Ook: Tunneloven · tunnelovens · doorloopoven · continuoven · tunnelovensteen · wagenoven
In het kort
In andere talen
- Engels
- Tunnel kiln
- Duits
- Tunnelofen
- Frans
- Four tunnel
- Spaans
- Horno túnel
- Portugees
- Forno túnel
- Italiaans
- Forno a tunnel
Er staat meer over tunneloven
Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.
Abonnement bekijkenInloggen
Uitgebreid
Een baksteen begint als een natte vorm van klei. Na het drogen moet hij zo heet worden dat de kleideeltjes aan elkaar versmelten. Pas dan is het een steen die niet meer in water uiteenvalt. Dat bakken gebeurt in een oven, en het type oven bepaalt meer van de steen dan je zou denken: de kleur, de maatvastheid, de hardheid en de mate waarin de ene steen op de andere lijkt.
Eeuwenlang werd de oven volgestapeld, dichtgemaakt, gestookt, afgekoeld en weer leeggehaald. In de negentiende eeuw kwam de ringoven, waarin het vuur door een ronde gang van kamer naar kamer trekt en nooit uitgaat. De tunneloven draait dat principe om. Het vuur blijft op zijn plaats, in het midden van een rechte tunnel van ruim honderd meter, en de stenen komen naar het vuur toe. Zij staan gestapeld op wagens met een vuurvaste vloer, die als een trein achter elkaar door de tunnel schuiven. Aan de ene kant gaat een wagen met droge, ongebakken stenen naar binnen. Aan de andere kant komt er op hetzelfde moment een wagen met gebakken stenen uit.
Onderweg doorloopt elke steen dezelfde reis. Eerst wordt hij langzaam warmer, dan gaat hij door de heetste zone, en daarna koelt hij geleidelijk af. Dat duurt enkele dagen. Omdat elke wagen dezelfde weg aflegt in hetzelfde tempo, komt elke steen er vrijwel gelijk uit. In een ringoven of een vlamoven hangt het resultaat af van de plek in de stapel: vlak bij het vuur wordt de steen harder en donkerder, verder weg zachter en bleker.
In Nederland heeft de tunneloven de oudere ovens in de tweede helft van de twintigste eeuw grotendeels verdrongen, toen aardgas de steenkool verving. Een gasvlam is nauwkeurig te regelen en laat geen as achter op de steen.
Voor wie een huis bouwt of verbouwt, is dit meer dan fabriekskennis. Het verklaart waarom nieuwe baksteen er strakker en egaler uitziet dan de gevel van een huis uit 1930. Het verklaart waarom een aanbouw in dezelfde kleur steen toch afsteekt tegen het oude werk. En het verklaart waarom je een partij stenen in één keer bestelt: de volgende productie uit dezelfde oven kan net anders uitvallen.
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.
Onderwerpen
Verder bij dit onderwerp
Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.
Werkomschrijvingen
Stappenplannen
Gebreken
Uit de kennisbank
Koopgidsen
Prijsgidsen
Rekenhulpen
Checklists
Projecten
Dit laten doen
Builddocs bemiddelt niet en krijgt geen commissie over de opdracht die hieruit volgt.