Begrippen

B

• BaddingPremium · ook: Batting, bezaagd constructiehout

  Een badding is een balkje bezaagd constructiehout in een standaardmaat, gebruikt voor regelwerk, spanten, onderslagen en tijdelijke constructies. Het is het werkpaard onder het bouwhout: goedkoop, overal verkrijgbaar en sterk genoeg voor het meeste.

• BalkPremium · ook: Ligger, moerbalk voor de zware hoofdbalk, kinderbalk voor de lichtere balken daartussen.

  Een balk is een langwerpig dragend element dat belasting overbrengt naar muren of kolommen. In woningen zijn balken van hout, staal of beton. Zij bepalen hoe ver een vloer of dak kan overspannen zonder tussensteun.

• BalkankerPremium · ook: Muuranker, gevelanker, sierdanker

  Een balkanker verbindt een houten vloerbalk met de gevel, zodat die gevel niet naar buiten kan wijken. De zichtbare metalen figuren op oude gevels — kruisen, cijfers, krullen — zijn de uiteinden van deze ankers.

• BalkdragerPremium · ook: Balkdrager, balkschoen, balkbeugel, joist hanger

  Een balkdrager is een verzinkte stalen beugel waarmee een balk aan een hoofdbalk of een muurplaat wordt opgehangen, zonder inkassing. Alle nagelgaten moeten worden gevuld met de voorgeschreven nagels; schroeven en gedeeltelijk vullen halveren de draagkracht.

• BalkkopPremium · ook: Balkeinde, balkoplegging

  De balkkop is het uiteinde van een vloer- of dakbalk, daar waar hij in de muur ligt. Het is het kwetsbaarste punt van een houten vloerconstructie, omdat het hout daar in contact staat met metselwerk dat vochtig kan zijn.

• BalklaagPremium · ook: Vloerbalklaag, balkenlaag

  Een balklaag is het geheel van evenwijdige balken dat een houten vloer of een plafond draagt. In woningen van voor ongeveer 1970 zijn de verdiepingsvloeren vrijwel altijd zo gemaakt. De balklaag bepaalt hoeveel de vloer mag dragen en hoe hij aanvoelt.

• BalkonPremium

  Een balkon is een uitkragend of ingebouwd buitenvlak aan een woning boven het maaiveld. Het is bouwtechnisch een van de meest belaste onderdelen van een gebouw: het steekt uit, het staat vol in het weer en het draagt mensen.

• BalkonvloerafwerkingPremium · ook: Balkonvloerafwerking, balkonafwerking, balkonvloer, terrasafwerking op een balkon

  De balkonvloerafwerking is de zichtbare, beloopbare laag op een balkon, aangebracht op de constructieve balkonplaat. Het onderscheidende punt is dat er onder je voeten een constructie ligt waar water niet in mag komen. Op een tuinterras is een verkeerd gelegde tegel een ongemak; op een balkon is het de eerste stap naar betonrot, roestende wapening en een balkonplaat die over dertig jaar moet worden vervangen. En bij een appartement is die plaat vrijwel altijd gemeenschappelijk eigendom.

• BalkschoenPremium · ook: Balkschoen, balkdrager, balkhanger, joist hanger

  Een balkschoen is een stalen beugel waarin het uiteinde van een houten balk wordt geplaatst en waarmee die balk aan een andere balk, een muurplaat of een wand wordt opgehangen. Het is een klein en goedkoop onderdeel dat een constructieve verbinding maakt, en dat is precies waarom het zo vaak misgaat. Een balkschoen zonder de voorgeschreven nagels is geen constructieve verbinding maar een stalen sierrand: het aantal en het type bevestigers bepaalt de draagkracht volledig.

• BallastlaagPremium · ook: Ballast, grindlaag, drukverdelende laag

  Een ballastlaag is een laag grind, tegels of substraat op een plat dak. Zij houdt de dakopbouw op zijn plaats tegen windzuiging en beschermt het membraan of de isolatie tegen uv en temperatuurwisselingen.

