Pluggen, schroeven en ankers kiezen

Welke soorten zijn er?

Universele nylonplug. De bekende grijze plug die zich in het boorgat spreidt. Werkt in massief metselwerk en beton. In holle steen of gipsplaat grijpt hij nergens in.

Hollewandplug. Klapt of vouwt zich open achter de plaat. Tuimelankers, paraplupluggen en metalen hollewandankers. Voor gipsplaat en voorzetwanden, met een beperkte belastbaarheid.

Gipsplaatplug. Een schroefbare plug die zichzelf in de plaat draait. Alleen voor licht werk: een schilderij, geen boekenplank.

Cellenbetonplug. Speciaal geschroefd model met grove schroefdraad voor poreus materiaal. Een gewone plug draait daarin rond.

Chemisch anker. Een hars die het gat vult en uithardt. Voor holle steen, poreus materiaal en zware belasting. De sterkste optie, en de enige die in holle baksteen echt houvast geeft.

Keilbout en betonschroef. Voor beton en zware belasting. De betonschroef snijdt zijn eigen draad en heeft geen plug nodig.

Schroeven. Spaanplaatschroef voor hout en plaat, gipsplaatschroef met fijne draad, constructieschroef voor dragend werk, en houtdraadbout voor zware verbindingen.

De ondergrond bepaalt de plug: een spreidplug werkt in beton en baksteen, een gipsplaatplug in gipsplaat, een spiraalplug in cellenbeton en een chemisch anker waar het echt om kracht gaat.

Boor met exact de plugmaat en blaas het gat uit; een ruimer gat en boorstof kosten samen het grootste deel van het draagvermogen.

In cellenbeton geldt één absolute regel: draaiend boren en nooit met de klopstand, want die verbrijzelt het materiaal.

Voor elk type staat in de begrippenlijst wat het draagt, waar het voor deugt en waar het faalt; de links staan onder Zie voor meer informatie.

Wat past bij welk gebruik?

Massief metselwerk of beton, licht tot middelzwaar. Universele nylonplug in de juiste maat. Boor in beton met klopstand of een boorhamer, in baksteen zonder.

Holle baksteen of snelbouwsteen. Hier faalt een gewone plug. Kies een lange plug die door de kamer heen grijpt, of een chemisch anker.

Gipsplaat, licht. Gipsplaatplug of paraplu-anker. Denk aan een lijst of een kleine kapstok.

Gipsplaat of metalstud, zwaar. Niet in de plaat bevestigen. Zoek de stijl, of breng vóór het beplaten een houten regel aan. Voor een televisie of keukenkast is dit de enige goede route.

Cellenbeton. Speciale cellenbetonplug of chemisch anker.

Buiten, aan de gevel. Roestvast staal of thermisch verzinkt, en bij zwaardere zaken een chemisch anker. Let op de randafstand tot de voeg.

Constructief werk in hout. Constructieschroeven of bouten met sluitringen, met de sterkteklasse die in de berekening staat.

Regels en regelgeving

Voor constructieve verbindingen is de sterkteklasse voorgeschreven in de berekening; die is geen vrije keuze. De klasse staat op de kop van een bout gestempeld.

Bij bevestiging in gevels van appartementengebouwen en aan balkon- of galerijconstructies zit wapening dicht onder het oppervlak. Boren kan die raken en dat is een constructieve ingreep; laat dat beoordelen.

Bij boren in beton, steen en tegels komt kwartsstof vrij. Werk met afzuiging of nat, en gebruik anders minimaal FFP3.

Voor brandwerende scheidingen geldt dat doorvoeren en bevestigingen de brandwerendheid niet mogen aantasten.