Waterberging op eigen terrein: de regels verschillen per gemeente

Een groeiend aantal gemeenten stelt bij nieuwbouw en bij een grotere uitbouw de eis dat hemelwater op eigen terrein wordt geborgen. Wie een aanbouw plant, een oprit verhardt of een schuur bouwt, krijgt daar in toenemende mate mee te maken.

Waar het op berust. Artikel 3.5 van de Waterwet legt de verantwoordelijkheid voor het verwerken van hemelwater bij de perceeleigenaar. Gemeenten werken dat uit in een hemelwaterverordening of in regels in het omgevingsplan.

Wat dat in de praktijk betekent. De eisen lopen uiteen, en dat is het punt dat je moet weten. Een voorbeeld: gemeente Schagen eist bij een bouwwerk van 50 m² of groter een waterberging op eigen perceel met een capaciteit van 60 liter per m² bebouwing. Andere gemeenten hanteren andere drempels, andere hoeveelheden en andere ondergrenzen.

Wat wij niet kunnen bevestigen. Op diverse kennisbanken circuleert het bericht dat er per 2026 een landelijke verplichting zou gelden, met boetes van tienduizend tot vijfhonderdduizend euro. Wij hebben dat niet kunnen terugvinden in een wetgevingsbron, en de verordeningen die wij hebben nagelopen zijn gemeentelijk. Ga daarom af op de regels van je eigen gemeente en niet op een landelijk getal.

Hoe je het opzoekt. Zoek je adres op in het Omgevingsloket en kijk of er regels over waterberging gelden. Bij twijfel: bel de gemeente. Dat kost vijf minuten en het bepaalt of je aanbouw vergunbaar is.

Waar de berging vandaan komt. In de praktijk uit een combinatie van maatregelen: een infiltratiekrat of grindkoffer onder de tuin, waterpasserende bestrating met een grofkorrelig cunet eronder, een groendak op de aanbouw of de schuur, en een regenton of vijver. Een groendak op een aanbouw van 20 m² buffert al een substantieel deel van een piekbui.

Het punt dat bij een aanbouw vaak wordt vergeten. De constructie moet het gewicht aankunnen. Een dak dat is berekend op bitumen en grind, is niet zonder meer geschikt voor een substraatlaag. Laat dat beoordelen vóór je kiest.

En het punt dat het meeste voorkomt. Een cunet zonder afvoerroute wordt een badkuip. Waterberging werkt alleen wanneer het water er ook weer uit kan of de grond in kan; bij een slecht doorlatende ondergrond vraagt dat een andere oplossing dan bij zand.