Natuurstenen terras of stoep herleggen op een drainerende fundering
Zelf te doen: deels · €€ · komt vaak voor
Deze werkomschrijving gaat over het herleggen van bestaande natuurstenen platen of het leggen van nieuwe op een terras, een stoep, een tuinpad of een bordes bij een woning: het opnemen en sorteren van de platen, het ontgraven en aanbrengen van een drainerende fundering, het afschot en de afwatering, het legbed van split of drainagemortel, het leggen en voegen, en de afwerking langs gevel en tuin. Het gaat over platen van hardsteen, graniet, kwartsiet, basalt, leisteen en kalksteen in dikten van twee tot zes centimeter.
Het gaat niet over een oprit voor auto's, die een zwaardere fundering en dikkere platen vraagt, niet over een dakterras en niet over gemetselde traptreden; daarvoor bestaan eigen werkomschrijvingen. Het metselen van een trap of het vervangen van losse treden komt aan bod waar de trap op het terras aansluit.
Gebruik dit document als bijlage bij een uitvraag of als leidraad om het zelf te doen op een klein terras.
Het gebrek: plaats, kenmerken en oorzaak
Plaats van het gebrek. Buitenshuis - Terrein en tuin - Bestrating en terras.
Kenmerken
- platen die na de winter schilferen, in lagen loslaten of aan de randen afbrokkelen
- platen die los liggen, wippen of bol staan
- open, uitgesleten of gescheurde voegen
- water dat na regen op of tussen de platen blijft staan
- witte uitbloei aan de randen van de platen
- een terras dat vlak ligt of naar het huis afwatert
Oorzaak
- een legbed van dicht zand of cementmortel dat het water onder de plaat vasthoudt, waarna het bevriest
- te weinig afschot of tegenschot, zodat het water op het terras blijft staan
- een steensoort met een hoge wateropname of een gelaagde structuur die niet vorstbestendig is
- voegen van cement die de plaat opsluiten en niet laten drogen, of voegen die ontbreken
- strooizout dat in de steen trekt
- een fundering die verzakt en de platen laat kantelen
Uitgangspunten en aannames
Uitgangspunt is een terras of stoep op eigen terrein op de begane grond, met een oppervlak tot ongeveer vijftig vierkante meter, waarvan de ondergrond draagkrachtig is of dat wordt na het aanbrengen van een fundering van gebroken puin.
Aangenomen wordt dat de bestaande platen worden beoordeeld op steensoort en vorstbestendigheid: platen van een geschikte soort zonder schilfering worden hergebruikt, platen met schilfering of van een ongeschikte soort worden vervangen door een steen met een lage wateropname.
Aangenomen wordt dat het terras afwatert van de gevel af naar de tuin, een grindstrook, een lijngoot of een infiltratievoorziening, en dat er langs de gevel een strook van minstens dertig centimeter blijft die niet tegen de gevel afwatert.
Er wordt uitgegaan van een legbed van split of brekerzand met een drainerende voeg; een verlijmde legwijze op drainagemortel geldt alleen voor platen dunner dan drie centimeter en voor treden.
Aangenomen wordt dat er geen leidingen, kabels of drainage in de ondergrond liggen die niet bekend zijn; de ligging wordt vooraf opgevraagd.
De werkzaamheden, stap voor stap
- 1Beoordelen van het terras: steensoort en wateropname, aantal kapotte en losse platen, afschot met een waterpas en een rei, plaats en werking van de afvoer, en de opbouw onder een opgenomen plaat.
- 2Opvragen van de ligging van kabels, leidingen en drainage en afzetten van het werkterrein.
- 3Opnemen van de platen, reinigen van de onderzijde en de randen, sorteren op herbruikbaar en te vervangen, en opslaan op stroken hout.
- 4Verwijderen van het oude legbed en de fundering tot een diepte van minstens vijfentwintig centimeter onder de bovenkant van de nieuwe platen, en afvoeren van zand, mortel en puin.
- 5Aanbrengen van een drainerende fundering van gebroken puin of menggranulaat in lagen van tien centimeter, per laag verdicht met een trilplaat, tot ongeveer acht centimeter onder de bovenkant van de platen, met het afschot van één tot twee centimeter per meter van het huis af al in de fundering.
