Ook: Vloeigrens · vloeispanning · rekgrens · vloeipunt · elasticiteitsgrens
In het kort
In andere talen
- Engels
- Yield strength
- Duits
- Streckgrenze
- Frans
- Limite d'élasticité
- Spaans
- Límite elástico
- Portugees
- Tensão de cedência
- Italiaans
- Tensione di snervamento
Er staat meer over vloeigrens
Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.
Abonnement bekijkenInloggen
Uitgebreid
Op de tekening voor je doorbraak staat een regel als «HEA 200, S235». Het eerste deel is de vorm en de hoogte van de stalen balk. Het tweede deel is de staalsoort, en het getal daarin is de vloeigrens: 235 newton per vierkante millimeter. Tot die spanning gedraagt het staal zich als een veer. Daarboven begint het te vloeien.
Vloeien is een vreemd woord voor een vaste stof, maar het beschrijft goed wat er gebeurt. Het staal rekt verder uit zonder dat de kracht nog noemenswaardig toeneemt, en wat er dan aan vervorming bijkomt, blijft. Een balk die tot voorbij zijn vloeigrens is belast, is daarna krom. Een bout die zo ver is aangedraaid, is langer en dunner geworden en klemt niet meer.
Staal breekt op dat moment nog lang niet. Tussen de vloeigrens en de breuk zit een ruim gebied waarin het materiaal uitrekt, insnoert en pas dan scheurt. Toch rekent een constructeur met de vloeigrens en niet met de breuksterkte. Een gebouw waarvan de liggers zijn gaan vloeien, staat nog overeind, maar het hangt door, de deuren klemmen en de muren erboven scheuren. Het is dan niet meer te gebruiken zoals het bedoeld was. De vloeigrens is dus de grens van het bruikbare, de treksterkte de grens van het bestaan.
Dat gebied tussen vloeien en breken is tegelijk de reden dat staal een vergevingsgezind materiaal is. Een overbelaste stalen ligger zakt eerst zichtbaar door voordat hij het begeeft. Hij waarschuwt. Materialen zonder vloeigrens doen dat niet. Glas, gietijzer en ongewapend metselwerk gaan van heel naar gebroken zonder tussenstap, en hout en beton geven onder trek ook weinig waarschuwing. Daarom zit er in beton staal: het staal brengt de taaiheid mee die het beton mist.
Je komt het getal op meer plekken tegen dan je zou verwachten. In betonstaal B500 is 500 de vloeigrens. Op de kop van een bout staat een klasse als 8.8, en uit die twee cijfers volgt een vloeigrens van 640. In oude tekeningen staan namen als Fe 360 en FeB 400 die naar hetzelfde verwijzen. Wie die getallen kan lezen, kan nagaan of wat er geleverd is, overeenkomt met wat er berekend is. Dat is voor een bewoner het praktische nut van dit begrip.
Een hogere vloeigrens betekent een sterker staal, geen stijver staal. Alle gangbare staalsoorten veren even ver door onder dezelfde last. Een ligger van S355 mag zwaarder worden belast dan dezelfde ligger van S235, maar hij buigt bij gelijke belasting precies evenveel. In woningen is die doorbuiging vaak de eis die de maat van de balk bepaalt, en dan helpt een sterkere staalsoort niet.
De vloeigrens is geen vast gegeven voor altijd. Bij brand zakt hij snel, en dat is waarom een stalen ligger in een woning wordt ingepakt of gecoat. Bij zeer dik materiaal ligt hij iets lager dan het getal in de naam. En door koud vervormen, zoals het trekken van draad of het buigen van plaat, gaat hij omhoog, ten koste van de rek die het materiaal nog over heeft.
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.
Verder bij dit onderwerp
Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.
Werkomschrijvingen
Stappenplannen
Gebreken
Uit de kennisbank
Koopgidsen
Prijsgidsen
Rekenhulpen
Checklists
Projecten
Dit laten doen
Builddocs bemiddelt niet en krijgt geen commissie over de opdracht die hieruit volgt.