• BalusterPremium · ook: Baluster, spijl, spijltje, trapspijl, stijl, balustervorm

  Een baluster is een verticaal element in een balustrade of trapleuning. Het is een onderdeel waar mensen naar het uiterlijk kijken en waar het om de maten gaat. Een vloerafscheiding moet een kind tegenhouden, en dat vertaalt zich in twee harde eisen: de openingen mogen niet groter zijn dan waar een kind doorheen kan, en er mag niets horizontaals zijn waar een kind op kan klimmen. Die tweede eis is de reden dat de populaire horizontale kabels en latten in een balustrade een probleem zijn.

• BalustradePremium · ook: Vloerafscheiding is de term in de bouwregelgeving

  Een balustrade is de afscheiding langs een hoogteverschil: bij een trap, een vide, een galerij of een balkon. Zij moet voorkomen dat iemand valt, en dat is een kwestie van hoogte, en van wat een kind erin kan doen.

• BauhausPremium · ook: Genoemd naar de Duitse kunstnijverheidsschool (1919-1933)

  Bauhaus is de bouwstijl van ongeveer 1920 tot 1940 met witte, kubische volumes, platte daken, horizontale raamstroken en stalen kozijnen. De vorm volgt de functie, en ornament ontbreekt.

• BekistingPremium · ook: Mal, kist, schaling

  Bekisting is de tijdelijke mal waarin vers beton wordt gestort en die het beton in vorm houdt tot het voldoende is verhard. Zij bepaalt de maatvoering, de vlakheid en het uiterlijk van de betonconstructie.

• BelastingPremium · ook: Belasting in constructieve zin, niet in fiscale zin

  Belasting is alles wat een constructie moet dragen: het eigen gewicht van het bouwwerk, de mensen en spullen erin, sneeuw, wind en soms de druk van grond of water. Elke constructie is berekend op een bepaalde belasting, en die bepaalt wat je er wel en niet op mag zetten.

• BetengelingPremium · ook: Tengelwerk, panlatten en tengels

  Betengeling is het aanbrengen van latten op een dakvlak of een gevel, waardoor er een geventileerde ruimte ontstaat tussen de waterkerende laag en de afwerking. De pannen of de gevelbekleding worden daaraan bevestigd.

• BetonPremium · ook: Betonspecie is het verse, nog vloeibare mengsel; beton is het verharde resultaat

  Beton is een mengsel van cement, zand, grind en water dat na verharding steenhard wordt. Het is sterk op druk en zwak op trek; daarom zit er staal in. Beton is het meest gebruikte bouwmateriaal ter wereld en het draagt vrijwel elk Nederlands gebouw.

• BetonblokPremium · ook: Betonblok, betonsteen, betonmetselblok, holle betonsteen

  Een betonblok is een geperst blok van zand, grind en cement, met een hoge druksterkte en een hoog gewicht. Het wordt gebruikt waar draagkracht telt en het uiterlijk niet, zoals in funderingen, kelderwanden en dragende binnenwanden.

• BetondekkingPremium · ook: Dekking, wapeningsdekking

  De betondekking is de laag beton tussen het wapeningsstaal en het buitenoppervlak. Zij beschermt het staal tegen roest en tegen brand. Enkele millimeters te weinig kost tientallen jaren levensduur.

• BetongaasPremium · ook: Wapeningsnet, bouwstaalmat, betonnet

  Betongaas is een fabrieksmatig gelast net van betonstaal, gebruikt als wapening in vloeren, dekvloeren en druklagen. Het verdeelt krimpspanning en belasting over het vlak en beperkt daarmee scheurvorming.

• BetoninjectiePremium · ook: Scheurinjectie, injecteren, verpressen

  Betoninjectie is het onder druk vullen van scheuren, holtes of grindnesten in beton met een hars of een cementgebonden mortel. Het herstelt de samenhang van de constructie of maakt haar weer waterdicht.

