Tien tips om vastgeroeste schroeven, bouten en moeren los te krijgen

Een schroef die niet wil, een moer die met de bout meedraait, een bout die afbreekt: elke klusser kent het. Deze tien tips gaan van zacht naar hard, en in die volgorde hoor je ze te proberen.

1. Kruipolie eerst, en dan wachten. Een spuitje op de verbinding, een kwartier tot een nacht laten inwerken, en dan pas kracht zetten. Olie die je direct wegdraait, heeft niets gedaan.

2. Een tik op de kop. Een paar lichte hamerslagen op de schroefkop of de moer breken de roestlaag in de schroefdraad; daarna komt de olie erbij en de schroef los. Bij een schroef in hout: een tik op de schroevendraaier terwijl je draait.

3. Eerst vaster, dan losser. Een kwartslag aandraaien breekt de roest vaak beter dan trekken aan de losse kant. Daarna wisselen: los, vast, los, steeds iets verder.

4. Het juiste gereedschap in de juiste maat. Een kruiskopbit die te klein is, draait de kop dol; een verstelbare tang rondt de moer af. Een passende dopsleutel, een slagschroevendraaier of een bit met een goede pasvorm, en druk recht van boven.

5. Een dolgedraaide kop redden. Leg een breed elastiek tussen het bit en de kop, dat vult de uitgesleten randen. Of zaag met een haakse slijper een nieuwe gleuf in de kop en gebruik een brede sleufschroevendraaier.

6. Verlengen voor meer kracht. Schuif een tweede steeksleutel met het ringoog over de bek van de eerste, of gebruik een pijp over de sleutel; de hefboom doet het werk, niet je pols. Zet het werkstuk vast, zodat de kracht in de bout komt en niet in het werkstuk.

7. Warmte zet uit. Een moer die je met een gasbrander of een heteluchtpistool verhit, zet uit en laat los van de bout; laat afkoelen en probeer opnieuw. Niet bij verf, kunststof, een gasleiding of een houten ondergrond in de buurt.

8. Twee moeren tegen elkaar. Zit een draadeind vast, draai er twee moeren op, zet ze tegen elkaar vast en draai met de onderste; zo wordt het draadeind een bout met een kop.

9. Bij een afgebroken schroef: een schroefuitdraaier. Boor een gat in het midden van de rest, draai de uitdraaier er linksom in en hij pakt de rest mee. Werkt bij staal; bij een kleine schroef in hout gaat een holle boor om de schroef heen en vul je het gat met een houten plug.

10. Als niets helpt: de kop eraf. Doorslijpen, afboren of afbreken, en de verbinding opnieuw maken met een nieuwe schroef of bout, een maat groter. Een uur vechten met een verroeste schroef is duurder dan een nieuwe.

De fout eronder: kracht zetten voordat je hebt gekeken wat het is. Een linksdraaiende schroefdraad, een borgmoer of een geborgde bout draait niet los omdat hij niet mag; wie duwt, breekt hem af.