Begrippen

G

• GarantiePremium · ook: Garantie, waarborg, garantieregeling, garantietermijn, garantiebepaling

  Garantie is de toezegging van een aannemer, installateur of fabrikant dat een werk of product gedurende een bepaalde tijd deugdelijk blijft, en dat hij gebreken in die periode herstelt of vergoedt. Zij komt bovenop je wettelijke rechten en vervangt die niet. Wat een garantie waard is, staat in de voorwaarden.

• GarantiebepalingPremium · ook: Garantiebepaling, garantieclausule, garantievoorwaarde, waarborg, garantietermijn

  Een garantiebepaling is de contractuele toezegging dat een werk, een product of een installatie gedurende een bepaalde termijn aan bepaalde eisen voldoet. Er is één misverstand dat vrijwel iedereen heeft: een garantie is niet je enige recht en meestal niet je beste. Naast elke garantie heb je het wettelijke recht op een deugdelijk product of werk, en dat recht is niet gebonden aan de termijn die de leverancier noemt. Een verkoper die zegt "de garantie is verlopen" heeft daarmee niets gezegd over je wettelijke aanspraak.

• GasflesPremium · ook: Gasfles, propaanfles, butaanfles, gasbutaan, lpg-fles, campinggas

  Een gasfles is een drukvat met vloeibaar propaan of butaan voor gebruik waar geen gasaansluiting is. Er is één eigenschap die alle veiligheidsregels verklaart: propaan en butaan zijn zwaarder dan lucht. Bij een lek zakt het gas naar de vloer en blijft het daar hangen — het verdwijnt niet vanzelf en het ventileert niet weg via een raam bovenin. Dat is de reden dat een gasfles niet in een kelder, een souterrain, een kruipruimte of een schip onder dek hoort.

• GaslekPremium · ook: Gaslek, gasstoring, gaslucht, ontsnappend gas

  Een gaslek is het ontsnappen van gas uit een leiding, een toestel of een aansluiting. Dat je het ruikt, is geen eigenschap van het gas maar een toevoeging. Aardgas is van zichzelf reukloos; er wordt een geurstof aan toegevoegd zodat een lek wordt opgemerkt. Precies daarom is het gevaarlijkste lek het lek dat je niet ruikt: buiten, in een kruipruimte, of onder de grond. En de handelingsvolgorde bij gaslucht wijkt af van wat mensen instinctief doen — een schakelaar omzetten of aanbellen is een vonk, en dat is de ontbrekende schakel.

• GasslangPremium · ook: Gasslang, gasleidingslang, aansluitslang, gasaansluitslang, gasdrukslang

  Een gasslang is de flexibele verbinding tussen de gaskraan en een gastoestel, zoals een fornuis of een terrasverwarmer. Er is één ding dat je van dit onderwerp moet onthouden: een gasslang heeft een houdbaarheidsdatum, en die staat erop gedrukt. Rubber veroudert, wordt hard en scheurt, en een gaslek in een woning is een explosie- en vergiftigingsrisico. Vervangen kost tien tot veertig euro en het gebeurt in vrijwel geen enkel huishouden op tijd.

• GebouwdossierPremium · ook: Bouwdossier, gebouwarchief

  Een gebouwdossier is de geordende verzameling van alle stukken die over een gebouw gaan: tekeningen, berekeningen, vergunningen, installatiegegevens, keuringsrapporten, garanties en de onderhoudsgeschiedenis. Het is het geheugen van het gebouw. Wie het bijhoudt, weet wat er zit, wat er is gedaan en wat er aankomt.

• GebruiksfunctiePremium · ook: Gebouwfunctie, functie

  De gebruiksfunctie is de categorie waarin een gebouw of een deel daarvan valt volgens het Besluit bouwwerken leefomgeving. Er zijn twaalf functies, en zij bepalen welke bouwtechnische eisen gelden voor brandveiligheid, vluchten, ventilatie, daglicht en toegankelijkheid.

• GebruiksoppervlaktePremium · ook: Gebruiksoppervlakte, gebruiksoppervlak, gbo

  De gebruiksoppervlakte is het vloeroppervlak van een woning, gemeten volgens een vastgelegde methode waarbij onder meer constructiedelen, schuine daken onder een bepaalde hoogte en trapgaten worden afgetrokken. Het getal bepaalt mee wat je woning waard is, hoeveel huur ervoor mag worden gevraagd, wat je energielabel wordt en hoeveel gemeentelijke belasting je betaalt. Er wordt niettemin veel mee gerommeld.

