Naar de inhoud

Dit is een bètaversie van Builddocs. Je kunt alles bekijken, maar aanmelden en een abonnement afsluiten kan nog niet.

Werkomschrijving

Werkomschrijving kruipruimte droogleggen en vloer isoleren

Zelf te doen: deels · €€€€ · komt soms voor

De vloer is koud, het ruikt muf in de woonkamer, of je hebt door het kruipluik gekeken en er staat water. Dit document beschrijft het droogleggen van een kruipruimte, het aanbrengen van een bodemafsluiting en het isoleren van de begane grondvloer aan de onderzijde, bij een bestaande woning.

Het is bedoeld voor de woningeigenaar, de VvE, de koper en de zelfbouwer.

Deze omschrijving geldt niet voor bodemisolatie door inblazen, voor funderingsherstel en voor kruipruimtes met een vrije hoogte onder ongeveer vijfendertig centimeter; daar gelden andere methoden.

Het gebrek: plaats, kenmerken en oorzaak

Plaats van het gebrek

  • Onder het huis - Kruipruimte - Bodem en vloer

Kenmerken

  • Water op de bodem, permanent. Waterstand beweegt mee met het seizoen
  • Water op de bodem, alleen na regen. Verdwijnt binnen dagen na droog weer
  • Natte bodem zonder staand water. Bodem is donker en koud, vaak zand of puin
  • Muffe lucht in de woonkamer. Sterker bij wind, en sterker in een oude houten vloer
  • Zeer koude vloer, tocht langs de plint. Meet de vloertemperatuur; verschil met de kamer boven vier graden
  • Roosters dichtgezet of dichtgegroeid. Kijk langs de gevel op maaiveldhoogte

Mogelijke oorzaken

  • Kruipruimtelucht die door naden in de vloer trekt — te herkennen aan: Sterker bij wind, en sterker in een oude houten vloer
  • Geen isolatie, en luchtstroom onder de vloer langs — te herkennen aan: Meet de vloertemperatuur; verschil met de kamer boven vier graden
  • Iemand heeft ze afgesloten tegen de kou — te herkennen aan: Kijk langs de gevel op maaiveldhoogte
  • Hoge grondwaterstand — te herkennen aan: Waterstand beweegt mee met het seizoen
  • Lekkende hemelwaterafvoer of instromend water — te herkennen aan: Verdwijnt binnen dagen na droog weer
  • Optrekkend vocht uit de bodem, geen afsluiting — te herkennen aan: Bodem is donker en koud, vaak zand of puin

Herstel

  • Het herstel staat volledig in hoofdstuk 4, De werkzaamheden stap voor stap. Daarop is de prijsrange in hoofdstuk 8 gebaseerd.

Preventie

  • Hoe je herhaling voorkomt, staat in hoofdstuk 12.

Uitgangspunten en aannames

De aannemer beoordeelt voor aanvang de toestand van de kruipruimte: waterstand, ventilatie, aanwezigheid van bouwafval en de staat van de vloer en de balkkoppen.

De volgorde van uitvoering is bindend: eerst water weg en de oorzaak wegnemen, dan opruimen, dan bodemafsluiting, dan ventilatie controleren, en pas daarna isoleren. Er wordt niet geïsoleerd boven een natte bodem.

Bij woningen gebouwd tussen ongeveer 1965 en 1983 wordt de vloer voor aanvang beoordeeld op betonrot. Na het isoleren is de onderzijde niet meer te inspecteren. Het resultaat van die beoordeling wordt schriftelijk vastgelegd.

Wordt asbestverdacht materiaal aangetroffen, dan wordt het werk gestaakt en de opdrachtgever direct geïnformeerd.

Bestaande ventilatieroosters blijven functioneren en worden zo nodig hersteld of vervangen. Ze worden niet dichtgezet.

De prijs in hoofdstuk 8 gaat uit van een kruipruimte met een vrije hoogte van minstens vijfendertig centimeter, een bereikbaar kruipluik, en een bodem zonder grootschalig puin.