• BetonkrimpPremium · ook: Krimp, uitdrogingskrimp

  Betonkrimp is het kleiner worden van beton tijdens en na het uitharden, doordat water verdampt en doordat cement chemisch reageert. Het is onvermijdelijk; het gaat erom waar de krimp terechtkomt.

• BetonkwaliteitPremium · ook: Sterkteklasse, betonspecificatie

  Betonkwaliteit is het geheel van eigenschappen waarop beton wordt besteld en beoordeeld: sterkte, duurzaamheid in de betreffende omgeving, verwerkbaarheid en samenstelling. Sterkte alleen zegt weinig over hoe lang het meegaat.

• BetonmortelPremium · ook: Stortbeton, transportbeton, kant-en-klaar beton.

  Betonmortel is beton dat in een fabriek is aangemaakt en met een mixer naar de bouwplaats komt. Je stort het en het hardt uit tot beton. Doordat de samenstelling in de fabriek wordt bewaakt, is de kwaliteit constanter dan bij zelf mengen.

• BetonpaalPremium · ook: Betonpaal, heipaal, funderingspaal, geprefabriceerde paal

  Een betonpaal is een prefab of ter plaatse gemaakte paal van gewapend beton die de belasting van een gebouw door slappe grondlagen heen naar een draagkrachtige zandlaag brengt. In grote delen van Nederland is dat de enige manier om te bouwen. Boven op het zand ligt vaak tien tot twintig meter veen en klei, en dat draagt niets. De paal overbrugt die afstand, en de kwaliteit van die overbrugging bepaalt of een woning over honderd jaar nog recht staat.

• BetonreparatiePremium · ook: Betonreparatie, betonherstel, betoninstandhouding

  Betonreparatie is het herstellen van beschadigd beton waarin de wapening is gaan roesten. Het losse beton wordt weggehaald, het staal wordt schoongemaakt en beschermd, en de plek wordt weer opgebouwd met een reparatiemortel.

• BetonreparatiemortelPremium · ook: Betonreparatiemortel, reparatiemortel, betonherstelmortel

  Betonreparatiemortel is een mortel waarmee aangetast beton wordt hersteld nadat het losse materiaal is weggehakt en de wapening is behandeld. De mortel is de laatste stap, niet de eerste. Wie alleen de afgesprongen schol dichtsmeert zonder het roestende staal aan te pakken, verbergt het probleem; de corrosie gaat eronder gewoon door en na een paar jaar springt de reparatie er in één stuk af.

• BetonrotPremium · ook: Betonschade, wapeningscorrosie, beton kanker (verouderd).

  Betonrot is schade aan beton doordat het stalen wapeningsstaal erin gaat roesten. Roest neemt meer ruimte in dan staal, waardoor het beton eromheen wordt weggedrukt. Je ziet eerst haarscheuren, daarna afbrokkelende stukken met roestig staal. Het beton zelf rot niet; de naam is misleidend.

• BetonschroefPremium · ook: Betonschroef, schroefanker, betonanker, snelbouwanker

  Een betonschroef is een geharde schroef met een grove, hoge draad die zichzelf een schroefdraad in beton of steen snijdt — zonder plug. Dat is het hele voordeel: één gat boren, schroef erin, klaar. Geen plug die verkeerd om zit, geen chemisch anker dat moet uitharden. Het nadeel volgt er direct uit: hij is volledig afhankelijk van de boordiameter, want de draad moet grip vinden in een gat dat exact klopt.

• BetonskeletPremium · ook: Betonskelet, betonnen draagconstructie, skeletconstructie in beton.

  Een betonskelet is een draagconstructie van betonnen kolommen, balken en vloeren, waarbij de gevels en de binnenwanden niets dragen. Dat betekent dat je binnen vrijwel elke wand kunt verwijderen zonder constructief risico, mits je zeker weet dat het inderdaad een skelet is. Bij appartementengebouwen uit de jaren zestig en later is dit een veelvoorkomende constructie.

