De aanbetaling die te hoog is

Het uitgangspunt is dat betaling de voortgang volgt. Je betaalt voor werk dat is gedaan, niet voor werk dat nog moet komen. Een betalingsschema dat daarvan afwijkt, verschuift het risico naar jou: als de aannemer halverwege stopt of failliet gaat, ben je het vooruitbetaalde deel kwijt en moet je een andere partij vinden die het afmaakt — tegen een hogere prijs, want die neemt andermans werk over.

Wat gebruikelijk is: een aanbetaling in de orde van tien tot vijftien procent bij opdracht, en daarna termijnen die aan concrete mijlpalen hangen. Bij een keuken- of badkamerleverancier ligt de aanbetaling vaak hoger omdat er materiaal op maat wordt besteld; bij een aannemer die vooral arbeid levert, hoort hij lager te liggen.

Wat een signaal is:

Een aanbetaling van dertig procent of meer bij een project waarin geen bijzondere materiaalinkoop zit.

Betaling per datum in plaats van per mijlpaal. "Vijfentwintig procent op 1 mei" zegt niets over wat er dan af is. "Vijfentwintig procent na het gereedkomen van het ruwbouwwerk" wel.

Een schema waarbij je aan het eind van het werk al vrijwel alles hebt betaald. Dan heb je geen middel meer om restpunten af te dwingen.

En een verzoek om contant te betalen of om over te maken naar een privérekening. Dat is buiten het risico van faillissement ook een probleem met de btw en met je bewijspositie.

Wat je ertegenover zet:

Houd vijf tot tien procent achter tot na de oplevering en tot de restpunten zijn opgelost. Bij een aannemingsovereenkomst met een consument bestaat daar een wettelijke basis voor bij nieuwbouw, en bij verbouw is het een afspraak die je maakt. Leg hem vast.

Koppel termijnen aan gereedkomen van onderdelen, met een korte beschrijving van wat er dan af is.

En vraag naar zekerheid bij grote bedragen. Bij nieuwbouw en grotere verbouwingen bestaan garantieregelingen waarbij een waarborginstelling het werk afmaakt als de aannemer omvalt. Dat is precies waarvoor die regelingen bestaan, en ze dekken bovendien gebreken na oplevering.

Wat je nagaat vóór je de eerste euro overmaakt:

Kijk in het Handelsregister of het bedrijf bestaat, hoelang, en of de partij die de offerte tekent bevoegd is. Dat kost vijf minuten.

Kijk of het bedrijf is aangesloten bij een garantie- of geschillenregeling, en vraag om het bewijs daarvan in plaats van op het logo op de website af te gaan.

En bewaar alle betalingen met factuur. Een aanbetaling zonder factuur is bij een discussie een overboeking zonder grondslag.

Een aannemer die geen aanbetaling vraagt bij een groot project is niet per se betrouwbaarder. Het gaat om de verhouding tussen wat je hebt betaald en wat er staat. Zolang die twee ongeveer gelijk oplopen, is het schema in orde — en dat is de enige toets die je nodig hebt.

Beeld en bijschriften

Aanbevolen: twee betalingsschema's naast elkaar, een op data en een op mijlpalen, met het risico dat je in beide gevallen draagt.

Aanvullend beeld: de verhouding tussen betaald bedrag en gerealiseerd werk, in de tijd uitgezet.

Een garantieregeling die het werk afmaakt nadat een aannemer is omgevallen.

Een aanbetaling zonder factuur - een overboeking zonder grondslag.

Veelgestelde vragen

Is een aanbetaling normaal? Ja; er wordt materiaal besteld en capaciteit gereserveerd. Het gaat om de hoogte en het moment.

Wat is gebruikelijk? Tien tot vijftien procent bij opdracht, hoger bij maatwerk zoals een keuken, lager bij vooral arbeid.

Wanneer is het een signaal? Bij dertig procent of meer zonder bijzondere materiaalinkoop, of bij betaling per datum in plaats van per mijlpaal.

Mag ik contant betalen? Doe dat niet; dat is naast het faillissementsrisico ook een probleem met de btw en je bewijspositie.

Hoeveel houd ik achter? Vijf tot tien procent tot na oplevering en tot de restpunten zijn opgelost.

Wat is een waarborgregeling? Een regeling waarbij een waarborginstelling het werk afmaakt als de aannemer omvalt, en die ook gebreken na oplevering dekt.

Is geen aanbetaling vragen beter? Niet per se. Het gaat om de verhouding tussen wat je hebt betaald en wat er staat.