Naar de inhoud

Dit is een bètaversie van Builddocs. Je kunt alles bekijken, maar aanmelden en een abonnement afsluiten kan nog niet.

Begrip

Treksterkte

Onderwerp Veiligheid

Ook: Treksterkte · trekvastheid · breeksterkte bij trek

In het kort

Treksterkte is de grootste trekkracht per oppervlakte die een materiaal verdraagt voordat het breekt, in newton per vierkante millimeter. Staal en hout in de lengterichting zijn sterk op trek. Beton, metselwerk en natuursteen zijn dat niet. Daarom zit er wapening in beton en ligt er een latei boven een raam.

In andere talen

Engels
Tensile strength
Duits
Zugfestigkeit
Frans
Résistance à la traction
Spaans
Resistencia a la tracción
Portugees
Resistência à tração
Italiaans
Resistenza a trazione

Er staat meer over treksterkte

Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.

Abonnement bekijkenInloggen

Uitgebreid

Buig een stuk schoolkrijt en het knapt meteen, aan de kant die wordt uitgerekt. Zet hetzelfde krijtje rechtop en druk erop, en het houdt verrassend veel. Zo gedragen beton, baksteen en natuursteen zich ook: sterk als je ze samendrukt, zwak als je eraan trekt. De treksterkte is de maat voor dat tweede.

Trek zit op meer plekken in een huis dan je zou denken. Een vloer of balk die op twee muren rust en in het midden wordt belast, buigt een fractie door. De bovenkant wordt daarbij ingedrukt, de onderkant uitgerekt. Bij een balkon dat uit de gevel steekt, is het omgekeerd: daar zit de trek aan de bovenkant. Overal waar iets buigt, is er een kant die op trek wordt belast.

Een steenachtig materiaal kan die trek niet opnemen. Daarom ligt er staal in beton, precies aan de kant waar de trek zit: onderin een vloer, bovenin een balkonplaat. Daarom overbrugt een latei van staal of gewapend beton de opening boven een raam, en daarom is een gemetselde boog rond: de vorm zorgt dat de stenen alleen op druk worden belast.

Trek ontstaat ook zonder dat er iets op staat. Beton en mortel krimpen bij het verharden en drogen, en materialen krimpen bij kou. Wordt die krimp tegengehouden, door een muur of door de wrijving met de ondergrond, dan komt het materiaal onder trekspanning te staan. Is die groter dan de treksterkte, dan scheurt het. Een scheur is in feite altijd de plek waar de treksterkte is overschreden.

Materialen verschillen ook in hoe zij bezwijken. Staal rekt eerst zichtbaar uit voordat het breekt, en geeft daarmee een waarschuwing. Beton, glas, steen en gietijzer zijn bros: zij breken zonder aankondiging.

Voor een bewoner verklaart het begrip een paar regels die anders willekeurig lijken. Je zaagt geen sleuf door de wapening van een vloer. Je maakt geen inkeping aan de onderkant van een houten balk. En een doorbraak in een dragende muur begint met een berekening.

Hielp dit?

We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.

Verder bij dit onderwerp

Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.