Begrippen

T

• TunnelgietbouwPremium · ook: Tunnelgietbouw, gietbouw, tunnelbekisting, tunnelbouw

  Tunnelgietbouw is een bouwwijze waarbij wanden en vloeren in één keer worden gestort in een verrijdbare tunnelvormige bekisting. Voor wie in zo'n woning woont, zit hier het antwoord op de vraag die bij elke verbouwing terugkomt. Bij tunnelgietbouw dragen de dwarswanden en draagt de gevel niet. De tunnels staan haaks op de gevel, dus de wanden tussen de woningen en de wanden die de beuk verdelen, zijn constructief; de voor- en achtergevel zijn invulling. Praktisch betekent dat: de gevel openmaken voor een grotere pui is meestal mogelijk, en de wand naar de buren doorbreken nooit. Precies andersom dan mensen bij een stenen woning gewend zijn.

• TrekbalkPremium · ook: Trekbalk, trekstang, dekbalk, bintbalk, entrait

  Een trekbalk is het horizontale element onderaan een spant, dat de twee spantbenen bijeenhoudt en daarmee de spatkracht van het dak opneemt. Het is dezelfde functie als die van een hanenbalk, maar dan onderaan in plaats van halverwege. Daar is hij het effectiefst: hoe lager de trekverbinding zit, hoe minder kracht hij hoeft op te nemen om hetzelfde te bereiken. Dat is de reden dat een spant met een trekbalk een aanzienlijk grotere overspanning aankan dan een sporenkap met alleen hanenbalken.

• TraprenovatiePremium · ook: Traprenovatie, trap overzetten, trapbekleding, trap ombouwen

  Traprenovatie is het bekleden van een bestaande trap met nieuwe treden en stootborden zonder de constructie te vervangen. Het wordt verkocht als opknapbeurt en er zit een veiligheidskant aan die zelden ter sprake komt. Een gerenoveerde trap is doorgaans gladder dan de trap die eronder zit. De overzettreden zijn afgewerkt met een harde, gladde toplaag, hout, laminaat of pvc, waar eerder tapijt of geverfd hout lag. In sokken op een steile Nederlandse trap is dat een reëel verschil, en de valpartijen die erop volgen zijn de bekendste bijwerking van deze verbouwing. Antislipstroken of een profiel op de neus zijn daarom geen accessoire maar onderdeel van het werk. En het tweede punt: de treden worden een centimeter dikker, waardoor de onderste optrede hoger wordt en de bovenste lager, precies de plek waar mensen struikelen.

• TrapgatPremium · ook: Trapgat, trapopening, vloeropening, trémie, raveling

  Een trapgat is de opening in een vloer waardoor de trap naar de volgende verdieping loopt. Bij zoldertrappen en verbouwingen wordt hier de fout gemaakt die achteraf het duurst is. De lengte van het trapgat bepaalt de vrije hoogte boven de trap — hoe korter het gat, hoe eerder je je hoofd stoot. Mensen houden het trapgat klein om vloeroppervlak te sparen, en krijgen daarmee een trap waar je gebukt overheen moet. Het gat later vergroten betekent de balklaag openbreken en een raveelconstructie maken: een verbouwing in plaats van een aanpassing.

• TransportaktePremium · ook: Leveringsakte, akte van levering

  De transportakte is de notariele akte waarmee de eigendom van een woning overgaat van verkoper op koper. Zij wordt ingeschreven in de openbare registers van het Kadaster, en pas door die inschrijving ben je eigenaar. Voor de bouwkundige kant is de akte relevant omdat er beperkingen in kunnen staan die je verbouwingsplannen raken: erfdienstbaarheden, kwalitatieve verplichtingen, kettingbedingen.

• TransformatiePremium · ook: Transformatie, gebouwtransformatie, herbestemming, functiewijziging, ombouw, omzetting naar wonen

  Transformatie is het ombouwen van een bestaand gebouw naar een andere functie, in de woningbouw meestal van kantoor, school, winkel, kerk, fabriek of boerderij naar woningen. Het gebouw blijft staan, het gebruik verandert en daarmee de eisen waaraan het moet voldoen.

• Traditionele bouwPremium · ook: Traditionele bouw, traditionele bouwwijze, traditioneel bouwen

  Traditionele bouw betekent dat de woning op de bouwplaats wordt opgebouwd uit losse onderdelen: stenen, blokken, mortel, beton en hout, laag voor laag. Het tegenovergestelde is prefab, waarbij hele wanden en vloeren in een fabriek worden gemaakt en op de bouwplaats alleen nog worden gemonteerd.

• ToiletPremium · ook: Toilet, wc, closet

  Een toilet is het sanitaire toestel waarmee fecaliën en urine worden afgevoerd naar de riolering. Bij verbouwen komt steeds dezelfde vraag terug, en het antwoord ligt niet bij de pot maar bij de leiding. De plaats van een toilet wordt bepaald door de afvoer, niet door de ruimte. De liggende afvoerleiding heeft afschot nodig naar de standleiding, en die is er maar in beperkte mate: een toilet een halve meter verplaatsen lukt vaak, een paar meter zelden zonder de vloer open te breken of de leiding zichtbaar op te bouwen. Daar komt bij dat de afvoerdiameter van een toilet groter is dan die van een wastafel, en dat een lange liggende leiding met te weinig verval verstopt. Wie een plattegrond tekent, begint dus bij de standleiding en niet bij de indeling.