- 6Aanbrengen van een worteldoek of geotextiel tussen fundering en legbed waar de fundering fijn materiaal zou kunnen opnemen.
- 7Aanbrengen van het legbed van split twee tot vijf millimeter of brekerzand in een laag van drie tot vijf centimeter, afgereid op het afschot met twee reilatten.
- 8Bij platen dunner dan drie centimeter en bij treden: leggen op een drainagemortel op de verdichte fundering in plaats van in split, met een hechtlaag op de onderzijde van de plaat.
- 9Leggen van de platen op het afgereide bed, met een voegbreedte van vijf tot tien millimeter, aangetikt met een rubber hamer, gecontroleerd met de rei op vlakheid en afschot, beginnend bij de gevel en werkend naar de tuin.
- 10Aanbrengen van een kantopsluiting van hardsteen, beton of staal aan de tuinzijde zodat het legbed niet wegloopt, en van een grindstrook of lijngoot langs de gevel voor de afwatering.
- 11Voegen met een drainerende voegmortel op kunsthars of met split, ingeveegd of ingewassen volgens het voorschrift; geen cementvoeg op natuursteen dat moet kunnen drogen.
- 12Reinigen van het oppervlak van voegresten met water en een zachte borstel binnen de tijd die de voegmortel toelaat.
- 13Zo nodig impregneren van een droge, schone steen met een dampopen impregneermiddel tegen wateropname van boven, na het uitharden van de voeg en een proefvlak.
- 14Opleveren met de opgave van steensoort, legbed, voegmateriaal en afschot, en het advies om geen strooizout te gebruiken en het terras na elke winter na te lopen.
Materiaal- en kwaliteitseisen
- natuursteen voor buiten met een lage wateropname en een beproefde vorstbestendigheid volgens de normen voor natuursteen, in een dikte die past bij de belasting: minstens drie centimeter voor een terras, vier tot zes voor een stoep met zwaardere belasting
- fundering van gebroken puin of menggranulaat 0 tot 32 millimeter, laagsgewijs verdicht, minstens vijftien centimeter dik onder een terras
- legbed van gewassen split 2 tot 5 millimeter of brekerzand, drie tot vijf centimeter, niet gebonden
- drainagemortel en hechtlaag alleen bij dunne platen en treden, waterdoorlatend, geschikt voor natuursteen zonder verkleuring
- voegmortel drainerend op kunstharsbasis geschikt voor natuursteen, of split in de voeg; geen cementvoeg
- afschot één tot twee centimeter per meter van de gevel af, gemeten met een rei van twee meter
- kantopsluiting aan de open zijden, grindstrook of goot langs de gevel
- impregneermiddel dampopen en niet filmvormend, alleen op droge steen na een proefvlak
- geen materialen die de steen verkleuren: geen ijzerhoudend zand, geen cementwater op het oppervlak
Wat je opmeet
- de oppervlakte in vierkante meters en de vorm, met de plaats van gevel, deur, trap en afvoer
- het aantal platen dat kapot of los is en de afmetingen van de platen
- de hoogte van de bovenkant van het terras ten opzichte van de deurdorpel en het maaiveld
- het huidige afschot en de plaats waar het water blijft staan
Wat je opgeeft in de uitvraag
- de steensoort, als die bekend is, of een foto van een plaat met de breuk
- of de bestaande platen moeten worden hergebruikt of dat een nieuwe steen gewenst is, en welke
- waar het water heen mag: tuin, grindstrook, goot, infiltratie of riool
- of er een trap of bordes op het terras aansluit
- de bereikbaarheid voor de afvoer van het oude materiaal en de aanvoer van puin en split
Tijdsduur en complexiteit
Complexiteit: gemiddeld. Het leggen is stratenmakerswerk; de fundering, het afschot en de keuze van de steen bepalen of het terras de volgende winter overleeft.
