Tien tips voor deuren die klemmen, piepen of slepen

Een deur die klemt in het najaar en weer past in het voorjaar, een deur die piept, een deur die over de vloer sleept: bijna altijd is het hout, het scharnier of de slotplaat, en bijna altijd is het zelf te doen. Tien tips.

1. Kijk eerst waar hij aanloopt. Sluit de deur langzaam en let op de plek waar hij de sponning raakt; een streep krijt op de deurrand laat het op de sponning zien. Aan de bovenkant en de slotzijde is het meestal het hout, aan de onderkant het scharnier of de vloer.

2. Piepen is bijna altijd het scharnier. Til de deur iets op, of trek de pen een stukje omhoog, en doe grafietpoeder, een potloodpunt of een druppel machineolie in het scharnier. Grafiet blijft, olie druipt op de vloer en het behang.

3. Draai de scharnierschroeven vast. Een deur die aan de slotzijde boven aanloopt en onder ruimte heeft, hangt scheef in losse schroeven. Houden de schroeven niet meer, vul het gat dan met houten stokjes in lijm of gebruik een langere schroef.

4. Een scharnier dat te diep zit, komt naar buiten met een stukje karton onder de scharnierplaat; een scharnier dat te ver uitsteekt, gaat iets dieper met een beitel. Een millimeter bij het scharnier is drie millimeter aan de slotzijde.

5. Sleept de deur over een nieuwe vloer of een dikker tapijt, dan moet er onderaan iets af. Teken de lijn met de deur op de vloer, haal hem van de scharnieren en zaag of schaaf hem op maat, aan de onderkant; meestal is een centimeter genoeg. Een deur die onderin een sluitplaat of een verstevigingsregel heeft, mag daar niet doorheen.

6. Klemt de deur alleen in de natte maanden, dan is het hout gezwollen. Schaaf niet te veel weg in de winter: wat je nu afhaalt, is in de zomer een kier. Schaaf op het aanloopvlak tot er twee millimeter ruimte is, en lak de kale rand, want ongelakte randen nemen het meeste vocht op.

7. Een deur die niet in het slot valt, heeft vaak een schoot die de sluitplaat niet meer haalt. Smeer de schoot met een krijtstreep of een stukje tape met lippenstift, sluit de deur, en zie waar hij raakt; vijl de opening in de sluitplaat bij of verplaats de plaat een millimeter.

8. Een deur die vanzelf openzwaait of dichtvalt, hangt niet lood. Buig de scharnierpen iets met een tik, of zet een scharnier een fractie dieper, en de deur blijft staan waar je hem laat.

9. Een buitendeur die klemt, kan een signaal zijn. Klemt hij plotseling en aan de bovenkant, en zie je scheuren bij het kozijn, dan beweegt het kozijn of de gevel; dat is een vraag voor een bouwkundige en niet voor de schaaf.

10. Klemt alles tegelijk in huis, dan is het te vochtig binnen. Ventileren en de oorzaak van het vocht zoeken helpt beter dan elke deur afschaven.

De fout eronder: de deur op het oog afschaven met de deur nog in het kozijn. Haal hem eraf, leg hem op twee bokken en werk met de schaaf langs een getekende lijn; een deur die op een plek te veel mist, is niet meer terug te schaven.