Rubriekdossier
Wetgeving, regels en procedures
heb ik een vergunning nodig, en wat is er veranderd onder de Omgevingswet.
Wat mag je bouwen, wat moet je melden, en wie controleert het. Deze rubriek bundelt de regels die bepalen of een plan doorgaat, wat het kost aan leges en tijd, en wie er aansprakelijk is als het misgaat.
Twee dingen zijn sinds de Omgevingswet veranderd en ze worden nog vaak verkeerd uitgelegd.
De vergunning is in tweeën geknipt. Sinds 1 januari 2024 zijn het ruimtelijke deel — mag dit hier staan — en het technische deel — voldoet het aan de bouwregels — twee aparte toetsen. Een bouwwerk kan technisch vergunningvrij zijn en ruimtelijk niet, of andersom. Wie alleen de ene check doet, is er nog niet.
De landelijke tabel voor vergunningvrij bouwen is geen garantie meer. De ruimtelijke regels staan in de bruidsschat van het omgevingsplan, artikel 22.27 en 22.36, en gemeenten mogen daarvan afwijken. Het achtererfgebied begint een meter achter de voorkant van het hoofdgebouw; in het voorerfgebied is altijd een vergunning nodig. Alles daarna hangt af van jouw gemeente. Doe de vergunningcheck in het Omgevingsloket en lees het omgevingsplan; een tabel uit een oud artikel doet dat werk niet voor je.
Wat er in dit dossier staat
11 verwijzingen, in de volgorde waarin ze het meest opleveren.
Waar je begint
- De omgevingsvergunning
aanvraagprocedure, de knip tussen ruimtelijk en technisch, doorlooptijd, leges en wat een flitstest wel en niet oplevert. Begin hier als je iets wilt bouwen.
- Bestemmingsplannen en het omgevingsplan
waar staat wat mag, hoe je een binnenplanse afwijking aanvraagt, en waarom participatie sinds de Omgevingswet vaak de doorslag geeft.
De bouwregels zelf
- Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl)
de eisen voor nieuwbouw, bestaande bouw, verbouw en gebruik. Voor bewoners is het niveau bestaande bouw de maatstaf, en dat is lager dan nieuwbouw. Dat verschil verklaart de meeste discussies met een verhuurder of een VvE.
- Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb)
sinds 1 januari 2024 geldt gevolgklasse 1, maar alleen voor nieuwbouw: onder meer grondgebonden woningen. Een private kwaliteitsborger toetst, de aannemer blijft aansprakelijk, en jij krijgt een opleverdossier. Voor verbouw is de invoering uitgesteld en is er nog geen datum; daar geldt de Wkb dus niet. Dat onderscheid wordt vaak weggelaten en het bepaalt of je iets kunt eisen.
- NEN-normen
NEN 1010 voor elektra, NEN 2767 voor conditiemeting, NEN 5096 voor inbraakwerendheid. Wat ze regelen en wanneer ze bindend worden. De normteksten zelf zijn auteursrechtelijk beschermd; we vatten samen en verwijzen naar NEN.
Als het uiterlijk meetelt
- Welstand
let op: de welstandscommissie is sinds de Omgevingswet niet meer verplicht en de welstandsnota bestaat als zodanig niet meer. De regels over het uiterlijk staan nu in het omgevingsplan, met beleidsregels op grond van artikel 4.19, en gemeenten stellen een gemeentelijke adviescommissie in. Steeds meer gebieden zijn welstandsvrij; dat scheelt een toets maar niet het omgevingsplan.
- Monumenten en erfgoed
rijksmonument, gemeentelijk monument en beschermd stadsgezicht zijn drie verschillende dingen met drie verschillende regimes. Het misverstand dat er in een monument niets mag, kost mensen jaren.
- Verder lezen
Verwante dossiers
- Verbouwen: van plan tot oplevering
- Een woning kopen en keuren
- Wonen in een VvE
Thema's en doelgroepen
Reacties
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.