• Toestemming voor een bouwkundige wijzigingPremium · ook: Verbouwingstoestemming, toestemming van de VvE

  Toestemming voor een bouwkundige wijziging is de goedkeuring die een appartementseigenaar nodig heeft voordat hij iets verandert dat een gemeenschappelijk deel van het gebouw raakt: een dragende wand, de gevel, het dak, een leidingdoorvoer. Wie die toestemming geeft, het bestuur of de vergadering, staat in het splitsingsreglement. Zonder toestemming kan de VvE herstel in de oude staat vorderen.

• ToegankelijkheidPremium · ook: Toegankelijkheid, drempelloos wonen, levensloopbestendig wonen, aanpasbaar bouwen

  Toegankelijkheid is de mate waarin een woning bruikbaar is voor wie minder goed ter been is. Er is één maat die vrijwel iedereen verkeerd leest. De breedte van een deur is niet de breedte van de doorgang. Een deurkozijn met een dagmaat van 83 centimeter geeft een vrije doorgang van ongeveer 78 centimeter, omdat het deurblad in de opening blijft staan als je hem opent. Voor een rolstoel is ruwweg 85 centimeter vrije doorgang nodig. Wie op de dagmaat afgaat, bouwt een woning die op papier klopt en in de praktijk niet doorlaat — en achteraf is een kozijn verbreden een ingreep in de wand.

• TimmermanPremium · ook: Timmerman, timmerlieden, timmervrouw

  Een timmerman maakt en plaatst alles wat van hout en plaatmateriaal is: kozijnen, deuren, vloeren, kapconstructies, dakkapellen, trappen en betimmeringen. Hij werkt op de bouwplaats of in een werkplaats en wordt bij verbouwingen vaker rechtstreeks ingehuurd dan welke andere vakman ook.

• TegelwerkPremium · ook: Tegelwerk, tegelzetwerk, betegeling, carrelage

  Tegelwerk is een afwerking van vloeren en wanden met harde, in lijm gezette platen van keramiek, natuursteen of glas, waarbij de naden met voegmortel of kit worden gedicht. De tegel zelf is bijna onverwoestbaar. Wat stukgaat is altijd iets anders: de ondergrond die werkt, de lijm die niet volvlaks zit, de voeg die scheurt, de kit die loslaat, of de waterkering die er nooit was. Vrijwel elk probleem met tegelwerk is een probleem van de laag eronder.

• TegeltableauPremium · ook: Tegeltableau, tableau, tegelschildering, tegelpaneel

  Een tegeltableau is een afbeelding die over meerdere tegels doorloopt en samen één voorstelling vormt. Er is één eigenschap die alles anders maakt dan gewoon tegelwerk. Een tableau kun je niet snijden. Bij normaal tegelwerk vang je de maat van de wand op door de laatste tegel op maat te zagen; bij een tableau is elke tegel een stukje van de voorstelling en verdwijnt met een zaagsnede een deel van het beeld. De maatvoering wordt daarom rondom opgevangen, in het omliggende tegelwerk. Wie eerst tegelt en dan het tableau inpast, komt daar altijd te laat achter.

• TegeldragerPremium · ook: Tegeldrager, terrasdrager, tegelpoot, plotdrager, pedestal

  Een tegeldrager is een verstelbare voet waarop terrastegels los worden gelegd, boven een dak of een verharding. De reden dat dit systeem op een dakterras standaard is, wordt vaak niet begrepen, en dat leidt tot precies de verkeerde ingreep. De dragers vangen het afschot van het dak op zodat de tegels waterpas liggen; het water blijft eronder doorlopen naar de afvoer. Wie die ruimte dichtmaakt met zand, split of een fundering, blokkeert de waterloop en zet het dak onder water. Het lege gat onder de tegels is dus geen tekortkoming maar de functie: dat is de afwatering. En het is ook de reden dat de tegels los liggen, ze moeten optilbaar blijven om bij de dakbedekking en de afvoeren te kunnen.

• TadelaktPremium · ook: Tadelakt, Marokkaans stucwerk, kalkstuc met zeepbehandeling

  Tadelakt is een gepolijste kalkafwerking die met olijfzeep waterafstotend wordt gemaakt, toepasbaar in natte ruimten. De verkoopargumenten gaan over uitstraling en voegloosheid, en het noodzakelijke punt zit ergens anders. Tadelakt is waterdicht door de behandeling, niet door het materiaal. De kalk wordt met een steen gepolijst tot de poriën dichtdrukken, en daarna ingewreven met olijfzeep: de reactie tussen de zeep en de kalk vormt een waterafstotende verbinding aan het oppervlak. Blijft die behandeling achterwege of wordt zij niet periodiek herhaald, dan is het simpelweg kalkpleister in een doucheruimte — en dan neemt de wand water op. Onderhoud is bij tadelakt dus geen bijzaak maar het deel dat de functie in stand houdt.