• BetonskeletbouwPremium · ook: Skeletbouw in beton, kolom-liggerbouw

  Bij betonskeletbouw draagt een raamwerk van betonnen kolommen en liggers het gebouw. De wanden dragen niets en zijn alleen scheiding en gevel. Dat maakt de indeling vrij en later eenvoudig te wijzigen.

• BetonstaalPremium · ook: Wapening, wapeningsstaal, betonijzer

  Betonstaal is het geribde staal dat in beton wordt verwerkt om de trekkrachten op te nemen. Beton is sterk op druk en zwak op trek; het staal vult precies dat tekort aan. Samen vormen ze gewapend beton.

• BetonsteenPremium · ook: Betonsteen, betonblok, betonstraatsteen

  Een betonsteen is een steen van beton, geperst of gegoten, toegepast als metselblok, als gevelsteen of als bestratingsmateriaal. Beton is sterker en goedkoper dan baksteen maar het is minder vochtregulerend en het verkleurt anders. Waar baksteen na vijftig jaar mooier wordt, verkleurt beton vaak onregelmatig.

• BetonvlechterPremium · ook: Betonvlechter, betonstaalvlechter, ijzervlechter, wapeningsvlechter.

  Een betonvlechter brengt de wapening aan in beton: hij plaatst en bindt de staven en netten volgens de constructietekening voordat er wordt gestort. Het is werk dat na het storten voorgoed onzichtbaar is, en dat is precies waarom het zo nauw luistert. De dekking, de plaats en de overlappingen bepalen of de constructie doet wat de berekening zegt.

• BetonvloerPremium · ook: Betonnen vloerconstructie

  Een betonvloer is een dragende vloer van gewapend of voorgespannen beton. Hij draagt de belasting naar de muren of kolommen, scheidt bouwlagen brandwerend en akoestisch, en vormt de basis waarop de vloerafwerking komt.

• BeukmaatPremium · ook: Beukmaat, beuk, beukbreedte, traveemaat

  De beukmaat is de breedte van de ruimte tussen twee dragende wanden. Het is de maat die bepaalt wat je met een woning kunt doen, en hij staat op geen enkele verkoopbrochure. De beukmaat legt de plattegrond vast, want alles wat je verandert, moet binnen de beuk gebeuren. In een rijtjeswoning of een appartement staan de dragende wanden op een vaste onderlinge afstand — vaak rond vijf tot zes meter — en die wanden zijn niet zomaar weg te halen. Wie een verbouwing bedenkt, doet er goed aan eerst die twee lijnen op de plattegrond te tekenen: daarbinnen is vrijwel alles mogelijk, daarbuiten vrijwel niets zonder constructeur, vergunning en bij een appartement de VvE.

• Bevestigen in verschillende ondergrondenPremium · ook: Bevestigen in verschillende ondergronden, boren en pluggen, iets ophangen aan de muur, de juiste plug kiezen

  Bevestigen in verschillende ondergronden is het kiezen van het juiste bevestigingsmiddel op basis van waar je in boort en wat eraan komt te hangen. De volgorde is bepalend en wordt vrijwel altijd omgedraaid. Mensen kiezen een plug op basis van het gewicht van wat ze ophangen. Dat is de verkeerde vraag. De ondergrond bepaalt welke soort bevestiging werkt; het gewicht bepaalt daarna alleen nog de maat en het aantal.

