Secties zijn ingeklapt zodat je kunt kiezen wat je leest. Tik op een kop om hem te openen.
Wat gebruik je waarvoor?
Drie pagina's over hetzelfde werk, met een andere vraag erachter. Kies verkeerd en je leest het verkeerde antwoord.
Stappenplan
Het werk in stappen, met wat er per stap misgaat.
Gebruik dit als je het zelf doet of wilt volgen.
Niet voor: een vakman aansturen — dan een werkomschrijving.
Werkomschrijving
Wat je aan een vakman meegeeft, in zijn taal.
Gebruik dit als je het laat doen en offertes wilt vergelijken.
Niet voor: zelf uitvoeren — dan een stappenplan.
Gebrek
Wat je ziet, wat het meestal is, en wanneer het ernst wordt.
Gebruik dit als er iets mis is en je nog niet weet wat.
Niet voor: werk plannen — dat begint pas als je weet wat het is.
Het korte antwoord
Water onder of achter het apparaat, vaak pas zichtbaar als je het naar voren trekt. Het lek zit vrijwel altijd in de aansluiting en niet in het apparaat. Leg keukenpapier onder elke aansluiting en laat een programma draaien. Lekt het bij het vullen, dan is het de toevoerkant; bij het afpompen de afvoerkant. Vervang de toevoerslang elke vijf jaar, ongeacht hoe hij eruitziet, en kies er een met waterstop. Dat kost € 20 tot € 45. Schrijf de datum met watervaste stift op de nieuwe slang. Over vijf jaar is dat het enige waar je nog op kunt afgaan. Een waterdetector met alarm kost € 25 tot € 80 en is op een verdieping de goedkoopste verzekering die er is. Prijspeil 2026, inclusief btw.
Wat je ziet
Water onder of achter het apparaat. Soms een plas, vaker een klamme plek op de vloer die je pas ziet als je het apparaat naar voren trekt. Bij een vaatwasser onder een keukenblad is het beeld typisch anders: de plint of de zijwand van het onderkastje wordt donker en zwelt op, en het spaanplaat begint te bollen — dan lekt het al maanden. Er hoort een derde beeld bij dat het meest voorkomt en het minst als lekkage wordt herkend: een vochtplek op het plafond van de buren of van de kamer eronder, precies onder de keuken of de bijkeuken. Het onderscheidende kenmerk: het lek zit vrijwel altijd in de aansluiting en niet in het apparaat. De kraan, de toevoerslang, de afvoerslang en de sifon zijn de vier plekken, en drie ervan zijn met de hand na te lopen.
Wat het kan zijn
Zeer vaak
Toevoerslang verouderd; ouder dan vijf jaar
Waar je het aan merkt: Hard, bol of gecraqueleerd rubber; kalkspoor bij de wartel
Zeer vaak
Afvoerslang niet goed in de sifon of losgeschoten
Waar je het aan merkt: Water bij het afpompen, niet bij het vullen
Zeer vaak
Rubber ring in de wartel verhard
Waar je het aan merkt: Druppel bij de kraan die blijft terugkomen
Vaak
Sifon of aansluitstuk lekt
Waar je het aan merkt: Nat onder de gootsteen, niet achter het apparaat
Vaak
Machinekraan versleten of niet dicht te draaien
Waar je het aan merkt: Druppel uit de kraan zelf; kraan draait door
Vaak
Afvoerslang te laag gelegd, water loopt terug
Waar je het aan merkt: Vuil water in het apparaat; lekt bij overlopen
Regelmatig
Vulslang klem achter het apparaat
Waar je het aan merkt: Knik of afdruk in de slang; lekt na verplaatsen
Regelmatig
Aquastop of vlotterbeveiliging defect
Waar je het aan merkt: Apparaat slaat af met een foutcode
Regelmatig
Deurrubber van de vaatwasser versleten
Waar je het aan merkt: Water aan de voorkant, onder de deur
Regelmatig
Verstopte afvoer waardoor het overloopt
Waar je het aan merkt: Traag afvoeren plus water op de vloer
Soms
Lek in het apparaat zelf
Waar je het aan merkt: Water midden onder het apparaat, niet bij een slang
Soms
Condens op een koudwaterleiding
Waar je het aan merkt: Klamme leiding zonder druppelspoor; geen echte lekkage
Hoe je de oorzaak vaststelt
Trek het apparaat naar voren en leg een droge, lichte doek of een stuk keukenpapier onder elke aansluiting. Laat het apparaat een programma draaien en kijk na een half uur welke doek nat is. Dit is de test die het antwoord geeft en zij is met huis-tuin-en-keukenmiddelen te doen.
