Wat kost isoleren?

Deze prijsgids gaat over het isoleren van een bestaande woning: spouwmuur, begane grondvloer, kruipruimtebodem, hellend en plat dak, binnengevel en buitengevel, glas en kierdichting, plus de ventilatie die daarbij hoort. De eenheid is meestal de vierkante meter van het bouwdeel dat je isoleert, bij glas de vierkante meter geplaatst glas.

Je vindt hier bandbreedtes per bouwdeel en per woning, geen offertes. De spreiding komt uit de toegankelijkheid van het bouwdeel, uit de staat waarin het verkeert en uit de rd-waarde die je haalt. Twee identiek ogende rijwoningen in dezelfde straat kunnen een factor twee uit elkaar liggen omdat in de ene de kruipruimte begaanbaar is en in de andere niet.

Wat er niet in zit: isoleren tijdens nieuwbouw, waar de isolatie in het ontwerp en in de prijs per vierkante meter woning zit en niet als losse maatregel is te begroten. Ook het vervangen van een compleet dak of een complete gevel staat hier niet, behalve waar het isoleren daarop meelift. Warmtepompen en zonnepanelen hebben hun eigen prijsgidsen; isoleren is daarbij de voorwaarde en niet het alternatief.

Deze gids is geschreven voor wie een eigen woning heeft en zelf beslist. Woon je in een appartement, lees dan mee met de kanttekening dat gevel en dak gemeenschappelijk zijn en dat de vergadering daarover gaat. Wat je binnen je eigen woning kunt doen, is glas, kierdichting, een voorzetwand en soms de vloer.

De bereikbaarheid van het bouwdeel. Dit is de grootste enkele factor en hij kan de prijs verdubbelen. Een kruipruimte van zeventig centimeter met een luik in de gang is werk waarbij een man kan doorwerken; een kruipruimte van veertig centimeter met leidingen kruislings over de bodem betekent op je rug schuiven met platen boven je gezicht. Hetzelfde geldt boven: een spouw die vanaf de begane grond met een ladder is te bereiken kost € 20 tot € 28 per vierkante meter, dezelfde spouw op de derde verdieping van een portiekflat kost € 30 tot € 42 plus steiger.

De gekozen route naar hetzelfde resultaat. Een dak isoleren van binnenuit is € 50 tot € 95 per vierkante meter, van buitenaf bij pannenvervanging € 120 tot € 230. Van buitenaf is bouwfysisch beter, kost geen binnenruimte en levert een doorlopende laag zonder onderbrekingen op, maar het is alleen verstandig op het moment dat de pannen er toch af moeten. Doe je het los, dan betaal je twee keer voor hetzelfde dak.

De staat waarin het bouwdeel verkeert. Een natte kruipruimte moet eerst droog, en dat is € 250 tot € 900. Een spouw met doorslaand vocht, met mortelbaarden of met bouwvuil op de bodem moet eerst worden hersteld, en dat is € 25 tot € 60 per vierkante meter voegwerk. Deze posten staan zelden in de eerste offerte en komen bijna altijd terug als meerwerk.

De rd-waarde die je vraagt. Meer dikte kost materiaal en nauwelijks arbeid. Van rd 2,5 naar rd 3,5 is € 4 tot € 10 per vierkante meter meer en levert een derde meer besparing. Van rd 3,5 naar rd 6 loopt het rendement terug: elke centimeter erbij doet minder dan de vorige. De verstandige keuze zit meestal net boven de subsidiedrempel en niet zo hoog mogelijk.

De omvang van de opdracht. Onder de vijftig vierkante meter betaal je per vierkante meter aan de bovenkant, omdat opstart, voorrijden en opruimen even lang duren als bij een groot werk. Boven de honderdvijftig vierkante meter of bij meerdere maatregelen tegelijk zakt de prijs per vierkante meter met tien tot twintig procent.

De ventilatie die erbij hoort. Isoleren maakt een woning luchtdichter en het vocht dat mensen, douches en planten produceren moet ergens heen. Reken op € 400 tot € 2.600 aan roosters of mechanische afzuiging, en op € 3.500 tot € 8.000 als je naar balansventilatie met warmteterugwinning gaat. Wie deze post overslaat, betaalt hem later alsnog, met schimmelherstel erbij.