• GedoogplichtPremium · ook: Gedoogplicht, gedoogverplichting, gedoogplichtbeschikking

  Een gedoogplicht is de verplichting om werk van een ander op of in jouw grond of aan jouw gebouw toe te laten. Je hoeft niet mee te werken, maar je mag het ook niet tegenhouden. Denk aan kabels en leidingen van een netbeheerder, een steiger van de buren of een straatnaambord aan je gevel.

• GelijkwaardigheidPremium · ook: Gelijkwaardigheid, gelijkwaardige oplossing, gelijkwaardigheidsbeginsel

  Gelijkwaardigheid is het beginsel dat je van een voorgeschreven oplossing mag afwijken, mits je aantoont dat jouw oplossing minstens even goed presteert. Het is het nuttigste stuk gereedschap in de bouwregels en het minst bekende bij particulieren. De regels schrijven prestaties voor, geen oplossingen — en waar ze wel een concrete oplossing noemen, is dat een aangewezen weg en geen verplichte. Dat is precies wat een monument, een oude woning met een te steile trap of een appartement met een onmogelijke vluchtroute vooruithelpt: niet "het mag niet", maar "toon aan dat het even veilig is". Met één kanttekening die het beeld compleet maakt: de bewijslast ligt volledig bij de aanvrager, en die onderbouwing is vakwerk. Een verwijzing naar "dit doen we altijd zo" is geen gelijkwaardigheid.

• GeluidseisPremium · ook: Geluidseis, geluidseisen, geluidwering, eis aan de geluidwering, akoestische eis, geluidsisolatie-eis

  Een geluidseis is een prestatie-eis die vastlegt hoeveel geluid een gevel, een vloer, een wand of een installatie mag doorlaten of maken. De eis staat in decibel en is gebonden aan een meetmethode. Voor nieuwbouw, verbouw en bestaande bouw gelden verschillende niveaus.

• GeluidsisolatiePremium · ook: Geluidwering, geluidsdemping in het spraakgebruik

  Geluidsisolatie is het tegenhouden van geluid tussen twee ruimten of tussen buiten en binnen. Zij wordt bereikt met massa, met veerkrachtige ontkoppeling en met luchtdichtheid — en zij is iets anders dan het dempen van galm binnen een ruimte.

• GeluidsoverlastPremium · ook: Geluidsoverlast, geluidshinder, burengerucht, lawaaioverlast

  Geluidsoverlast is geluid dat als hinderlijk wordt ervaren en dat de grens overschrijdt van wat je van je omgeving hoeft te dulden. Waar die grens ligt, is geen technische vraag maar een juridische. Een norm helpt, maar de wet werkt met wat redelijkerwijs kan worden gevergd: dezelfde tachtig decibel is overdag in een winkelstraat normaal en om twee uur 's nachts in een woonwijk onrechtmatig. Dat verklaart waarom een meting alleen zelden een conflict beslecht.

• GeluidsschermPremium · ook: Geluidsscherm, geluidscherm, geluidswal

  Een geluidsscherm is een zware, dichte wand tussen een geluidsbron en de plek waar je last hebt van dat geluid. Het onderbreekt de rechtstreekse weg van het geluid, waardoor het pas via de bovenrand bij je aankomt. Je ziet ze langs snelwegen en spoorlijnen, en in kleinere vorm in tuinen.

• Geluidwering van de gevelPremium · ook: Geluidwering van de gevel, gevelgeluidwering, gevelisolatie tegen geluid

  De geluidwering van de gevel is het verschil tussen het geluidniveau buiten en het niveau binnen. Er wordt geïnvesteerd in het onderdeel dat het grootste oppervlak heeft, en dat is de verkeerde plek. Een gevel is akoestisch zo goed als zijn grootste lek, niet als zijn beste onderdeel. Dik geluidwerend glas plaatsen in een gevel met een gewoon ventilatierooster erboven levert nauwelijks winst op: dat rooster is een open verbinding met buiten, en een paar procent open oppervlak bepaalt de uitkomst van de hele gevel. Wie last heeft van verkeerslawaai, kijkt dus eerst naar de openingen — rooster, brievenbus, rolluikkast, kieren rond het kozijn — en pas daarna naar het glas.