Doorlooptijd
- terras van vijfentwintig vierkante meter met hergebruik van de platen: twee tot drie werkdagen
- zelfde terras met nieuwe platen: drie tot vier werkdagen plus de levertijd van de steen
- stoep en pad van tien strekkende meter: één tot twee werkdagen
- bordes met treden: één tot twee werkdagen extra
Plan het werk in een droge periode van april tot oktober en laat de fundering niet in de regen liggen voordat het legbed erop komt.
Wat het kost
Bedragen inclusief btw.
Onderdeel
Eenheid
Bandbreedte
Beoordeling van steen, opbouw en afwatering
per terras
€ 100 - € 300
Opnemen, reinigen en sorteren van bestaande platen
per m2
€ 10 - € 25
Ontgraven en afvoeren van oud legbed en fundering
per m2
€ 15 - € 35
Drainerende fundering van gebroken puin, verdicht
per m2
€ 15 - € 30
Legbed van split of brekerzand, afgereid op afschot
per m2
€ 8 - € 18
Herleggen van bestaande platen
per m2
€ 25 - € 45
Nieuwe natuursteen platen, vorstbestendig, geleverd
per m2
€ 40 - € 120
Leggen op drainagemortel bij dunne platen of treden
per m2
€ 20 - € 40 extra
Drainerende voeg op kunsthars
per m2
€ 10 - € 25
Kantopsluiting
per strekkende meter
€ 15 - € 40
Grindstrook of lijngoot langs de gevel
per strekkende meter
€ 20 - € 60
Impregneren na uitharding
per m2
€ 8 - € 20
Materiaal bij zelf doen: puin, split, voeg, kantopsluiting
per m2
€ 20 - € 45
Voor een terras van vijfentwintig vierkante meter komt herleggen met de eigen platen op € 1.800 tot € 4.000 en met nieuwe steen op € 2.800 tot € 6.500; zelf doen met hergebruik van de platen kost € 500 tot € 1.200 aan materiaal en huur van een trilplaat.
| Onderdeel | Eenheid | Bandbreedte |
|---|---|---|
| Beoordeling van steen, opbouw en afwatering | per terras | € 100 - € 300 |
| Opnemen, reinigen en sorteren van bestaande platen | per m2 | € 10 - € 25 |
| Ontgraven en afvoeren van oud legbed en fundering | per m2 | € 15 - € 35 |
| Drainerende fundering van gebroken puin, verdicht | per m2 | € 15 - € 30 |
| Legbed van split of brekerzand, afgereid op afschot | per m2 | € 8 - € 18 |
| Herleggen van bestaande platen | per m2 | € 25 - € 45 |
| Nieuwe natuursteen platen, vorstbestendig, geleverd | per m2 | € 40 - € 120 |
| Leggen op drainagemortel bij dunne platen of treden | per m2 | € 20 - € 40 extra |
| Drainerende voeg op kunsthars | per m2 | € 10 - € 25 |
| Kantopsluiting | per m¹ | € 15 - € 40 |
| Grindstrook of lijngoot langs de gevel | per m¹ | € 20 - € 60 |
| Impregneren na uitharding | per m2 | € 8 - € 20 |
| Materiaal bij zelf doen: puin, split, voeg, kantopsluiting | per m2 | € 20 - € 45 |
Je eigen maten
Vul in hoe groot het bij jou is. De prijstabel hieronder rekent meteen mee, en je maten reizen mee naar de prijsgidsen en stappenplannen.
Wand, vloer, dak of gevel — waar het werk over gaat.
Naden, plinten, goten, dakranden.
Ramen, deuren, radiatoren, punten.
Je maten blijven in deze browser staan en gaan niet naar ons toe.
Wat kost dit bij jou
Vink aan wat bij jou van toepassing is. Je maten van hierboven staan al ingevuld en zijn per regel te overschrijven. Er wordt gerekend in je eigen browser; er gaat niets naar ons toe.
| Onderdeel | Bandbreedte | Jouw hoeveelheid | Bedrag |
|---|---|---|---|
| € 10 - € 25 per m2 | m² | — | |
| € 15 - € 35 per m2 | m² | — | |
| € 15 - € 30 per m2 | m² | — | |
| € 8 - € 18 per m2 | m² | — | |
| € 25 - € 45 per m2 | m² | — | |
| € 40 - € 120 per m2 | m² | — | |
| € 20 - € 40 extra per m2 | m² | — | |
| € 10 - € 25 per m2 | m² | — | |
| € 15 - € 40 per m¹ | m¹ | — | |
| € 20 - € 60 per m¹ | m¹ | — | |
| € 8 - € 20 per m2 | m² | — | |
| € 20 - € 45 per m2 | m² | — |
Nog niets aangevinkt
Vink aan wat van toepassing is om een bedrag te zien.