• BevestigingsmiddelPremium · ook: Bevestigingsmiddel, bevestiger, verbindingsmiddel

  Een bevestigingsmiddel is een schroef, spijker, plug, bout of anker waarmee iets aan een ondergrond wordt vastgemaakt. De keuze wordt gemaakt op wat je ophangt, en dat is de verkeerde kant. De ondergrond bepaalt het bevestigingsmiddel, niet het voorwerp. Een boekenkast van vijftig kilo aan een massieve muur vraagt een gewone plug; dezelfde kast aan een gipsplaatwand vraagt een hollewandplug of, beter, een schroef in de achterliggende regel. En de ondergrond in een woning is zelden wat hij lijkt: achter het stucwerk zit gipsplaat, cellenbeton, holle baksteen of een kanaalplaat, en elk van die vier vraagt iets anders. Boor een proefgat in een onopvallende hoek en kijk naar het boorsel — de kleur en de structuur vertellen direct waar je mee te maken hebt.

• BinnenbladPremium · ook: Binnenmuur van een spouwmuur, dragend blad

  Het binnenblad is de binnenste muur van een spouwmuur. Het draagt de vloeren en het dak, het regelt de luchtdichtheid van de gevel, en het bepaalt waar je iets aan de muur kunt hangen.

• BinnenwandPremium · ook: Binnenwand, scheidingswand, tussenwand, wand

  Een binnenwand is een wand tussen ruimten binnen een gebouw. Bij het kiezen van een wand gaat het over draagvermogen en over hoe snel hij staat, en de klachten gaan later ergens anders over. Verreweg de meeste ontevredenheid over binnenwanden gaat over geluid — en geluid wordt bepaald door massa, ontkoppeling en luchtdichtheid, in die volgorde. Daaruit volgt het detail dat de meeste wanden verpest: één stopcontact recht tegenover een stopcontact aan de andere kant maakt een gat in beide beplatingen op dezelfde plek, en dan lekt het geluid door een opening van een paar centimeter alsof de wand er niet staat.

• Bioreceptief betonPremium · ook: Bioreceptief beton, biologisch ontvankelijk beton, mosbeton, begroeibaar beton

  Beton dat opzettelijk zo is samengesteld dat mossen, korstmossen en algen zich erop kunnen vestigen. Waar gewoon beton begroeiing tegengaat, nodigt bioreceptief beton die juist uit.

• BlokverbandPremium · ook: Blokverband, blokkenverband

  Blokverband is een metselverband waarbij lagen met alleen strekken en lagen met alleen koppen elkaar afwisselen, en waarbij de koppen recht boven elkaar staan. Het is herkenbaar aan het regelmatige blokpatroon en het komt vooral voor bij dikkere muren uit de negentiende eeuw en de vroege twintigste eeuw.

• BlowerdoortestPremium · ook: Luchtdichtheidsmeting, infiltrometrie, drukproef

  Bij een blowerdoortest wordt een ventilator in een deuropening geplaatst die de woning op onder- en overdruk brengt. Uit het benodigde luchtdebiet volgt hoeveel er lekt. Het is de enige manier om luchtdichtheid objectief vast te stellen.

• BodemdalingPremium · ook: Bodemdaling, maaivelddaling, zetting van de ondergrond

  Bodemdaling is het langzaam zakken van het maaiveld, in Nederland vooral door inklinking van veen en klei bij een lage grondwaterstand, en door ontwatering ten behoeve van landbouw en bebouwing. Het treft een aanzienlijk deel van het westen en noorden van Nederland en het is een van de belangrijkste oorzaken van schade aan woningen, funderingen en riolering.

• BokkepootPremium · ook: Bokkepoot, bokkenpoot, muurbeugel

  Een bokkepoot is een steunconstructie met een schuine of geknikte poot die een last van een muur afdraagt naar een lager punt, of die een uitkragend deel ondersteunt. Je komt de term tegen bij steigerwerk, bij goot- en leidingondersteuning en bij tijdelijke stutconstructies. De naam verwijst naar de knik in de poot.

• BoktorPremium · ook: Huisboktor, boktor, grote houtworm

  De huisboktor is een kever waarvan de larve zich jarenlang door naaldhout vreet. Hij tast vooral het spinthout van vurenhout en grenenhout aan, en hij komt in Nederland vooral voor in kapconstructies. De schade is aanzienlijk omdat de larve grote gangen maakt en jarenlang doorvreet zonder dat er iets van buiten zichtbaar is.