De subsidie en het moment van aanvragen. De subsidie verandert de prijs niet maar wel wat je betaalt, en de voorwaarden sturen de uitvoering: een minimum rd-waarde, een minimum oppervlak, een erkende uitvoerder en een factuur waarop de bereikte rd-waarde staat. Twee maatregelen tegelijk levert bij de meeste regelingen meer op dan twee keer één.

Vraag naar de geleverde rd-waarde en niet naar de dikte. Twee pakketten van dezelfde dikte kunnen dertig procent verschillen in prestatie. De rd-waarde is wat je koopt; de dikte is een middel. Laat de rd-waarde per bouwdeel in de offerte zetten en later ook op de factuur, want daar hangt de subsidie aan.

Vraag of het vooronderzoek in de prijs zit en wat er gebeurt als daaruit blijkt dat er eerst iets anders moet. Een offerte die begint met inblazen zonder inspectie is geen goedkope offerte maar een onvolledige.

Laat de aansluitdetails benoemen. Bij dakisolatie gaat het om de dakvoet, de nok, de gevelaansluiting en de doorvoeren; bij vloerisolatie om de randen en de aansluiting op de funderingsmuur; bij een voorzetwand om vloer, plafond en dagkanten. Daar zitten de koudebruggen en daar zit het verschil tussen twee offertes die op het vlak hetzelfde bieden.

Vraag hoe de luchtdichting wordt uitgevoerd en met welk materiaal de naden worden afgewerkt. Vraag ook of er na afloop een blowerdoortest of een thermografische opname mogelijk is, en wat die kost.

Vraag of de ventilatie is beoordeeld en zo niet, wat dat zou kosten. Vraag daarbij welke capaciteit de woning nodig heeft en of het bedrijf een inregelrapport levert.

Vraag naar de garantie en naar de looptijd ervan, en of het bedrijf is aangesloten bij een erkenningsregeling. Bij spouwisolatie is de garantie op het uitblijven van vochtdoorslag het punt waarop offertes echt verschillen.

Vraag ten slotte om drie aparte bedragen: materiaal, arbeid en bijkomende kosten, met per post het btw-tarief. Dan pas kun je twee offertes naast elkaar leggen zonder appels met peren te vergelijken.

Het Besluit bouwwerken leefomgeving stelt eisen aan de isolatie van een bouwdeel dat je vernieuwt. Bij het volledig vernieuwen van een dak of een gevel geldt een minimum rd-waarde voor dat vernieuwde deel; bij een gedeeltelijke ingreep gelden lichtere eisen. Het Bbl vervangt sinds 1 januari 2024 het Bouwbesluit 2012. Vraag je aannemer welke eis in jouw geval geldt en laat die in de offerte vastleggen.

Isoleren in de spouw, aan de binnenkant van gevel of dak en het vervangen van glas in een bestaand kozijn is in de meeste gevallen vergunningvrij. Buitengevelisolatie verandert het aanzien van de gevel en de rooilijn en vraagt daarom vaak een omgevingsvergunning. Bij een rijksmonument, een gemeentelijk monument of in een beschermd stadsgezicht is bijna elke ingreep aan de buitenkant vergunningplichtig, en daar wordt binnenisolatie de gebruikelijke route.

Bij een ingrijpende renovatie moet ook de ventilatievoorziening voldoen aan de eisen voor luchtverversing. Dat is in de praktijk het onderdeel dat het vaakst wordt overgeslagen, omdat het buiten de opdracht van het isolatiebedrijf valt. Vraag expliciet of de ventilatie is beoordeeld en leg het antwoord vast.

De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen geldt sinds 1 januari 2024 voor vergunningplichtige nieuwbouw in de laagste gevolgklasse en wordt gefaseerd uitgebreid naar verbouw. Los daarvan geldt sinds die datum voor aannemingsovereenkomsten de omgekeerde bewijslast van artikel 7:758 van het Burgerlijk Wetboek: de aannemer is aansprakelijk voor gebreken die bij oplevering niet zijn ontdekt, tenzij die hem niet zijn toe te rekenen. Leg de oplevering vast met foto's en een lijst.

In een appartementengebouw zijn gevel en dak gemeenschappelijk. Isolatiemaatregelen daaraan zijn een besluit van de vergadering en horen in het meerjarenonderhoudsplan, gekoppeld aan het moment waarop het bouwdeel toch aan de beurt is. Bij een huurwoning is de verhuurder eigenaar van de schil en beslist die over de maatregel; regels veranderen, dus controleer bij twijfel de actuele tekst of vraag het na bij de gemeente.