Dit is een optelling van de bandbreedtes hierboven en geen offerte. Wat een aannemer rekent hangt af van de staat van je woning, de bereikbaarheid en het jaargetijde. 1 regel telt niet mee: daar staat geen bedrag met een eenheid.
Zelf doen of uitbesteden
Deels zelf te doen. Een klein terras op de begane grond met platen die één persoon kan tillen, kun je zelf opnemen, funderen, afreien en leggen met een gehuurde trilplaat en een goede rei; het afschot en de verdichting vragen geduld, geen vakdiploma.
Uitbesteden: een terras met zware platen, een stoep die door voertuigen wordt belast, een bordes met treden, en elk terras waarvan de steen moet worden vervangen en gekozen.
Niet zelf: de beoordeling of de steen buiten hoort. Een steen die te veel water opneemt, vriest ook op een perfect bed kapot, en dat weet een steenhouwer in één blik.
Offerte uitvragen
- de beoordeling van de steen en het besluit: hergebruik of nieuw, met de steensoort en de wateropname
- de opbouw van fundering en legbed met dikten en materialen
- het afschot en de afwatering, met de plaats waar het water heen gaat
- de voeg: materiaal en werkwijze, en de bevestiging dat er geen cementvoeg komt
- de kantopsluiting en de strook langs de gevel
- de trap of het bordes als aparte regel
- het afvoeren van het oude materiaal
- de garantie op vlakheid, afschot en vorstbestendigheid van de steen
Oplevering en controle
- leg een rei van twee meter in meerdere richtingen op het terras: geen plaat mag wippen en het afschot moet één tot twee centimeter per meter van de gevel af zijn
- giet een emmer water op het terras en kijk of het van de gevel af wegloopt en tussen de voegen verdwijnt
- controleer de voegen op vulling en het oppervlak op voegresten
- controleer de kantopsluiting op vastheid en de strook langs de gevel
- laat de opgave van steensoort, legbed en voegmateriaal opleveren
- loop het terras na de eerste winter na op losse of geschilferde platen
Hoe je herhaling voorkomt
- gebruik geen strooizout; zand of grit
- houd de voegen gevuld en de afwatering vrij
- reinig met water en een zachte borstel, zonder hoge druk en zonder zuur
- vervang een kapotte plaat voor de volgende winter met een plaat van dezelfde soort
- houd bestrating en beplanting zo dat het water van de gevel af blijft lopen
Bijlagen
- beoordeling van de steen met soort en wateropname
- schets van het terras met afschot, afvoer, kantopsluiting en strook langs de gevel
- opgave van steensoort, legbed en voegmateriaal bij oplevering
Zie voor meer informatie
- Vorstschade aan een natuurstenen terras, stoep of trapGebrek
- Bestrating aanleggen: tuinpad, terras of opritStappenplan
- Terras aanleggen: vlonder of tegelsStappenplan
- Verzakte bestrating langs de gevelGebrek
- Welk afschot hoort bestrating langs de gevel te hebben?Vraag en antwoord
- Bestratingsmateriaal kiezenKoopgids
- Wat kost een natuurstenen terras, stoep of oprit?Prijsgids
Ervaringen van anderen
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.
De Builddocs-redactie
Redactie ·
Builddocs verdient aan affiliate-doorklikken en aan abonnementen. Dat staat hier omdat het uitmaakt bij het lezen van een vergelijking.
Meer over de auteurMinder
Onder een redactiestuk staat geen naam omdat er geen persoon achter zit, maar omdat de verantwoordelijkheid bij Builddocs als geheel ligt. Elk document heeft een datum waarop het is gecontroleerd; ontbreekt die, dan staat dat er ook.