Beglazing vervangen in bestaande kozijnen

Het gebrek: plaats, kenmerken en oorzaak

Bij enkel glas is er geen gebrek, maar een verouderde situatie: één ruit van vier millimeter met een warmtedoorgang die ongeveer vijf keer zo hoog ligt als die van HR++. Het gevolg is koudeval langs de ruit, condens aan de binnenzijde bij koude nachten, en een tochtgevoel dat geen tocht is maar straling.

Bij verouderd dubbel glas is er wel een gebrek, en dat is bijna altijd hetzelfde: de randafdichting laat los. U ziet het aan blijvende condens tússen de ruiten, aan een waas die niet weg te poetsen is, en soms aan een regenboogachtige verkleuring. Dat is lekgeslagen glas; de gasvulling is weg en de isolatiewaarde is terug op ongeveer die van gewoon dubbel glas uit de jaren zeventig.

De oorzaak van lekgeslagen glas ligt in de afdichting, en die wordt belast door drie dingen: temperatuurwisselingen, water dat in de sponning blijft staan, en beweging van het kozijn. Een sponning zonder werkende ontwatering is de meest voorkomende versneller. Water dat niet weg kan, staat tegen de randafdichting aan en tast hem aan.

Bij houten kozijnen komt daar houtrot bij. De onderdorpel en de onderste hoeken van de sponning zijn de plek waar het glas op steunt; is dat hout zacht, dan is er geen dragende ondergrond voor de nieuwe beglazing.

Bij oude stalen kozijnen speelt corrosie in de sponning. Roest zet uit, en dat drukt tegen de ruit.

Materiaal- en kwaliteitseisen

De beglazing voldoet aan NEN 3576 voor beglazingssystemen en aan de verwerkingsvoorschriften van de glasleverancier. Die twee gaan voor op gewoonte.

Opgegeven wordt: de opbouw van de ruit (bijvoorbeeld 4-15-4), de U-waarde van het glas, de gasvulling, en of er een warme afstandhouder wordt toegepast. Een warme afstandhouder scheelt merkbaar in condens langs de randen.

Bij draaiende delen wordt het gewicht per ruit opgegeven, en of het bestaande beslag daarop is beoordeeld.

Beglazingsblokjes zijn van een materiaal dat niet verrot en niet inklinkt; hout en karton zijn uitgesloten.

De sponning is droog en stofvrij bij het aanbrengen, en de ontwatering is aantoonbaar open.

Bij veiligheidsrisico's geldt NEN 3569: op plaatsen waar mensen tegen het glas kunnen vallen — vensters tot laag boven de vloer, deuren, trapopgangen — is gelaagd veiligheidsglas aan ten minste de binnenzijde vereist. Dit is geen keuze van de opdrachtgever maar een eis.

Bij vervanging in een appartement kan er een eis gelden aan de geluidwering of aan het aanzicht vanuit de vereniging; die gaat voor.

Wat je opmeet

Per kozijn een regel met: ruimte, verdieping, dagmaat breedte en hoogte in millimeters, vast of draaiend, huidige beglazing, gewenste beglazing, sponningdiepte, en bijzonderheden.

Het totaal aantal ruiten en het totale glasoppervlak. Prijzen worden per vierkante meter opgegeven maar het aantal handelingen bepaalt de arbeid.

De bereikbaarheid per gevel. Vanaf de grond, met een ladder, met een rolsteiger of met een hoogwerker: dat is een prijsbepalende factor die zelden in de opname staat.

De aanwezigheid van rolluiken, screens, horren of binnenzonwering die eerst weg moet.

Het bouwjaar van de kozijnen, in verband met de asbestvraag bij de beglazingskit.

Of er tegelijk geschilderd wordt. De sponning is bij dit werk toch open; schilderen op hetzelfde moment is aanzienlijk voordeliger dan een jaar later.

Tijdsduur en complexiteit

Een ervaren glaszetter vervangt bij vaste beglazing in goede sponningen ruwweg acht tot vijftien ruiten per dag. Bij draaiende delen, houtherstel of moeizame bereikbaarheid loopt dat terug naar vier tot acht.

Een gemiddelde tussenwoning met vijftien tot twintig ruiten is daarmee twee tot vier werkdagen, verspreid over meer dagen als er houtherstel bij zit dat moet drogen.

De complexiteit zit niet in het glas maar in wat eronder zit. Een woning waar de sponningen goed zijn, is eenvoudig werk; een woning met houtrot in de helft van de dorpels is een schildersklus met glaswerk erbij.

