Een groene tuin is goedkoper dan een betegelde

Ten eerste het water. Een betegelde tuin voert regenwater af in plaats van het op te nemen. Dat water gaat ergens heen: naar het riool, naar de straat, of naar het laagste punt in de omgeving. Bij een tuin die iets naar het huis afloopt, is dat de gevel — en dan betaal je voor de tegels én voor het vochtprobleem.

Daar komt bij dat gemeenten steeds vaker eisen stellen aan hoeveel regenwater er op eigen terrein moet blijven, en dat sommige gemeenten een subsidie geven voor ontharden. De richting is duidelijk, ook al verschilt de regel per gemeente.

Ten tweede de hitte. Een betegeld oppervlak in de zon wordt aanzienlijk warmer dan een begroeid oppervlak en straalt die warmte 's avonds weer uit. Een tuin vol tegels aan de zuidkant van een woning verhoogt de temperatuur rond de gevel, en dat werkt door in het binnenklimaat. Beplanting doet het omgekeerde: bladeren verdampen water en koelen daarmee actief.

Bij een woning met oververhittingsklachten is de tuin daarmee een maatregel die niemand meeneemt in het rijtje van zonwering, isolatie en ventilatie, terwijl hij goedkoop is en meteen werkt.

Ten derde de bodem. Onder tegels droogt de grond anders uit dan onder beplanting, en bij klei of veen geeft dat ongelijkmatige inklinking. Bij een woning met een gevoelige fundering is een tuin die vocht vasthoudt een reëel belang, en dat is precies wat de laatste droge zomers hebben laten zien.

Dan het onderhoud, want dat is het argument voor tegels en het verdient een eerlijk antwoord.

Een betegelde tuin vraagt minder werk dan een siertuin met borders. Maar hij vraagt wel werk: onkruid tussen de voegen, groene aanslag die glad wordt, tegels die verzakken en opnieuw gelegd moeten worden, en het verwijderen van blad. Over tien jaar is dat opgeteld meer dan mensen inschatten, en het herstraten is een reële kostenpost.

En een groene tuin hoeft geen siertuin te zijn. Een gazon, een bodembedekker, een grindpad met beplanting ertussen of een border met vaste planten die zichzelf redt, vragen een paar keer per jaar aandacht. Het zware onderhoud zit in perkjes met eenjarigen, en dat is een keuze en geen noodzaak.

Wat een praktische middenweg oplevert:

Verhard alleen wat je gebruikt: een terras waar je zit, een pad waar je loopt, een plek voor de fietsen. De rest hoeft niet.

Kies waterdoorlatende verharding waar het kan: grind, halfverharding, of open bestrating met voegen waar water doorheen zakt.

Zorg dat de verharding van de woning af helt.

En laat op zijn minst de strook direct langs de gevel onverhard of waterdoorlatend, want dat is de plek waar het het meeste uitmaakt.

Tot slot iets dat losstaat van de rekensom en het vermelden waard is: een groene tuin met beplanting die bloeit, is voor insecten en vogels het verschil tussen een leefgebied en een woestijn. Bij een straat waarin iedereen betegelt, telt dat op tot een gebied waar niets meer leeft. Dat is geen bouwkundig argument en het is wel een reden die mensen aanspreekt.

Beeld en bijschriften

Aanbevolen: een betegelde en een groene tuin op een zomeravond, met hun oppervlaktetemperatuur.

Aanvullend beeld: waterdoorlatende verharding naast dichte bestrating, met de weg die het regenwater neemt.

Het onderhoud van een betegelde tuin over tien jaar: voegonkruid, groene aanslag, verzakking en herstraten.

De onverharde strook langs de gevel, als de plek waar het het meeste uitmaakt.

Veelgestelde vragen

Waar gaat het water heen bij een betegelde tuin? Naar het riool, naar de straat, of naar het laagste punt in de omgeving.

Waarom is dat een risico voor mijn woning? Loopt de tuin naar het huis toe, dan komt het water bij de gevel terecht.

Wat doet verharding met de hitte? Die wordt warmer dan begroeid oppervlak en straalt de warmte in de avond weer uit.

Wat doet beplanting dan? Bladeren verdampen water en koelen daarmee actief.

Speelt de bodem ook mee? Onder tegels droogt de grond anders uit, en bij klei of veen geeft dat ongelijkmatige inklinking.

Is een betegelde tuin echt onderhoudsvrij? Nee: voegonkruid, groene aanslag, verzakte tegels en herstraten tellen over tien jaar op.

Wat is de praktische middenweg? Verhard alleen wat je gebruikt, kies waterdoorlatend waar het kan, en laat het van de woning af hellen.