De werkzaamheden, stap voor stap

  1. ·De bestaande toestand wordt vastgelegd met foto's: de bodem, de ventilatieroosters, de leidingen en de onderzijde van de vloer. Dit is het enige bewijsmateriaal dat er later nog is.
  2. ·Bouwafval, puin en oud isolatiemateriaal worden verwijderd en afgevoerd. In veel kruipruimtes ligt het bouwafval van de oplevering er nog.
  3. ·Staand water wordt weggepompt en er wordt vastgesteld waar het vandaan komt. Wegpompen zonder de oorzaak te vinden, is water verplaatsen.
  4. ·De ventilatieroosters in de gevel worden hersteld of vrijgemaakt en voorzien van muizengaas. Een kruipruimte moet kunnen doorwaaien; dat is niet strijdig met isoleren, het is er de voorwaarde voor.
  5. ·De bodem wordt vlak afgewerkt en scherpe delen worden verwijderd, zodat de afsluiting niet meteen doorboord wordt.
  6. ·De bodemafsluiting gaat erin, met ruime overlap tussen de banen, sluitend aangewerkt tegen de fundering en rond poeren en leidingen. Dit is de stap die het vocht tegenhoudt; alles daarna bouwt hierop voort.
  7. ·Er komt een afdeklaag van schelpen of droog zand overheen, die de afsluiting beschermt.
  8. ·De vloerisolatie wordt tegen de onderzijde van de vloer aangebracht: sluitend, met dichtgezette naden, en zonder dat er lucht achter de isolatie langs kan stromen. Lucht achter de isolatie maakt de isolatie zinloos.
  9. ·Waterleidingen die na het isoleren aan de koude kant komen te liggen, worden geïsoleerd. Anders bevriezen ze bij vorst — een klassieke fout die zich pas de eerste strenge winter wreekt.
  10. ·Randen, fundering en doorvoeren worden afgewerkt om koudebruggen te beperken.

Materiaal- en kwaliteitseisen

De bodemafsluiting is waterdampdicht en bestand tegen de omstandigheden in een kruipruimte.

Het isolatiemateriaal heeft een opgegeven rd-waarde en is geschikt voor toepassing in een vochtige, geventileerde ruimte. De aannemer vermeldt de geleverde rd-waarde in de offerte.

De bevestiging is duurzaam en corrosiebestendig.

Naden worden afgewerkt met tape of een systeemonderdeel dat geschikt is voor de omstandigheden; gewone bouwtape is niet toegestaan.

Leidingisolatie is doorlopend, ook bij beugels en bochten.

Wat je opmeet

Wat

Hoe je het opgeeft

Waarom het uitmaakt

Vloeroppervlak

Lengte maal breedte van de begane grond, in m²

De rekeneenheid voor bodemafsluiting én isolatie

Vrije hoogte kruipruimte

Meet van bodem tot onderkant vloer, in cm

Onder 50 cm wordt het werk trager; onder 35 cm kan het niet

Waterstand

Droog, vochtig, of water — met een foto

Bepaalt of droogleggen een aparte post wordt

Toestand van de bodem

Zand, puin, bouwafval, schelpen

Puin ruimen is handwerk en kost dagen

Aantal en staat van de roosters

Tel ze langs de gevel

Herstellen of bijplaatsen is een aparte post

Bouwjaar

Volstaat

1965 tot 1983: verplichte betonrotbeoordeling

Vloertype

Houten balklaag, betonnen systeemvloer, combinatievloer

Bepaalt de bevestigingsmethode van de isolatie

Ligging en bereikbaarheid van het kruipluik

In de hal, onder de meterkast, in een kast

Alles moet hier doorheen, ook het afval

Leidingen in de kruipruimte

Water, cv, riool, elektra

Bepaalt hoeveel er omheen gewerkt en geïsoleerd moet worden

De vrije hoogte is de meting die de prijs het sterkst bepaalt en die het vaakst wordt geschat in plaats van gemeten. Doe het luik open en meet het na.

Wat je opgeeft in de uitvraag

WatHoe je het opgeeftWaarom het uitmaakt
VloeroppervlakLengte maal breedte van de begane grond, in m²De rekeneenheid voor bodemafsluiting én isolatie
Vrije hoogte kruipruimteMeet van bodem tot onderkant vloer, in cmOnder 50 cm wordt het werk trager; onder 35 cm kan het niet
WaterstandDroog, vochtig, of water — met een fotoBepaalt of droogleggen een aparte post wordt
Toestand van de bodemZand, puin, bouwafval, schelpenPuin ruimen is handwerk en kost dagen
Aantal en staat van de roostersTel ze langs de gevelHerstellen of bijplaatsen is een aparte post
BouwjaarVolstaat1965 tot 1983: verplichte betonrotbeoordeling
VloertypeHouten balklaag, betonnen systeemvloer, combinatievloerBepaalt de bevestigingsmethode van de isolatie
Ligging en bereikbaarheid van het kruipluikIn de hal, onder de meterkast, in een kastAlles moet hier doorheen, ook het afval
Leidingen in de kruipruimteWater, cv, riool, elektraBepaalt hoeveel er omheen gewerkt en geïsoleerd moet worden

Tijdsduur en complexiteit

Een gemiddelde tussenwoning van vijftig vierkante meter: twee tot vier werkbare dagen. Ligt er veel puin of staat er water, dan komt daar een tot twee dagen bij.