Kijk wanneer het lekt: bij het vullen of bij het afpompen. Bij het vullen: de toevoerkant — kraan, slang, wartel. Bij het afpompen: de afvoerkant — slang, sifon, aansluitstuk. De machine slaat beide momenten hoorbaar aan, dus dit is goed te volgen.
Voel met je hand rond de wartel bij de kraan en rond de wartel bij het apparaat. Kijk naar een witte kalkrand of een bruin roestspoor; dat is het bewijs dat het daar al langer druppelt, ook als het nu droog is.
Buig de toevoerslang voorzichtig en kijk naar het rubber. Een slang die hard is, die craquelé vertoont of waarvan het gevlochten omhulsel uitstaat, is aan het einde. Maar reken niet op wat je ziet: rubber veroudert van binnenuit en de breuk komt zonder aankondiging. Een toevoerslang is een verbruiksartikel met een levensduur van ongeveer vijf jaar, en dat is korter dan die van het apparaat waar hij aan hangt.
Kijk of de machine tijdens het programma leegloopt. Hangt de afvoerslang te laag of ontbreekt de beluchting, dan hevelt de machine zichzelf leeg: het water loopt weg terwijl het programma nog draait, de machine vult opnieuw, en dat gaat door tot het overloopt. Dat is een andere oorzaak dan een losgeschoten slang en zij vraagt een aanpassing van de afvoer en niet een nieuwe slang.
Kijk of de afvoerslang goed in de sifon of het aansluitstuk zit en hoog genoeg ligt. Er hoort een lus omhoog in te zitten, boven het waterniveau in de machine, zodat er geen water terugloopt. Ligt de slang plat over de vloer naar de sifon, dan is dat verkeerd en verklaart het zowel vuil water in het apparaat als overlopen.
Kijk onder de gootsteen en achter het onderkastje. Bij een vaatwasser onder het blad komt het lek vaak niet uit het apparaat maar uit de sifon of het aansluitstuk waarop hij is aangesloten. Voel aan de bodem van het kastje en aan de achterzijde van de plint.
Kijk of het spaanplaat om het apparaat is opgezwollen. Dat is de tijdmeter: bol spaanplaat betekent maanden en niet dagen, en het betekent ook dat je onder het apparaat en achter de plint moet kijken.
Draai de machinekraan dicht en kijk of het stopt. Blijft het na een dag droog met de kraan dicht, dan is het de toevoerkant. Blijft het nat, dan is het de afvoer of de sifon.
Voel of de leiding klam is zonder dat er ergens een druppel loopt. Een koude waterleiding in een warme, vochtige ruimte geeft condens en dat lijkt op een lek. Dat is met isolatie om de leiding op te lossen.
Hoe ernstig is het
In de gaten houden bij een klamme koudwaterleiding zonder druppelspoor, en bij een enkele druppel bij een wartel die je vandaag aandraait en die daarna droog blijft.
Dit jaar aanpakken bij een toevoerslang die hard of gecraqueleerd is, bij een kraan die niet meer goed dicht gaat en bij opgezwollen spaanplaat. Water dat onder een keukenblok staat, doet daar in stilte schade: het onderblad, de plint en de dekvloer nemen het op en dat wordt schimmel.
Direct handelen bij water dat naar de kamer of de woning eronder gaat, bij water bij een stopcontact of bij een elektragroep, en bij een toevoerslang die bol staat of waaruit het omhulsel is gebarsten. Draai in die gevallen de machinekraan dicht en gebruik het apparaat niet tot het is verholpen. Bij een appartement meld je het dezelfde dag bij de bewoner onder je en bij het bestuur, ook als je denkt dat het meevalt.
Wat het verschuift: verstopte keukenafvoer, lekkende kraan of doorlopend toilet, verborgen waterlek, en vochtplek op het plafond.
Wat je zelf kunt doen
Trek het apparaat naar voren en leg keukenpapier onder elke aansluiting; laat een programma draaien en kijk wat nat wordt.
Voel en kijk naar kalk- en roestsporen bij de wartels, ook als het nu droog is.
Draai de wartels met de hand een kwartslag aan; zit er beweging in, dan was dat het. Doe dit niet met een tang op kunststof.