De levertijd van het glas is de langste post: reken op twee tot zes weken na definitieve maatvoering. Meten gebeurt pas na akkoord, en dat is de reden dat de startdatum later ligt dan de opdrachtdatum.

Zelf doen of uitbesteden

Beglazing plaatsen is uitbesteedwerk. Niet omdat het onbegrijpelijk is, maar omdat drie dingen niet goed komen zonder ervaring: de blokjesstelling, de garantie en de aansprakelijkheid.

De blokjesstelling bepaalt of een draaiend raam blijft sluiten en of de ruit niet op spanning komt te staan. Verkeerd gestelde ruiten breken maanden later, en dan is niet meer te zien waarom.

De garantie op isolerende beglazing — doorgaans tien jaar op de randafdichting — vervalt bij plaatsing die afwijkt van het voorschrift van de leverancier. Zelf plaatsen betekent in de praktijk geen garantie.

Wat u zelf wél kunt doen: de opname en de maatvoering voorbereiden, rolluiken en binnenzonwering demonteren, de ruimte vrijmaken, en het schilderwerk aan de binnenzijde na afloop.

Het tillen is een reëel punt. Een ruit van anderhalf bij twee meter in HR++ weegt ruwweg zestig kilo en is niet met twee handen te dragen.

Offerte uitvragen

Vraag drie offertes op basis van dezelfde ruitenlijst. Zonder die lijst vergelijkt u appels met peren.

Laat opgeven: type en opbouw van het glas, U-waarde, gasvulling, type afstandhouder, beglazingssysteem, en waar gelaagd glas wordt toegepast.

Laat de post houtherstel apart benoemen, met een stelpost en een tarief per uur voor wat er extra blijkt.

Vraag naar de garantietermijn op de beglazing én op de plaatsing. Dat zijn twee verschillende dingen en de tweede is korter.

Vraag of de aannemer werkt volgens NEN 3576 en het verwerkingsvoorschrift van de glasleverancier, en laat dat in de opdrachtbevestiging opnemen.

Vraag naar de asbestparagraaf bij kozijnen van vóór 1994. Een uitvoerder die daar niets over zegt, heeft er niet over nagedacht.

Vraag naar de afvoer: waar gaat het oude glas heen, en is dat in de prijs inbegrepen.

Oplevering en controle

Loop elke ruit langs, van binnen en van buiten, bij daglicht. Krassen, luchtbellen in de kitnaad, en de vlakheid van de glaslatten.

Controleer of alle draaiende delen soepel sluiten en op slot kunnen zonder te forceren. Dat is de belangrijkste controle en het is de eerste die vervalt bij haast.

Controleer de ontwatering. In de onderste sponning horen open openingen te zitten. Giet er een scheutje water in en kijk of het naar buiten loopt.

Controleer de aansluiting van de kitnaad rondom, met name in de onderhoeken. Daar begint de volgende lekkage.

Vraag om het certificaat of de pakbon van het glas, met de opbouw en de U-waarde erop. Dat is uw bewijs bij een garantieclaim en bij verkoop van de woning.

Leg de opnamedatum en de garantietermijn vast in uw eigen administratie; tien jaar is lang genoeg om het te vergeten.

Hoe je herhaling voorkomt

Houd de ontwatering open. Eén keer per jaar de onderste sponningen nakijken en vrijmaken is de goedkoopste maatregel die er is en de belangrijkste voor de levensduur van de randafdichting.

Houd het schilderwerk bij. Een sponning waar de verf van af is, neemt water op, en dat water staat tegen de ruit aan.

Laat rolluikkasten en screens niet tegen de ruit aanlopen. Puntbelasting op glas geeft breuk bij temperatuurwisselingen.

Zet geen donkere folie of plakwerk op isolerende beglazing zonder dat de leverancier dat toestaat. Dat verandert de warmtehuishouding in de ruit en kan tot thermische breuk leiden.

Meld condens tussen de ruiten meteen. Binnen de garantietermijn is het een claim; erbuiten is het een vervanging.

Bijlagen

Ruitenlijst per kozijn, als tabel met ruimte, dagmaat, vast of draaiend, huidige en gewenste beglazing.

Foto's per gevel, met de bereikbaarheid in beeld.

Asbestinventarisatie bij kozijnen van vóór 1994, indien van toepassing.

Pakbon of certificaat van de geleverde beglazing.