Naar de inhoud

Dit is een bètaversie van Builddocs. Je kunt alles bekijken, maar aanmelden en een abonnement afsluiten kan nog niet.

Begrip

Gebouwde omgeving

Onderwerp Regels en geld

Ook: Gebouwde omgeving · de gebouwde omgeving · sector gebouwde omgeving · gebouwenvoorraad · gebouwde leefomgeving · bebouwde omgeving

In het kort

De gebouwde omgeving is alles wat mensen hebben gebouwd om in te wonen, te werken en te leven: woningen, kantoren, scholen, winkels en de straten ertussen. In het klimaat- en energiebeleid is het de naam van één sector, die van de gebouwen. Staat het woord in een brief van je gemeente, dan gaat het ook over jouw huis.

In andere talen

Engels
Built environment
Duits
Gebaute Umwelt
Frans
Environnement bâti
Spaans
Entorno construido
Portugees
Ambiente construído
Italiaans
Ambiente costruito

Er staat meer over gebouwde omgeving

Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.

Abonnement bekijkenInloggen

Uitgebreid

Er valt een brief van de gemeente op de mat: een uitnodiging voor een bewonersavond over de verduurzaming van de gebouwde omgeving in jouw wijk. In de krant staat dat de uitstoot van de gebouwde omgeving achterblijft bij het doel. Een bank biedt een lening aan voor wie bijdraagt aan een duurzame gebouwde omgeving. Het is een woord uit de wereld van beleid, en het klinkt alsof het over iets groots en algemeens gaat. Het gaat over je cv-ketel, je spouwmuur en je dak.

Het woord heeft twee betekenissen, een ruime en een smalle.

De ruime is de oudste. Daarin staat de gebouwde omgeving tegenover de natuurlijke: alles wat door mensen is gemaakt en waarin het dagelijks leven zich afspeelt. Gebouwen, maar ook straten, pleinen, bruggen, kades en parken. Architecten, stedenbouwers en erfgoedzorgers gebruiken het zo, bijvoorbeeld als zij spreken over de kwaliteit van de gebouwde omgeving. Dan bedoelen zij hoe een straat of wijk er als geheel bij staat.

De smalle betekenis is de betekenis die je als bewoner het meest tegenkomt. In het klimaat- en energiebeleid is de economie verdeeld in sectoren: industrie, mobiliteit, landbouw, elektriciteit en de gebouwde omgeving. Onder die laatste vallen de woningen en de utiliteitsgebouwen, dus kantoren, scholen, winkels, zorggebouwen en sporthallen. Het gaat om de energie die nodig is om die gebouwen te verwarmen, te koelen, te ventileren en van warm water te voorzien, en om de uitstoot die daarbij hoort. Fabrieksprocessen, auto's en elektriciteitscentrales horen bij andere sectoren.

Dat onderscheid verklaart waarom het woord in zoveel stukken opduikt. Voor de sector gebouwde omgeving zijn eigen doelen afgesproken, eigen regels gemaakt en eigen subsidies ingericht. Het Klimaatakkoord van 2019 had er een apart hoofdstuk voor. De plannen van gemeenten om wijken van het aardgas te halen zijn de uitwerking daarvan. De eisen aan nieuwbouw, het energielabel en de regels voor verwarmingsketels zijn alle beleid voor de gebouwde omgeving.

Wat de sector bijzonder maakt, is dat hij uit miljoenen losse eigenaren bestaat. Een fabriek heeft één directie die een besluit neemt. De gebouwde omgeving verandert pas als huiseigenaren, verhuurders en verenigingen van eigenaars elk voor zich iets doen. Daarom gaat zoveel beleid over voorlichting, subsidie en een aanpak per wijk, en zo weinig over een plicht.

Voor jou als bewoner is de vertaling eenvoudig. Lees je gebouwde omgeving, vervang het dan door: gebouwen zoals het mijne. De vraag die erop volgt, is of er iets van je wordt verwacht, wanneer, en wie het betaalt. Het antwoord is in bijna alle gevallen dat er op dit moment niets verplicht is, maar dat het loont om te weten wat je gemeente met je wijk van plan is.

Hielp dit?

We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.

Verder bij dit onderwerp

Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.