Vervang de toevoerslang als hij ouder is dan vijf jaar, en vervang hem door een slang met waterstop — een slang met een mechanische beveiliging die bij een breuk of een plotselinge doorstroming zelf afsluit. Dit is een klus van tien minuten, de slang kost een paar tientjes, en het is de goedkoopste schadepreventie in je hele woning.
Draai de machinekraan of de hoofdkraan dicht voordat je de slang losmaakt, en test of er werkelijk geen water meer komt. Zet een emmer onder de aansluiting; wie zonder afsluiten een koppeling losdraait, heeft een fontein.
Schrijf de datum met een watervaste stift op de nieuwe slang. Over vijf jaar is dat het enige waar je nog op kunt gaan.
Leg de afvoerslang met een lus omhoog en zet hem vast in de sifon of de standpijp met de bijgeleverde beugel, op de hoogte die de fabrikant voorschrijft.
Draai de machinekraan dicht als je langer dan een dag weg bent. Bij een lange vakantie is dat de standaardhandeling.
Zorg dat iedereen in huis weet waar de hoofdkraan zit en hoe hij dicht gaat. Bij een gesprongen slang is dat het enige dat de schade beperkt, en het is de handeling waar in het kwartier dat volgt niemand aan toe komt.
Zet een lekbak of een waterstopmat onder een vaatwasser in een keukenblok; die kosten weinig en zij vangen precies de langzame lekkage die je niet ziet.
Leg een waterdetector met alarm achter of onder de machine. Dat is een apparaatje van een paar tientjes dat gaat piepen bij de eerste druppel, en bij een machine op een verdieping of boven een andere woning is het geen overdaad.
Isoleer een klamme koudwaterleiding met leidingisolatie.
Fotografeer wat je vindt en meld het schriftelijk bij een verhuurder of, bij schade naar beneden, bij het bestuur.
Wat je niet moet doen: een oude slang laten zitten omdat hij er goed uitziet. Rubber veroudert van binnenuit en er is aan de buitenkant niets te zien tot hij klapt. Dat is de reden dat de vuistregel op leeftijd gaat en niet op uiterlijk. En niet: de wartel met een tang vastdraaien tot de druppel stopt — het rubber ringetje erin doet het werk en niet de kracht; met een tang scheur je de kunststof wartel en dan heb je een klap in plaats van een druppel. En niet: de afvoerslang los in een emmer of over de rand van de gootsteen hangen; dat werkt tot de eerste keer dat hij eruit springt.
Alternatieven en wat die kosten
Toevoerslang met waterstop, zelf vervangen
€ 20 – € 45 · peildatum onbekend
Elke vijf jaar; preventief
Waterdetector met alarm
€ 25 – € 80 · peildatum onbekend
Preventief, zeker op een verdieping
Afvoer aanpassen met beluchting
€ 150 – € 450 · peildatum onbekend
Machine hevelt zichzelf leeg
Loodgieter, storingsbezoek
€ 90 – € 200 · peildatum onbekend
Oorzaak onbekend
Machinekraan vervangen
€ 90 – € 200 · peildatum onbekend
Kraan lekt of gaat niet dicht
Sifon of aansluitstuk vervangen
€ 100 – € 250 · peildatum onbekend
Lek onder de gootsteen
Afvoerslang vervangen en goed leggen
€ 80 – € 180 · peildatum onbekend
Losgeschoten of te laag
Waterslot en afvoer ontstoppen
€ 120 – € 300 · peildatum onbekend
Traag afvoeren, overlopen
Aquastop of vlotterbeveiliging in het apparaat
€ 150 – € 350 · peildatum onbekend
Foutcode, apparaat slaat af
Deurrubber van de vaatwasser vervangen
€ 100 – € 250 · peildatum onbekend
Water aan de voorkant
Waterstopmat of lekbak
€ 15 – € 60 · peildatum onbekend
Preventief in een keukenblok
Waterstopkraan met sensor op de groep
€ 200 – € 600 · peildatum onbekend
Preventief bij grote risico's
Onderkastje en plint vervangen
€ 200 – € 700 · peildatum onbekend
Spaanplaat gezwollen
Dekvloer en vloerafwerking herstellen
€ 400 – € 2.000 · peildatum onbekend
Water heeft lang gestaan
Herstel van schade in de woning eronder
€ 500 – € 8.000 · peildatum onbekend
Gevolgschade
Je eigen maten
Vul in hoe groot het bij jou is. De bandbreedtes hieronder die per m², per meter of per stuk rekenen, passen zich meteen aan.