• BoogPremium · ook: Boog, gemetselde boog, boogconstructie

  Een boog is een gekromde constructie die een opening overspant en die de last via druk naar de zijkanten afvoert. Metselwerk is sterk op druk en zwak op trek; de boog is de vorm die metselwerk in staat stelt te overspannen. De zijwaartse kracht die daarbij ontstaat moet worden opgevangen, en dat is het punt waar het bij verbouwingen misgaat.

• BoordieptePremium · ook: Boordiepte, gatdiepte, indringdiepte

  De boordiepte is hoe diep een boorgat in het materiaal gaat. Twee dingen gaan hier stelselmatig mis, en het tweede kost het meeste. Het gat moet dieper zijn dan de plug, want het boorstof valt naar beneden en gaat onderin liggen — boor je precies op pluglengte, dan komt de plug niet tot de bodem en zit hij half in het gat. En andersom: te diep boren is de fout die je niet terugdraait, want achter de wand of de vloer zit leidingwerk, kabelwerk of, bij een kanaalplaatvloer, een holle ruimte. De dieptestop op de machine kost tien seconden instellen.

• BoorhamerPremium · ook: Boorhamer, hamerboor, combihamer, perforator

  Een boorhamer is een machine waarbij een pneumatisch slagwerk een zuiger op de boor laat beuken terwijl die ronddraait. Daardoor boort hij in beton waar een klopboormachine op stukloopt. Het gereedschap wordt niet met een spanklauw vastgezet maar met een insteeksysteem, en dat systeem — SDS — is de reden dat je zijn boren nergens anders in kwijt kunt.

• BoorkroonPremium · ook: Boorkroon, kernboor, dooskroon, klokboor voor steen

  Een boorkroon is een holle cilinder met hardmetalen of diamanten segmenten aan de rand, die alleen de omtrek wegneemt en de kern laat staan. Dat is de reden dat je met een gewone machine een gat van 68 of 82 millimeter kunt maken: je verwijdert een ring van enkele millimeters in plaats van het hele volume. De kern breekt daarna uit — en dat uitbreken is precies waar het bij dit gereedschap misgaat.

• BordesPremium · ook: Bordes, tussenbordes, podest, rustbordes

  Een bordes is een vlak tussenniveau in een trap of het vlakke platform voor een deur op hoogte. In een trap dient het als rustpunt en als plek om van richting te veranderen. Bij een voordeur op hoogte is het bordes het vlak waarop je staat terwijl je de deur opent, en dat vlak moet groot genoeg zijn.

• BordestrapPremium · ook: Bordestrap, trap met bordes, kwartslagtrap met bordes, halfslagtrap, podesttrap

  Een bordestrap is een trap met een vlak tussenstuk waar de trap van richting verandert of onderbroken wordt. Het bordes wordt gekozen om de trap in een krappe hal te laten passen, en het doet daarnaast iets dat zwaarder weegt. Een bordes onderbreekt de valhoogte: wie op een bordestrap valt, valt tot het bordes en niet tot beneden. Bij een steektrap over een volle verdieping is dat verschil groot, en het is precies waarom een bordes bij ouderen en bij jonge kinderen als veiliger geldt — ook al kost het meer vloeroppervlak.

• BoutkopPremium · ook: Kop, schroefkop

  De boutkop is het bredere uiteinde waarmee de bout wordt aangedraaid en waarmee hij aan één zijde blijft haken. De vorm van de kop bepaalt hoeveel kracht je kunt overbrengen zonder schade.

• BouwaardPremium · ook: Bouwaard, bouwwijze, constructiewijze

  De bouwaard is de aanduiding waarvan de dragende muren en het dak van een woning zijn gemaakt. Meestal in twee delen: steen of hout voor de muren, harde dekking of riet voor het dak. Verzekeraars en taxateurs gebruiken die aanduiding om risico en waarde te bepalen.

