud voor de binnenunit, maar heeft geen last van de afbouw van gefluoreerde middelen. Wie het systeem vijftien jaar wil houden, betaalt dat verschil terug in onderhoud en bijvullen.

De staat van de meterkast. Een vrije groep en genoeg vermogen kosten niets. Een volle groepenkast kost € 200 tot € 450 voor een groep en tot € 2.200 voor een nieuwe kast. Bij een woning die ook nog inductie kookt en een laadpunt heeft, kan er zelfs een verzwaring van de aansluiting nodig zijn.

De bereikbaarheid. Een begane grond met een tuin eromheen is een halve dag. Een derde verdieping met een buitenunit aan de gevel is een hoogwerker van € 250 tot € 900 per dag, en de vraag of de gemeente een ontheffing wil voor het stallen op de stoep.

Vraag welk vermogen is gekozen en op grond waarvan. Een goede offerte noemt de ruimte-inhoud, de oriëntatie van het glas en de isolatie, niet alleen het aantal vierkante meters. Een te grote unit schakelt te vaak aan en uit, koelt ongelijkmatig en gaat eerder stuk.

Vraag het typenummer van de binnen- en buitenunit, en zoek daarmee zelf het seizoensrendement en het geluidsvermogen op. Twee offertes met dezelfde prijs kunnen tien decibel en een heel energielabel uit elkaar liggen.

Vraag de leidinglengte die in de prijs zit en het bedrag per meter daarboven. Laat de route op de tekening of op een foto aangeven, met de plek van de doorvoeren.

Vraag waar de buitenunit komt, op welke hoogte, op welke bevestiging, en welke geluidswaarde dat op de dichtstbijzijnde perceelgrens geeft. Vraag om die berekening op papier.

Vraag hoe de condensafvoer wordt uitgevoerd: naar de riolering met een sifon, naar buiten, of met een pomp. Vraag ook wat er 's winters mee gebeurt bij een unit die verwarmt, want dan produceert de buitenunit dooiwater.

Vraag of er een elektrische groep bij komt, of die in de prijs zit, en of de meterkast is nagekeken. Een offerte die dit niet noemt, levert bij oplevering een meerwerkbon op.

Vraag naar het certificaatnummer van het bedrijf en de monteur voor het werken met koudemiddelen, en naar het logboek dat je bij oplevering krijgt.

Vraag naar de garantie in drie delen: op de units door de fabrikant, op de installatie door het bedrijf, en de voorwaarde dat je jaarlijks onderhoud laat doen. Vraag ook wat een onderhoudsbeurt kost en wat daarin zit.

Vraag naar het herstelwerk. Wie sluit de sleuven, wie stuct, wie schildert, en is dat in de prijs? Bij een route door de woning is dat een post van € 100 tot € 500 die er anders los bij komt.

Het Besluit bouwwerken leefomgeving, dat onder de Omgevingswet valt, stelt sinds 1 april 2021 een geluidseis aan buitenunits van warmtepompen en airco's bij woningen. Het geluid op de perceelgrens mag overdag niet boven de veertig decibel uitkomen en 's nachts geldt een strengere waarde. De installateur moet dat kunnen aantonen met de gegevens van de fabrikant en de gekozen opstelling. Regels veranderen; controleer bij twijfel de actuele tekst of vraag het na bij de gemeente.

Het plaatsen van een buitenunit aan een gevel of op een dak van een woning is in veel gevallen vergunningvrij, mits de unit aan de achterkant zit, niet boven de dakrand uitkomt en aan de maatvoering voldoet. Bij een rijks- of gemeentelijk monument, in een beschermd stadsgezicht en bij een unit aan de voorgevel is een omgevingsvergunning nodig. Bij twijfel doe je een vergunningcheck voordat je opdracht geeft; een unit die er al hangt laat zich moeilijk wegdenken in een handhavingsprocedure.

Werken aan systemen met gefluoreerde broeikasgassen is Europees geregeld. Monteurs moeten persoonlijk gecertificeerd zijn en het bedrijf moet een bedrijfscertificaat hebben. De Europese verordening over gefluoreerde broeikasgassen uit 2024 bouwt de beschikbaarheid van middelen met een hoog broeikaseffect verder af en stelt eisen aan lekdichtheid, registratie en terugwinning bij afdanken. Voor een huishoudelijk split-systeem geldt geen periodieke lekcontroleplicht, omdat de vulling onder de drempel blijft, maar het terugwinnen van het koudemiddel bij verwijdering is wel verplicht en mag alleen door een gecertificeerd bedrijf.

De elektrische aansluiting van de buitenunit valt onder NEN 1010. Een eigen groep met de juiste aardlekbeveiliging is bij een multisplit vrijwel altijd nodig, en de installateur hoort daarvan een meetrapport te leveren.

In een appartementengebouw zijn de gevel en het dak gemeenschappelijk. Een buitenunit daaraan of daarop bevestigen, en leidingen door gemeenschappelijke muren voeren, vraagt toestemming van de vergadering. Veel verenigingen hebben daar een standaardbesluit voor met eisen aan de plek, het geluidsniveau, de kleur en de aansprakelijkheid voor lekkage en gevelschade. Bij een huurwoning is toestemming van de verhuurder nodig, en die mag die weigeren als de gevel of de installatie er niet op berekend is.