De complexiteit is gemiddeld. Het handwerk is niet ingewikkeld, maar het gebeurt liggend in een ruimte van veertig centimeter hoog, in het donker, en dat maakt het traag en fysiek zwaar.

Wat de doorlooptijd oprekt: staand water dat eerst weg moet, een oorzaak die eerst moet worden opgelost — een lekkende afvoer bijvoorbeeld — en een bodem die eerst moet drogen. Er wordt niet over nat gewerkt.

Je kunt gewoon in de woning blijven wonen. Wel wordt het kruipluik en de omgeving daarvan een aantal dagen een werkplek.

Wat het kost

Prijspeil augustus 2026. Bandbreedte, geen offerte. De prijs geldt voor het geheel van hoofdstuk 4.

Onderdeel

Per m² vloeroppervlak

Bodemafsluiting inclusief afdeklaag

€ 14 – € 28

Vloerisolatie tegen de onderzijde

€ 28 – € 55

Opruimen bodem, normale situatie

€ 5 – € 12

Herstellen ventilatierooster, per stuk

€ 60 – € 150

Leidingisolatie, per strekkende meter

€ 8 – € 18

Droogleggen en wegpompen, eenmalig

€ 250 – € 900

Betonrotbeoordeling door een deskundige

€ 400 – € 900

Situatie

Oppervlak

Bandbreedte

Appartement of kleine woning

35 m²

€ 1.700 – € 3.300

Tussenwoning

50 m²

€ 2.400 – € 4.700

Twee-onder-een-kap

70 m²

€ 3.300 – € 6.500

Vrijstaande woning

100 m²

€ 4.700 – € 9.300

Ruim de helft is arbeid, en die arbeid is duur omdat het werk in een kruipruimte langzaam gaat. Een aannemer die veel goedkoper is, doet vrijwel altijd één van deze twee dingen: hij slaat de bodemafsluiting over, of hij isoleert boven een natte bodem. Beide zijn goedkoper en beide werken niet.

Kijk naar de ISDE-subsidie voor vloerisolatie. Die vraagt een minimale rd-waarde en een minimale oppervlakte; vraag de aannemer om de gegevens die je voor de aanvraag nodig hebt.

Wat er niet in zit: funderingsherstel, vervangen van vloerdelen, herstel van betonrot, rioolherstel, en het aanbrengen van een drainage of een pomp.

OnderdeelPer m² vloeroppervlak
Bodemafsluiting inclusief afdeklaag€ 14 – € 28
Vloerisolatie tegen de onderzijde€ 28 – € 55
Opruimen bodem, normale situatie€ 5 – € 12
Herstellen ventilatierooster, per stuk€ 60 – € 150
Leidingisolatie, per strekkende meter€ 8 – € 18
Droogleggen en wegpompen, eenmalig€ 250 – € 900
Betonrotbeoordeling door een deskundige€ 400 – € 900
SituatieOppervlak
Appartement of kleine woning35 m²
Tussenwoning50 m²
Twee-onder-een-kap70 m²
Vrijstaande woning100 m²

Je eigen maten

Vul in hoe groot het bij jou is. De prijstabel hieronder rekent meteen mee, en je maten reizen mee naar de prijsgidsen en stappenplannen.

Wand, vloer, dak of gevel — waar het werk over gaat.

Naden, plinten, goten, dakranden.

Ramen, deuren, radiatoren, punten.

Je maten blijven in deze browser staan en gaan niet naar ons toe.

Wat kost dit bij jou

Vink aan wat bij jou van toepassing is. Je maten van hierboven staan al ingevuld en zijn per regel te overschrijven. Er wordt gerekend in je eigen browser; er gaat niets naar ons toe.

Vul per onderdeel je hoeveelheid in; het bedrag rekent mee
OnderdeelBandbreedteJouw hoeveelheidBedrag
€ 14 – € 28m²—
€ 28 – € 55m²—
€ 5 – € 12m²—
€ 60 – € 150m²—
€ 8 – € 18m²—
€ 250 – € 900m²—
€ 400 – € 900m²—

Nog niets aangevinkt

Vink aan wat van toepassing is om een bedrag te zien.

Dit is een optelling van de bandbreedtes hierboven en geen offerte. Wat een aannemer rekent hangt af van de staat van je woning, de bereikbaarheid en het jaargetijde. 5 regels tellen niet mee: daar staat geen bedrag met een eenheid.

Zelf doen of uitbesteden

Dit is een klus die veel mensen zelf doen, en dat kan — maar niet in elke situatie.

Wat je zelf kunt: de roosters vrijmaken en van muizengaas voorzien, bouwafval opruimen, en bij een droge kruipruimte met voldoende hoogte de bodemafsluiting en de isolatie aanbrengen. De stappenplannen Kruipruimteroosters vrijmaken en Kruipruimte droogleggen behandelen het voorwerk; Vloerisolatie aanbrengen het isoleren zelf.

