Naar de inhoud

Dit is een bètaversie van Builddocs. Je kunt alles bekijken, maar aanmelden en een abonnement afsluiten kan nog niet.

Begrip

Boutverbinding

Onderwerp Veiligheid

Ook: Boutverbinding · geboute verbinding · boutenverbinding · boutknoop · voorspanverbinding · afschuifverbinding

In het kort

Een boutverbinding koppelt twee of meer constructiedelen met bouten, moeren en ringen door voorgeboorde gaten. Zij is sterk en weer los te maken, en je kunt haar nakijken. In staal vervangt zij lassen op de bouwplaats, in hout is zij de verbinding voor zware balken en spanten. De sterkte hangt af van de bout, het gat en het materiaal eromheen.

In andere talen

Engels
Bolted connection
Duits
Schraubenverbindung
Frans
Assemblage boulonné
Spaans
Unión atornillada
Portugees
Ligação aparafusada
Italiaans
Collegamento bullonato

Er staat meer over boutverbinding

Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.

Abonnement bekijkenInloggen

Uitgebreid

Een stalen ligger boven een doorbraak, een spant in een kap, de staander van een veranda, het frame van een balkon: op al die plekken komen delen bij elkaar die samen een last moeten dragen. De plek waar ze elkaar raken, is de verbinding, en bij zware delen is dat heel vaak een boutverbinding. Door beide delen zit een gat, door het gat een bout, en een moer trekt het geheel aan.

Het klinkt eenvoudig en het is ook de eenvoudigste dragende verbinding om te maken. Je hebt een boor en een sleutel nodig. Juist daardoor wordt onderschat wat erbij komt kijken. Een constructie bezwijkt zelden midden in een balk. Zij bezwijkt in de knoop, waar het materiaal is doorboord, waar de kracht van het ene deel naar het andere moet oversteken en waar vocht blijft staan.

Wat een boutverbinding onderscheidt van een las of een lijmnaad, is dat zij uit losse onderdelen bestaat. Dat heeft drie gevolgen. Je kunt haar op de bouwplaats maken zonder vuur en bij elk weer. Je kunt haar nakijken, natrekken en weer losmaken. En zij heeft speling: het gat is iets ruimer dan de bout, zodat de delen een fractie kunnen schuiven voordat de bout aanligt.

Die speling is het punt waar staal en hout uiteenlopen. In een staalconstructie telt een gewone boutverbinding daarom als scharnier: zij houdt de delen bij elkaar maar verhindert niet dat ze ten opzichte van elkaar een beetje draaien. Waar dat niet mag, worden de bouten zo strak aangehaald dat de platen door wrijving op elkaar klemmen. In hout komt er nog iets bij. Hout krimpt als het droogt, de bout niet. Een verbinding die bij montage strak zat, zit na een winter stoken los.

Voor een bewoner zijn er twee momenten waarop dit ertoe doet. Het eerste is bij een verbouwing of een bouwwerk in de tuin, als iemand een dragende verbinding moet maken. Dan bepaalt een constructeur de bouten, het aantal en de plaats. Het tweede is bij onderhoud, als je roeststrepen, een losse moer of een scheur bij een bout ziet. Dat zijn signalen om serieus te nemen, want een boutverbinding die het begeeft, kondigt zich meestal aan.

Hielp dit?

We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.

Verder bij dit onderwerp

Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.