Naar de inhoud

Dit is een bètaversie van Builddocs. Je kunt alles bekijken, maar aanmelden en een abonnement afsluiten kan nog niet.

Begrip

Vloeigrens

Onderwerp Veiligheid

Ook: Vloeigrens · vloeispanning · rekgrens · vloeipunt · elasticiteitsgrens

In het kort

De vloeigrens is de spanning waarbij een metaal ophoudt terug te veren en blijvend gaat vervormen. Bij staal is het de waarde waarmee een constructeur rekent, en het getal in namen als S235 en B500. Blijft de spanning eronder, dan is een ligger of bout na ontlasten weer recht. Komt zij erboven, dan niet meer.

In andere talen

Engels
Yield strength
Duits
Streckgrenze
Frans
Limite d'élasticité
Spaans
Límite elástico
Portugees
Tensão de cedência
Italiaans
Tensione di snervamento

Er staat meer over vloeigrens

Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.

Abonnement bekijkenInloggen

Uitgebreid

Op de tekening voor je doorbraak staat een regel als «HEA 200, S235». Het eerste deel is de vorm en de hoogte van de stalen balk. Het tweede deel is de staalsoort, en het getal daarin is de vloeigrens: 235 newton per vierkante millimeter. Tot die spanning gedraagt het staal zich als een veer. Daarboven begint het te vloeien.

Vloeien is een vreemd woord voor een vaste stof, maar het beschrijft goed wat er gebeurt. Het staal rekt verder uit zonder dat de kracht nog noemenswaardig toeneemt, en wat er dan aan vervorming bijkomt, blijft. Een balk die tot voorbij zijn vloeigrens is belast, is daarna krom. Een bout die zo ver is aangedraaid, is langer en dunner geworden en klemt niet meer.

Staal breekt op dat moment nog lang niet. Tussen de vloeigrens en de breuk zit een ruim gebied waarin het materiaal uitrekt, insnoert en pas dan scheurt. Toch rekent een constructeur met de vloeigrens en niet met de breuksterkte. Een gebouw waarvan de liggers zijn gaan vloeien, staat nog overeind, maar het hangt door, de deuren klemmen en de muren erboven scheuren. Het is dan niet meer te gebruiken zoals het bedoeld was. De vloeigrens is dus de grens van het bruikbare, de treksterkte de grens van het bestaan.

Dat gebied tussen vloeien en breken is tegelijk de reden dat staal een vergevingsgezind materiaal is. Een overbelaste stalen ligger zakt eerst zichtbaar door voordat hij het begeeft. Hij waarschuwt. Materialen zonder vloeigrens doen dat niet. Glas, gietijzer en ongewapend metselwerk gaan van heel naar gebroken zonder tussenstap, en hout en beton geven onder trek ook weinig waarschuwing. Daarom zit er in beton staal: het staal brengt de taaiheid mee die het beton mist.

Je komt het getal op meer plekken tegen dan je zou verwachten. In betonstaal B500 is 500 de vloeigrens. Op de kop van een bout staat een klasse als 8.8, en uit die twee cijfers volgt een vloeigrens van 640. In oude tekeningen staan namen als Fe 360 en FeB 400 die naar hetzelfde verwijzen. Wie die getallen kan lezen, kan nagaan of wat er geleverd is, overeenkomt met wat er berekend is. Dat is voor een bewoner het praktische nut van dit begrip.

Een hogere vloeigrens betekent een sterker staal, geen stijver staal. Alle gangbare staalsoorten veren even ver door onder dezelfde last. Een ligger van S355 mag zwaarder worden belast dan dezelfde ligger van S235, maar hij buigt bij gelijke belasting precies evenveel. In woningen is die doorbuiging vaak de eis die de maat van de balk bepaalt, en dan helpt een sterkere staalsoort niet.

De vloeigrens is geen vast gegeven voor altijd. Bij brand zakt hij snel, en dat is waarom een stalen ligger in een woning wordt ingepakt of gecoat. Bij zeer dik materiaal ligt hij iets lager dan het getal in de naam. En door koud vervormen, zoals het trekken van draad of het buigen van plaat, gaat hij omhoog, ten koste van de rek die het materiaal nog over heeft.

Hielp dit?

We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.

Verder bij dit onderwerp

Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.