Waar je stopt, en dit is niet vrijblijvend: een kruipruimte met staand water, een vrije hoogte onder vijftig centimeter, een woning uit de risicoperiode voor betonrot waarbij de vloer nog niet is beoordeeld, en elke kruipruimte waarin je asbestverdacht materiaal vermoedt.

Twee praktische waarschuwingen. Ga nooit alleen een kruipruimte in — er moet iemand bij het luik zitten. En zet de ventilatieroosters open terwijl je bezig bent: in een afgesloten kruipruimte kan zich een zuurstofarme of met gas belaste lucht ophouden, en dat merk je te laat.

Wie de bodemafsluiting zelf legt en het isoleren uitbesteedt, bespaart een kwart tot een derde van het bedrag. Dat is een reële middenweg.

Wie voert dit uit

Hierop selecteren wij de bedrijven die je een offerte kunnen geven. De keuze is aan jou; het filter staat hier zodat je het kunt nakijken.

  • Isolatiebedrijf voert dit meestal uit
  • Bouwkundig aannemer

Nodig vóór de uitvoering: Bouwkundig inspecteur. Deze partij offreert niet mee op het werk zelf.

Offerte uitvragen

Stuur deze werkomschrijving mee met een plattegrond, foto's van de kruipruimte en de gegevens uit hoofdstuk 6.

De bij Builddocs aangesloten aannemer kan het werk uitvoeren voor de prijsrange die in hoofdstuk 8 staat, mits je de juiste werkomschrijving hebt gekozen en het juiste aantal en de juiste inmeetgegevens hebt opgegeven. Klopt de opgave niet, dan vervalt die bandbreedte.

Vraag altijd om: de rd-waarde die hij levert, de naam van de bodemafsluiting en het isolatiemateriaal, of de bodemafsluiting in de prijs zit, wat hij doet met de ventilatieroosters, en of hij een fotoverslag maakt van voor, tijdens en na.

Vraag uitdrukkelijk of hij de vloer beoordeelt op betonrot als je woning uit de periode 1965 tot 1983 komt, en of dat schriftelijk wordt vastgelegd. Een aannemer die dat afdoet als niet nodig, is niet de aannemer die je wilt.

Wees op je hoede bij een offerte die alleen isolatie noemt en geen bodemafsluiting. Dat is de goedkoopste offerte en de duurste uitkomst.

Oplevering en controle

Oplevering vindt plaats aan de hand van fotomateriaal, aangevuld met een gezamenlijke inspectie voor zover de ruimte dat toelaat.

Gecontroleerd wordt op: droge bodem, sluitende bodemafsluiting met overlap, vrije en werkende ventilatieroosters, sluitende isolatie zonder open naden, en geïsoleerde leidingen.

De aannemer levert op: fotoverslag van voor, tijdens en na het werk, opgave van de geleverde rd-waarde en het toegepaste materiaal, en de schriftelijke beoordeling van de vloer op betonrot.

Aanbevolen wordt om drie maanden na oplevering de luchtvochtigheid in de kruipruimte te meten en die meting bij het dossier te voegen.

Hoe je herhaling voorkomt

  • Houd de ventilatieroosters van de kruipruimte vrij en open. Een geïsoleerde kruipruimte die niet kan drogen, wordt een schimmelruimte.
  • Controleer eens per jaar of er water staat en of de bodemafdekking nog heel is.
  • Zorg dat de condensafvoer van de cv-ketel niet in de kruipruimte uitmondt.
  • Laat bij houten balklagen de balkkoppen periodiek beoordelen; die liggen in de buitenmuur en dat is de plek waar houtrot begint.

Bijlagen

Plattegrond met vloeroppervlak, luiken, poeren en leidingen.

Ingevuld inmeetformulier met de gegevens uit hoofdstuk 6.

Foto's van de bestaande toestand.

Beoordeling van de vloer op betonrot bij woningen uit de risicoperiode.

Productbladen van bodemafsluiting en isolatiemateriaal.

Zie voor meer informatie

Hielp dit?

We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.

Alle werkomschrijvingen

De Builddocs-redactie

Redactie ·

Builddocs verdient aan affiliate-doorklikken en aan abonnementen. Dat staat hier omdat het uitmaakt bij het lezen van een vergelijking.

Meer over de auteur

Onder een redactiestuk staat geen naam omdat er geen persoon achter zit, maar omdat de verantwoordelijkheid bij Builddocs als geheel ligt. Elk document heeft een datum waarop het is gecontroleerd; ontbreekt die, dan staat dat er ook.