• GeluidzonePremium

  Een geluidzone is het gebied rond een weg, spoorlijn, industrieterrein of luchthaven waarbinnen extra regels gelden voor geluid. Ligt een perceel erin, dan kijkt de gemeente bij een bouwplan naar de geluidbelasting op de gevel en kan zij eisen stellen aan de geluidwering van die gevel.

• Gemeenschappelijke gedeeltenPremium · ook: Gemeenschappelijke gedeelten, gemeenschappelijke delen, gemene delen

  Gemeenschappelijke gedeelten zijn de delen van een gesplitst gebouw die van alle appartementseigenaars samen zijn: fundering, dragende constructie, dak, gevel, trappenhuis en de leidingen tot aan de aftakking naar een woning. De vereniging van eigenaars onderhoudt ze en betaalt ze uit de gezamenlijke bijdrage.

• GeothermiePremium · ook: Geothermie, aardwarmte, diepe geothermie, ultradiepe geothermie

  Geothermie is het winnen van warmte uit diepe aardlagen, doorgaans op één tot vier kilometer diepte, voor levering via een warmtenet. Het belangrijkste dat een woningeigenaar hierover moet weten, is dat het geen individuele oplossing is. Je legt geen geothermiebron aan in je tuin. Waar geothermie je raakt, is als bron achter een warmtenet waarop je wijk wordt aangesloten — en dan zijn de relevante vragen niet geologisch maar contractueel: tarief, leveringszekerheid en wat er met je gasaansluiting gebeurt.

• GereedmeldingPremium · ook: Gereedmelding, melding gereed bouwwerk, melding beëindiging bouwwerkzaamheden, gereedmelding Wkb

  Een gereedmelding is de melding dat een bouwwerk of een werk klaar is. Onder de Wet kwaliteitsborging meld je bij de gemeente dat een nieuw bouwwerk gereed is en lever je het dossier van de kwaliteitsborger aan voordat je het in gebruik neemt. In een aannemingsovereenkomst is het de mededeling van de aannemer dat het werk kan worden opgeleverd.

• Gescheiden stelselPremium · ook: Gescheiden stelsel, gescheiden rioolstelsel, DWA en HWA gescheiden

  Een gescheiden stelsel voert vuilwater en hemelwater door twee afzonderlijke leidingen af, in plaats van door één gemengde leiding. Voor een woningeigenaar betekent dat twee aansluitpunten op de erfgrens en de verplichting het regenwater niet op de vuilwaterleiding aan te sluiten.

• GeschillencommissiePremium · ook: Geschillencommissie, klachtencommissie, arbitragecommissie, commissie van geschillen

  Een geschillencommissie is een onafhankelijke instantie die een conflict tussen een consument en een bedrijf beoordeelt zonder dat je naar de rechter hoeft. In de bouw gaat het meestal om een aannemer, installateur of schilder die is aangesloten bij een brancheorganisatie. De commissie doet een bindend advies waar beide partijen zich aan moeten houden.

• Gevaarlijke stoffenPremium · ook: Gevaarlijke stoffen, schadelijke stoffen, gevaarlijke producten

  Gevaarlijke stoffen zijn stoffen die bij gebruik of vrijkomen schade aan mens of milieu kunnen veroorzaken. De categorie roept beelden op van vaten en waarschuwingsborden, en in een woning ligt het anders. De stoffen die in de bouw en bij het klussen de meeste schade veroorzaken, komen niet uit een fles maar ontstaan tijdens het werk: kwartsstof bij zagen, looddamp bij afbranden, asbestvezels bij slopen, koolmonoxide bij verbranden. Ze hebben geen etiket en geen pictogram, want ze zaten niet in een verpakking. Dat verklaart waarom de aandacht bijna altijd naar het blik met het doodskopje gaat en zelden naar de klus die het gevaar zelf produceert.

• GevelsteenPremium

  Een gevelsteen is óf een gebeeldhouwde of beschilderde steen met een voorstelling in een gevel, óf de baksteen waarmee het zichtbare buitenblad van een gevel is gemetseld. De eerste is cultuurhistorie: hij vertelt wie er woonde, wat er werd verhandeld of wanneer er is gebouwd. De tweede is techniek: kleur, formaat, hardheid en vorstbestendigheid bepalen hoe een gevel eruitziet en hoe lang hij meegaat. In beide gevallen is het detail dat bij herstel het snelst verloren gaat.