• BouwfysicaPremium · ook: Bouwfysisch advies

  Bouwfysica beschrijft hoe warmte, vocht, lucht, geluid en licht zich in en om een gebouw gedragen. Het verklaart waarom een muur schimmelt, waarom je je buren hoort en waarom een kamer in de zomer te warm wordt. Vrijwel alle klachten over wonen zijn bouwfysisch van aard.

• Bouwkundig adviseurPremium · ook: Bouwkundig adviseur, bouwkundige, bouwkundig expert, bouwtechnisch adviseur

  Een bouwkundig adviseur beoordeelt de staat, de opbouw en de gebreken van een gebouw. De rol wordt geassocieerd met de keuring bij aankoop, en dat is er één toepassing van. Waar een bouwkundig adviseur het meeste waard is, is bij de vraag waaróm iets kapotgaat — want de oorzaak zit vrijwel nooit waar de schade zichtbaar is. Een vochtplek op de tweede verdieping kan een lekkende goot zijn, een scheur in het metselwerk kan een verzakte fundering zijn, en schimmel in een slaapkamer kan een ventilatieprobleem zijn. Herstellen zonder de oorzaak te kennen betekent dat het terugkomt, en dat is de duurste manier om te onderhouden.

• BouwmuurPremium · ook: Woningscheidende wand, gemene muur, mandelige muur

  Een bouwmuur is de dragende muur tussen twee woningen of panden. Hij draagt de vloeren en het dak, hij scheidt brand en geluid, en hij is in juridische zin vaak gemeenschappelijk eigendom van beide buren.

• BouwpeilPremium · ook: Bouwpeil, peil en peilhoogte worden door elkaar gebruikt

  Het bouwpeil is het afgesproken nulniveau van een bouwwerk. Alle hoogtes in het ontwerp worden vanaf dat punt gemeten, naar boven en naar beneden. Meestal ligt het op de bovenkant van de afgewerkte begane grondvloer bij de voordeur.

• BouwputPremium · ook: Bouwput, bouwkuip, ontgraving, uitgraving

  Een bouwput is de uitgraving waarin een fundering, een kelder of een parkeergarage wordt gebouwd. Bij een woning gaat het om een beperkte ontgraving; bij een kelder of bij hoogbouw om een constructie met damwanden en met bemaling. Juist dan raakt de bouwput de omgeving: bemaling kan bij de buren zetting en paalrot veroorzaken.

• BouwstijlPremium · ook: Architectuurstijl, bouwperiode, stijlperiode

  Een bouwstijl is het samenhangende geheel van vorm, materiaal en detaillering dat kenmerkend is voor een periode of een stroming. Voor een eigenaar is het vooral een sleutel: de stijl verraadt het bouwjaar, en het bouwjaar verraadt de bouwtechniek.

• BovenbouwPremium · ook: Bovenbouw, opgaand werk, opgaande constructie

  De bovenbouw is alles wat boven de fundering staat: de wanden, de vloeren, de kolommen, de kap en het dak. De onderbouw draagt en de bovenbouw wordt gedragen. Alle belasting uit de bovenbouw komt uiteindelijk via de fundering in de grond terecht.

• BovendorpelPremium · ook: Bovendorpel, bovenregel, kopregel, boveneind, bovenlijst

  De bovendorpel is het bovenste horizontale deel van een kozijn, deur of raam. Hij is het onderdeel dat de last van boven opneemt en doorgeeft naar de stijlen, en hij is daarmee ook de plek waar het misgaat als er boven het kozijn iets verzakt. Een deur die ineens klemt langs de bovenkant is meestal geen deurprobleem — het is een signaal dat het kozijn wordt belast door de constructie erboven, en dat is een constructief signaal.

• BranddoorslagPremium

  Branddoorslag is het doorbreken van brand door een scheidingsconstructie heen: een wand, een vloer of een plafond. De weerstand daartegen wordt uitgedrukt in minuten en is de basis van de brandcompartimentering in een gebouw.