Wand, vloer, dak of gevel — waar het werk over gaat.
Naden, plinten, goten, dakranden.
Ramen, deuren, radiatoren, punten.
Je maten blijven in deze browser staan en gaan niet naar ons toe.
Wat kost het herstel bij jou
Kies de aanpak die bij jouw situatie past. Dit zijn alternatieven en geen onderdelen — ze worden dus niet bij elkaar opgeteld.
Kies hierboven een aanpak.
Een bandbreedte uit de redactie, vermenigvuldigd met wat je zelf invulde — geen offerte. Wat een vakman rekent hangt af van de bereikbaarheid, de staat van het werk eromheen en hoeveel er tijdens het werk bij komt. Het prijspeil van deze bedragen is niet vastgelegd.
Wat dit voor jou betekent
- woningeigenaar
- Het besluit is klein en het is te nemen zonder iemand te bellen: vervang de toevoerslangen van je wasmachine en vaatwasser door slangen met waterstop als je niet weet hoe oud ze zijn, en draai de kraan dicht als je weg bent. Dat is een uur werk en vijftig euro, en het neemt het grootste risico weg. Er is bij dit gebrek geen afweging te maken.
- woningeigenaar
- Weet hoe je verzekering hiermee omgaat. Schade door een slang die plotseling springt, is doorgaans gedekt op de inboedel- en de opstalverzekering. Schade door een lek dat maanden heeft doorgelopen, en schade door een slang die aantoonbaar veel te oud was, geeft discussie. Fotografeer bij schade de slang voordat je hem weggooit — dat is het bewijs waar het gesprek met de verzekeraar op uitkomt, en het is het eerste dat verdwijnt.
- woningeigenaar
- Voor de rest is dit een kleine loodgieterspost. Let er wel op dat je de oorzaak vindt en niet alleen het water opdweilt: een lekkage die maanden loopt, kost je het onderkastje, de plint en soms de dekvloer, en dat is een veelvoud van de reparatie.
- woningeigenaar
- Overweeg bij een keuken op een verdieping, boven een woonkamer of boven een andere woning een waterstopkraan met sensor. Dat is een voorziening die in de rest van Europa gebruikelijker is dan bij ons, en zij doet precies wat je wilt: de kraan dicht voordat er honderd liter door de vloer is.
- vve
- VvEDe aansluiting en het apparaat zijn privé. Wat niet privé is, is de schade: een lekkende wasmachineaansluiting is een van de meest voorkomende oorzaken van waterschade tussen appartementen, en dan zit je meteen in de vraag wie betaalt.
- vve
- Drie punten voor een bestuurNeem in het huishoudelijk reglement op dat wasmachines en vaatwassers zijn aangesloten met een slang met waterstop en dat die elke vijf jaar wordt vervangen. Dat is een eis van een paar tientjes per bewoner en het is de goedkoopste schadepreventie die een vereniging kan doen. Communiceer één keer per jaar wat een bewoner bij een lekkage moet doen — hoofdkraan dicht, de buren eronder waarschuwen, melden bij het bestuur — en zet erbij waar de hoofdkraan zit; het grootste deel van de schade ontstaat in het kwartier waarin niemand dat weet. En leg vast hoe waterschade tussen woningen wordt afgehandeld: welke schade op de opstalverzekering van de vereniging valt, welke op de inboedelverzekering van de bewoner, of er een eigen risico per gebeurtenis geldt, en wie de oorzaak laat vastleggen. Dat wil je niet tijdens een lekkage uitzoeken, en het is bij dit gebrek gegarandeerd dat het zich voordoet.
- huurder
- De wasmachine en de vaatwasser zijn in de regel je eigen apparaten en de aansluiting erop is je verantwoordelijkheid, inclusief de slangen. De kraan, de sifon en de leiding in de wand zijn de verhuurder. Meld het schriftelijk als de machinekraan niet meer dicht gaat of als de sifon lekt; dat is een gebrek. Loopt er water naar de woning eronder, meld dat dan dezelfde dag bij de verhuurder en bij de bewoner eronder, ook als het je apparaat is, want dan is snelheid het enige dat de schade beperkt.
Wanneer je een deskundige inschakelt
Wanneer je met de doekentest niet vindt waar het zit, en altijd als er water naar een andere woning of naar elektra gaat.
Verder: bij een machinekraan die niet dicht gaat, bij een sifon of aansluitstuk in de wand, en bij een lek dat uit het apparaat zelf komt — dat is een apparatenmonteur en geen loodgieter.