• GevolgklassePremium · ook: Afgekort GK1, GK2 en GK3 in de Wkb, en CC1 tot CC3 in de Eurocode

  De gevolgklasse deelt bouwwerken in naar de gevolgen wanneer er iets misgaat. Zij bepaalt onder de Wet kwaliteitsborging wie de bouwtechnische toets doet, en in de Eurocode hoe zwaar de constructie moet worden gerekend.

• GewelfPremium · ook: Gewelf, welfsel, gemetselde overkapping

  Een gewelf is een gebogen constructie van metselwerk of beton die een ruimte overkapt en de belasting via druk naar de steunpunten brengt. Het bijzondere is dat metselwerk vrijwel geen trek kan opnemen maar uitstekend druk. Een gewelf buigt die belasting zodanig om dat er alleen nog druk overblijft. Daardoor kon men eeuwenlang grote ruimten overspannen met een materiaal dat op zichzelf niets kan dragen zodra je het buigt — en daardoor is een gewelf ook onmiddellijk kwetsbaar zodra de steunpunten wijken.

• GierzwaluwPremium · ook: Gierzwaluw, gierzwaluwen, in de volksmond soms torenzwaluw of steenzwaluw

  De gierzwaluw is een beschermde trekvogel die van eind april tot begin augustus in Nederland broedt, bijna altijd in gebouwen: onder dakpannen, achter boeiboorden en in gaten in gevels. Zijn nestplaatsen zijn het hele jaar beschermd. Wie een dak renoveert of een gevel isoleert waar gierzwaluwen zitten, moet dat vooraf laten onderzoeken en de nestplaatsen vervangen.

• Glas in loodPremium · ook: Ook geschreven als glas-in-lood

  Glas in lood is een paneel van gekleurde of geëtste glasstukken die door H-vormige loodprofielen bij elkaar worden gehouden. Kenmerkend voor panden uit het interbellum en voor kerken en monumenten.

• GordingenkapPremium · ook: Gordingenkap, gordingendak, pfettendak, kepersporenkap

  Een gordingenkap is een dakconstructie waarbij horizontale gordingen de dakbelasting opvangen en afdragen naar spanten of naar de kopgevels, met daarop schuine kepers die het dakvlak vormen. Het verschil met een sporenkap zit in wie het werk doet. Bij een sporenkap doen de sporen het samen met de hanenbalken en het beschot; bij een gordingenkap doen de gordingen het en overbruggen de kepers alleen de afstand daartussen. Dat maakt de gordingenkap minder gevoelig voor plaatselijke ingrepen en het maakt de zolder vrij van hanenbalken — de reden dat hij bij naoorlogse woningbouw de standaard werd.

• GrondkeringPremium · ook: Grondkering, keerwand, keermuur, kerende constructie

  Een grondkering is een constructie die een hoogteverschil in het terrein vasthoudt en voorkomt dat de grond eraf zakt. Het is een van de weinige tuinconstructies waarbij een verkeerde inschatting tot bezwijken leidt. Grond weegt ongeveer achttienhonderd kilo per kubieke meter en duwt zijdelings met een kracht die met de hoogte kwadratisch toeneemt. Een keermuurtje van veertig centimeter is een stapelklus; dezelfde muur van anderhalve meter is een constructie die berekend moet worden.

• GrondkostenPremium · ook: Grondkosten, grondprijs, kavelprijs, terreinkosten.

  Grondkosten zijn alle kosten om de grond onder je woning bebouwbaar in eigendom te krijgen. Naast de koopsom van de kavel horen daar onder meer bodemonderzoek, notaris, aansluitingen op de nutsvoorzieningen en soms sloop of sanering bij. De koopsom alleen is dus niet wat de grond kost.

• GrondleidingPremium · ook: Grondleiding, ondergrondse leiding, kabels en leidingen, nutsleiding, huisaansluiting

  Een grondleiding is een kabel of leiding die onder de grond loopt: gas, water, elektra, riool, data of stadsverwarming. Er is één regel die alles bepaalt: doe vóór elk graafwerk een graafmelding. Dat is geen formaliteit maar een wettelijke verplichting, ook voor een particulier die een boom plant of een paal zet. Een geraakte gasleiding is levensgevaarlijk, een geraakte stroomkabel eveneens, en de schade aan een datakabel of een hoofdleiding komt voor rekening van wie heeft gegraven.