• Brandwerende doorvoerPremium · ook: Brandwerende doorvoer, brandwerende doorvoering, brandwerende afdichting

  Een brandwerende doorvoer is de afdichting rond een leiding, kabel of kanaal dat door een brandwerende wand of vloer gaat. Zonder die afdichting is het gat een gratis doorgang voor vuur en rook. De afdichting moet net zo lang standhouden als de wand of vloer waarin hij zit.

• BrandwerendheidPremium · ook: Brandweerstand, brandwering

  Brandwerendheid is de tijd die een bouwdeel een brand kan weerstaan zonder zijn functie te verliezen. Bij een wand gaat het om vlamdichtheid en warmte-isolatie, bij een constructie om het behoud van draagvermogen. De prestatie geldt altijd voor het geheel, inclusief deuren en doorvoeren.

• BreedplaatvloerPremium · ook: Bekistingsplaatvloer, plaatvloer, predal

  Een breedplaatvloer bestaat uit dunne prefab betonplaten met stalen tralieliggers, die op de bouwplaats als bekisting dienen. Daarop wordt beton gestort dat samen met de plaat één constructie vormt. Sinds 2017 staat dit vloertype in Nederland extra in de belangstelling vanwege een instortingsincident.

• BreekijzerPremium · ook: Breekijzer, sloopijzer, wrikijzer, breekstaaf, koebreekijzer

  Een breekijzer is een zware, rechte stalen staaf met een beitel-, punt- of platte kop, bedoeld om met hefboomkracht materiaal los te breken en te verplaatsen. Het is sloopgereedschap. Waar een koevoet demonteert, breekt een breekijzer: hij is dikker, zwaarder en minder gevoelig, en hij is gemaakt om kracht over te brengen op een plek waar geen mens bij kan.

• BreuksteenPremium · ook: Breuksteen, breukstenen, veldsteen, ruwe bouwsteen, moellon

  Breuksteen is natuursteen die in onregelmatige brokken is gewonnen of gebroken en zonder te worden gezaagd wordt verwerkt. Je komt het in Nederland tegen in tuinmuren, keermuren, oeverbescherming en historisch metselwerk — en bij dat laatste met een belangrijke voorwaarde: breuksteenmetselwerk in een oud gebouw is vrijwel altijd met kalkmortel gemetseld, en herstel met cementmortel richt daar aantoonbare schade aan.

• BroodjesvloerPremium · ook: Combinatievloer, ribbenvloer, balkenvloer met vulelementen

  Een broodjesvloer bestaat uit betonnen liggers met daartussen lichte vulelementen, afgewerkt met een gestorte druklaag. Het is een veelgebruikte begane grondvloer in Nederlandse woningen, herkenbaar vanuit de kruipruimte aan de ribbenstructuur.

• BruinrotPremium · ook: Bruinrot, kubieke rot, destructierot

  Bruinrot is aantasting van hout door schimmels die de cellulose afbreken en de lignine grotendeels laten zitten. Het hout wordt donkerbruin, krimpt en breekt in blokjes. Het is de meest voorkomende en de meest destructieve vorm van houtrot in bouwhout; de sterkte kan al sterk zijn afgenomen voordat de schade opvalt.

• BrutalismePremium · ook: Van het Franse beton brut — ruw beton — en niet van "bruut"

  Brutalisme is de bouwstijl van ongeveer 1955 tot 1980 met zichtbaar, onafgewerkt beton, zware volumes en een constructie die aan de buitenkant afleesbaar is. Materiaal en constructie zijn het uiterlijk; er is geen bekleding.

• BuitenbladPremium · ook: Buitenmuur van een spouwmuur, gevelblad, voorzetblad

  Het buitenblad is de buitenste muur van een spouwmuur. Het draagt niets van het gebouw en het bepaalt het gevelbeeld, breekt de slagregen en beschermt de spouw en de isolatie.