Vraag een loodgieter voor de aansluiting, de kraan en de sifon, en de servicedienst van het merk voor het apparaat. Loopt er water naar een andere woning, laat dan de oorzaak vastleggen met foto's voordat er iets wordt gerepareerd, en meld het bij je verzekeraar; zonder vastlegging is de oorzaak achteraf niet aan te tonen en dat is precies waar een discussie over aansprakelijkheid op stukloopt.
Hoe je het voorkomt
Vervang toevoerslangen elke vijf jaar, ongeacht hun uiterlijk, en schrijf de datum op de nieuwe slang met een watervaste stift.
Kies altijd een slang met waterstop, en zeker als er woningen of ruimten onder de keuken zijn.
Draai de machinekraan dicht als je langer dan een dag weg bent.
Zorg dat iedereen in huis weet waar de hoofdkraan zit.
Leg de afvoerslang met een lus omhoog en zet hem vast in de sifon.
Zet een lekbak of waterstopmat onder een apparaat in een keukenblok.
Trek het apparaat één keer per jaar naar voren en voel rond alle aansluitingen. Dit is het onderhoud dat het meeste voorkomt en het duurt vijf minuten.
Isoleer koude leidingen in een warme ruimte om condens te voorkomen.
Overweeg een waterstopkraan met sensor bij een keuken op een verdieping.
Bewaar de plaatsingsdatum van het apparaat en van de slangen in je woningdossier.
Wat de regels zeggen
Het Besluit bouwwerken leefomgeving eist dat een woning een voorziening heeft voor de toevoer van drinkwater en de afvoer van afvalwater en dat die waterdicht zijn. De installatie zelf moet voldoen aan de eisen voor leidingwaterinstallaties; dat is bij nieuw werk de NEN 1006 met de bijbehorende werkbladen van de waterbedrijven.
Voor de terugstroombeveiliging geldt dat een aansluiting van een wasmachine of vaatwasser moet zijn beveiligd tegen terugstromen van vervuild water in de drinkwaterleiding. Bij een machinekraan is dat een ingebouwde voorziening; bij een oude kraan zonder beveiliging is dat een reden om hem te vervangen.
De toevoerslang en het apparaat zijn geen bouwdeel maar een product, en daarvoor geldt de conformiteit uit boek 7 van het Burgerlijk Wetboek. Bij een slang die binnen de verwachte levensduur klapt, is er een aanspraak op de verkoper; in de praktijk is de discussie vaak of de slang te oud was, en dat is de reden om de datum erop te schrijven.
Voor waterschade tussen woningen in een appartementengebouw geldt dat de bewoner van wie de lekkage komt in beginsel aansprakelijk is voor de schade, en dat de opstalverzekering van de vereniging in de regel de schade aan het gebouw dekt en de inboedelverzekering van de bewoner zijn eigen spullen. Wie wat draagt, hangt af van de polissen en van de vraag of er nalatigheid was — een slang van twintig jaar oud is daarbij een reëel argument.
Voor huurwoningen staat in het Besluit kleine herstellingen bij het Burgerlijk Wetboek dat het aansluiten van eigen apparaten en het onderhouden van die aansluitingen voor de huurder is. De kraan, de leiding en de afvoer in de constructie zijn de verhuurder.
Bij een appartementengebouw volgt uit de splitsingsakte waar de grens ligt tussen de gemeenschappelijke leiding en de leiding in het privégedeelte. Bij een keukenaansluiting ligt die vrijwel altijd zo dat het geheel privé is.
Veelgestelde vragen
Hoe vind ik waar het lekt?
Wat betekent het als het bij het vullen lekt?
Hoe oud mag een toevoerslang worden?
Wat is een slang met waterstop?
Mag ik de wartels met een tang aandraaien?
Mijn machine loopt tijdens het programma leeg, hoe kan dat?
Wat doe ik als het water naar de buren gaat?
De Builddocs-redactie
Redactie ·
Builddocs verdient aan affiliate-doorklikken en aan abonnementen. Dat staat hier omdat het uitmaakt bij het lezen van een vergelijking.
Meer over de auteurMinder⌄
Onder een redactiestuk staat geen naam omdat er geen persoon achter zit, maar omdat de verantwoordelijkheid bij Builddocs als geheel ligt. Elk document heeft een datum waarop het is gecontroleerd; ontbreekt die, dan staat dat er ook.